III SA/Po 595/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 4 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/B. Koś Decyzją z dnia 14 października 2008 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 18 ust. 2 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego odmówił W. C. przyznania płatności na rok 2008. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż W. C. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2008 w dniu 25 czerwca 2008 r., co stanowi przekroczenie terminu do składania wniosków o 12 dni roboczych. Zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wniosek o przyznanie płatności składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Natomiast stosownie do art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141, str. 18) w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265) złożenie wniosku pomocowego po wyznaczonym terminie i po upływie 25 dni kalendarzowych od tego terminu skutkuje odmową przyznania płatności. Od powyższej decyzji odwołała się W. C., wskazując, że jest 84-letnią schorowaną osobą, której stan zdrowia nie pozwala sprawnie funkcjonować i przestrzegać wyznaczonych terminów. Syn skarżącej, który wyręcza ją w sprawach urzędowych, przebywał w spornym czasie za granicą i dopiero po jego powrocie skarżąca dopatrzyła się zwłoki w złożeniu przedmiotowego wniosku. Decyzją z dnia 4 listopada 2008 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634) oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051) Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i wnioski prawne organu pierwszej instancji. Ponadto podkreślił, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego termin na złożenie wniosku o płatności w niniejszej sprawie kończył się w dniu 15 maja 2008 r., a zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy termin ten nie podlega przywróceniu. Zgodnie z art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 istniała możliwość złożenia wniosku pomocowego po wyznaczonym terminie (do 25 dni kalendarzowych), co wiąże się ze zmniejszeniem kwoty płatności o 1 % za każdy dzień roboczy. W roku 2008 ostateczny termin składania wniosków (z sankcjami terminowymi) upłynął w dniu 9 czerwca 2008 r. Powyższy termin jako termin prawa materialnego nie może zostać przywrócony. W skardze na powyższą decyzję W. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Skarżąca wyjaśniła, że opóźnienie w złożeniu wniosku nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, tj. z powodu złego stanu zdrowia. Natomiast decyzja pozbawiająca skarżącej płatności jest dla niej krzywdząca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innego powodu aniżeli podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w powyżej określonych granicach, Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy przy tym zaznaczyć, iż naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest oczywiste, dotyczy przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego wykładni oraz wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Tego rodzaju wadliwością dotknięta jest decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie, albowiem została wydana na skutek odwołania, które nie zostało podpisane przez osobę je wnoszącą (zob. k. – zał. 4 akt adm.). Odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 kpa i powinno spełniać wymogi określone w § 2 i 3 tego przepisu. Zgodnie z § 3 art. 63 kpa podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Brak podpisu podlega uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 kpa, stosownie do którego jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie wystosował wezwania do usunięcia braków odwołania w trybie art. 64 § 2 kpa pomimo, że znajdujące się w aktach administracyjnych pismo złożone jako odwołanie nie zostało opatrzone podpisem osoby je wnoszącej. Zaniechanie wezwania do uzupełnienia tego braku i rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym na skutek odwołania, które nie zawiera podpisu osoby wnoszącej należy potraktować jako rażące naruszenie prawa, gdyż pisma złożonego jako odwołanie, lecz nie zawierającego tak istotnego elementu jakim jest podpis nie można w istocie uznać za odwołanie. Ponadto nie jest możliwa ocena, czy pismo złożone jako odwołanie pochodzi od osoby legitymowanej do jego wniesienia. Tym samym rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym było niedopuszczalne tak jak w sytuacji niezłożenia odwołania, gdyż organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Dopiero uzupełnienie powyższego braku w trybie art. 64 § 2 kpa będzie uprawniać organ odwoławczy do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym. Natomiast nieuzupełnienie tego braku w zakreślonym terminie winno skutkować pozostawieniem odwołania bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O kosztach oraz o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w punkcie II i III sentencji wyroku zgodnie z art. 200 oraz art. 152 p.p.s.a. /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/B. Koś Za nieobecnego Sędziego - urlop wypoczynkowy /-/ M. Kosewska T.M.d