III SA/Po 596/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi D.G. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał wnioskodawcy G.D. płatność do gruntów rolnych na rok 2008 w wysokości [...] - jednolita płatność obszarowa w wysokości [...] - uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] oraz odmówił mu przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku ze złożeniem przez G.D.wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, przyznano wnioskodawcy płatność zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). W kwestii jednolitej płatności obszarowej organ administracji powołał przepisy prawne i podał sposób jej obliczania, przyjmując, że powierzchnia co do której została naliczona ta płatność wynosi 36,95 ha. Uzasadniając przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, wskazano, że powierzchnia co do której płatność została naliczona wynosi 23,72 ha. Argumentując z kolei odmowę przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych wskazano, że wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 11,45 ha. W toku kontroli ustalono jednak, że na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DPJ. Organ stwierdził zatem, iż wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.). Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego odmówił przyznania płatności zwierzęcej. W odwołaniu od powyższej decyzji G.D. zakwestionował rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie odmowy przyznania mu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawca podniósł, iż na mocy aktu notarialnego z dnia [...] przejął na własność w drodze darowizny od swoich rodziców gospodarstwo rolne wraz z całym inwentarzem. Od dnia podpisania aktu notarialnego prowadzi całego gospodarstwo oraz utrzymuje w nim inwentarz. Na potwierdzenie posiadania bydła w swoim gospodarstwie, wnioskodawca załączył kserokopie faktur sprzedaży mleka w okresie referencyjnym do Spółdzielni Mleczarskiej [....] pochodzącego od bydła hodowanego w jego gospodarstwie. Zaznaczył także, iż hodowane bydło było cały czas zarejestrowane w systemie IRZ Agencji, a jedynie z opóźnieniem powiadomił o przemieszczeniu siedziby stada. Powołał się także na stanowisko wyrażone w jego sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]. a dotyczącego dopłat za rok 2007. Decyzją z dnia [...]. organ II-ej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Argumentując motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. Organ II instancji podkreślił, że z powyższych przepisów wynika, iż płatność zwierzęca przysługuje rolnikowi w danym roku kalendarzowym jeżeli: - rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; - na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub traw na gruntach ornych. W decyzji zaznaczono, że zgodnie z oświadczeniem odwołującego, jest on obecnie posiadaczem zwierząt. Podkreślono przy tym, iż z informacji zawartych w centrali danych IRZ (System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt) w komputerowej bazie danych ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz jak wskazuje w stanowisku Kierownik Biura Powiatowego - wnioskodawca zgłosił przemieszczenie bydła z siedziby swojego ojca do własnej siedziby stada po okresie referencyjnym. Powyższy fakt, ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w powołanych powyżej przepisach, wyklucza możliwość ubiegania się o podwyższoną "płatność zwierzęcą". Organ II ej instancji nie kwestionując faktu posiadania przez wnioskodawcę stada bydła stwierdził, iż okoliczność ta jest niewystarczająca do ubiegania się o płatności zwierzęce. G.D. nie spełnił bowiem warunku koniecznego wpisania przez tego rolnika lub zgłoszenia faktu posiadania do rejestru prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skargę od powyższej decyzji złożył wnioskodawca. Zakwestionował on rozstrzygnięcie organu odwoławczego w związku z orzeczoną przez organ I instancji odmową przyznania mu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych i w tym zakresie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wnioskodawca powołał zarzuty i argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W trakcie rozprawy skarżący przedłożył kopię decyzji Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznającej mu płatność zwierzęcą za poprzedni rok, tj 2007. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kwestią sporną jest interpretacja przepisu § 5 ust 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (...). W ocenie organu niespełnionym przez wnioskodawcę warunkiem przyznania płatności zwierzęcych jest wpisanie lub zgłoszenie w okresie od 01 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – przez tego rolnika lub jego małżonka. Natomiast w sprawie poza sporem jest, iż G.D. zgłoszenia dokonał w dniu 12.09.2006r. W ocenie sądu zastosowana przez organy interpretacja wskazanego przepisu jest nieprawidłowa. Niewątpliwie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) - w dalszej części zwanego rozporządzeniem. Zgodnie z powołanym przepisem płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka (...). Z powyższego wynika, iż przesłankami przyznania płatności zwierzęcej jest wymóg, aby rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni oraz konieczność, aby posiadane przez rolnika w okresie referencyjnym zwierzęta były w tym okresie wpisane do rejestru zwierząt oznakowanych. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały zatem błędnej interpretacji tego przepisu uznając, że warunkiem przyznania przedmiotowej płatności jest jednoczesne z posiadaniem bydła, owiec, kóz lub koni w okresie wskazanym w przepisie ujawnienie tej okoliczności w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych przez rolnika starającego się o przedmiotową płatność. Wynik przeprowadzonej przez organy administracji wykładni gramatycznej, zdaniem Sądu jest całkowicie chybiony. Organy administracji bowiem nie dostrzegły, że użycie w analizowanym przepisie spójnika "lub" ("wpisane lub zostały zgłoszone") oznacza, że mamy do czynienia ze związkiem logicznym wyrażającym alternatywę zwykłą, niewyłączającą, niewykluczającą, nierozłączną. Zgodnie z regułami logiki zdania łączone spójnikiem "lub" są prawdziwe jeśli wystąpi sytuacja określona w jednym ze zdań połączonych spójnikiem, jak też wówczas, gdy wystąpią zdarzenia opisane w obu zdaniach. Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonał niewłaściwej interpretacji § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przyjmując, iż warunkiem uzyskania płatności jest wpisanie lub zgłoszenie faktu posiadania do rejestru zwierząt przez rolnika zgłaszającego wniosek o płatność. Jak wynika z powyższych rozważań przesłanką uzyskania płatności jest: faktyczne posiadanie zwierząt oraz warunek zarejestrowania tych zwierząt w rejestrze zwierząt. Zwrócić należy także uwagę, iż choć art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. Nr 91, poz. 872 ze zm.) wymaga ujawnienia w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych danych dotyczących posiadaczy zwierząt gospodarskich, to jednak § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie wprowadza wymogu, aby uprawnionym do otrzymania płatności był tylko ten posiadacz, który jest wpisany do rejestru zwierząt. Podkreślenia wymaga dodatkowo fakt, iż takiego wymogu nie wprowadza również art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). Z literalnego brzmienia powołanego przepisu - § 1 - wynika jedynie, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego płatności, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu, jeżeli spełnione zostaną dwa warunki - przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Również w pozostałych paragrafach art. 21 powołanej ustawy nie ma wymogu, aby wnioskodawca był ujawniony w rejestrze zwierząt oznakowanych. Zaznaczyć jednak należy, że § 5 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wprowadza wymóg, aby to zwierzęta będące w posiadaniu rolnika były wpisane w okresie referencyjnym do rejestru zwierząt. Godzi się dodatkowo spostrzec, iż wprawdzie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. Nr 91, poz. 872 ze zm.) nakłada na posiadacza zwierząt obowiązek powiadomienia w terminie 7 dni kierownika biura o każdym nabyciu i zbyciu zwierząt. Jednak niedopełnienie tego obowiązku i w konsekwencji nieujawnienie wnioskodawcy (w przypadku nabycia nowych zwierząt) w rejestrze zwierząt jako nowego posiadacza zwierząt, nie stanowi przyczyny odmowy płatności. Sankcją za niewykonanie powyższego obowiązku może być ewentualnie wymierzenie grzywny - art. 33 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a nie odmowa płatności zwierzęcej - bo o takiej odmowie nie stanowi żadnej przepis ustawy ani rozporządzenia. Powyższy błąd organów administracji w zakresie wykładni przepisu prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie zdeterminował także wadliwość postępowania dowodowego, tj. jego niezupełność, bowiem organ nie przeprowadził istotnych w świetle prawidłowej wykładni dowodów: m.in. w postaci księgi rejestracyjnej stada będącego w posiadaniu skarżącego. Doszło zatem również w konsekwencji do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej rozumianej jako obowiązek organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, która to zasada została rozwinięta w art. 77 k.p.a. Naruszenie powyższych przepisów miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ organ prowadząc postępowanie wyjaśniające pominął fakty, które miały dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, w szczególności nie zbadał, czy stado, którego wniosek dotyczył figurowało w rejestrze zwierząt gospodarskich. Niezależnie od powyższych argumentów zwrócić należy uwagę, iż jak wynika z decyzji [...]. przedłożonej przez skarżącego w trakcie rozprawy G.D. przy tym samym stanie faktycznym przyznano płatności zwierzęce za rok 2007. Dokonana z dniem 14 marca 2008r. zmiana rozporządzenia w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, a konkretnie treści § 4 tego aktu prawnego w brzmieniu z dnia 13 marca 2007r. – wbrew twierdzeniom organu – nie ustanawiała nowych warunków do przyznania tej płatności. Tym samym niekonsekwencją organów jest odmowa przyznania płatności za kolejny rok. Reasumując mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonując nieprawidłowej interpretacji naruszył § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007r., co miało wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, wobec braków w materiale dowodowym, uchybił przepisom procesowym - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego A.R. i M.R. winien uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu interpretację przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz U. Nr 44, poz. 265 ze zm.). Następnie zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia przesłanek zastosowania powołanego przepisu, to znaczy - czy wnioskodawca w okresie referencyjnym był posiadaczem zwierząt, które te w tym okresie były wpisane do rejestru zwierząt oznakowanych. Wobec powyższego, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - uchylił decyzję organu II instancji. W punkcie II wyroku Sąd na podstawie art. 200 powołanej ustawy orzekł o kosztach sądowych, a w punkcie III wyroku - na podstawie art. 152 powołanej ustawy - stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska