III SA/Po 600/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska . As. sąd. Małgorzata Bejgerowska ( spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2007 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi S. J., Kancelaria Adwokacka ul. [...], [...], od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 309,80 ( trzysta dziewięć i 80/100) złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości 52,80 ( pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 163/06, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Nr [...], z dnia 3 czerwca 2005 roku, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...], Nr [...], z dnia 14 lipca 2004 roku, w sprawie podziału nieruchomości, działki o numerze ewidencyjnym 800 położonej w obrębie miasta K., stanowiącej własność D. W. W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że wraz z odwołaniem od decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości strona złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. W związku z powyższym organ odwoławczy był zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dopiero w zależności od wyniku postępowania o przywrócenie tego terminu, organ odwoławczy bądź wydaje postanowienie, w którym stwierdza, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź przyjmując odwołanie (gdy przywróci termin) rozpoznaje sprawę merytorycznie. Zatem uchylone postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wydane przed ostatecznym rozpatrzeniem sprawy o przywrócenie terminu odwołania Sąd uznał za niezgodne z prawem. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2007 roku, Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ, powołując się na ustawowe przesłanki przywrócenia terminu zawarte w art. 58 § 1 Kpa, wskazał, że D. W. nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, albowiem pobyt strony poza miejscem zamieszkania nie usprawiedliwia niedochowania terminu do wniesienia odwołania. Strona uznała za nieskuteczne zastępcze doręczenie decyzji podziałowej, twierdząc, że otrzymała tę decyzję dopiero w dniu 15 kwietnia 2005 roku, a nie jak przyjął organ, na podstawie art. 44 Kpa, w dniu 2 sierpnia 2004 roku. Przy takim stanowisku strony, zdaniem organu, brak jest przesłanek do zastosowania przepisu art. 58 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. W. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, podnosząc, że wraz z odwołaniem od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 14 lipca 2004 roku z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uchybionego nie z własnej winy, ale organu pierwszej instancji. Skarżący podkreślił, że powodem nieodebrania decyzji podziałowej latem 2004 roku był wyjazd na urlop w dniu 14 lipca 2004 roku, który trwał pewien czas. Zdaniem skarżącego, skoro skutecznie odebrał on decyzję dopiero w dniu 15 kwietnia 2005 roku, to odwołanie z dnia 18 kwietnia 2005 roku, uzupełnione pismem z dnia 20 kwietnia 2005 roku, zostało złożone przed upływem czternastodniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, tj. liczonego od dnia doręczenia decyzji w dniu 15 kwietnia 2005 roku, a zatem nie mógł uchybić terminowi do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przytoczyło argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jego wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Na gruncie zebranego w toku postępowania materiału, należy uznać, iż organ administracji prawidłowo ustalił, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...], Nr [...], z dnia 14 lipca 2004 roku, w sprawie podziału nieruchomości, stanowiącej własność D. W. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że powyższa decyzja została przesłana D. W. za pośrednictwem poczty, która podjęła trzykrotnie próbę doręczenia przesyłki adresatowi, tj. w dniu 15, 16 i 19 lipca 2004 roku. Następnie w dniu 19 lipca 2004 roku przesyłkę awizowano po raz pierwszy, a w dniu 26 lipca 2004 roku po raz drugi, co potwierdzają adnotacje na kopercie. Po upływie siedmiu dni, od dnia ostatniego zawiadomienia, poczta zwróciła przesyłkę organowi pierwszej instancji z adnotacją, że nie została podjęta w terminie. Organ administracji uznał, w trybie art. 44 Kpa, że decyzja została doręczona w dniu 2 sierpnia 2004 roku i przesyłkę włączył do akt sprawy, odnotowując, że stała się ona ostateczna (k. 42 akt administracyjnych). Pismem z dnia 14 kwietnia 2005 roku Burmistrz Gminy i Miasta [...] poinformował D. W., że postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zostało zakończone ostateczną decyzją, Nr [...], z dnia 14 lipca 2004 roku. Do pisma załączono kserokopię wspomnianej decyzji. Następnie pismem z dnia 18 kwietnia 2005 roku D. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż została skutecznie mu doręczona w dniu 15 kwietnia 2005 roku. W kolejnym piśmie z dnia 20 kwietnia 2005 roku D. W. złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, podając, że przebywał w tym czasie na urlopie i wskazał, że niedoręczenie decyzji w przedmiocie podziału latem 2004 roku nastąpiło z winy organu, który dopiero 15 kwietnia 2005 roku doręczył mu ją skutecznie. Skarżący na rozprawie przed Sądem podał, że przebywał na urlopie w okresie od 14 lipca do 7 sierpnia 2004 roku, co spowodowało niemożność odbioru przesyłki w miejscu zamieszkania. Stosownie do regulacji zawartej w art. 58 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Z przepisu tego wynika niewątpliwie, że samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że wniesienie środka odwoławczego w terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Innymi słowy, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 335). W świetle twierdzeń skarżącego i treści jego pism nie budzi wątpliwości okoliczność, iż jego wyjazd na wcześniej zaplanowany urlop w toku niniejszego postępowania nie był zdarzeniem nadzwyczajnym i niespodziewanym. Skoro skarżący, wiedząc o toczącym się postępowaniu podziałowym dotyczącym jego nieruchomości, zamierzał przebywać przez okres trzech tygodni poza miejscem zamieszkania, mógł on uprzednio poinformować o tym fakcie organ pierwszej instancji i wskazać osobę upoważnioną do odbioru w kraju pism kierowanych do niego przez organ administracji. W interesie skarżącego było zatem zorganizowanie odbioru korespondencji urzędowej w taki sposób, który pozwoliłby mu na niezwłoczne zapoznanie się z ich treścią lub też na działanie przez pełnomocnika. Brak ze strony skarżącego takich działań jest wyrazem braku szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw, który to brak nie pozwala uznać, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Zdaniem Sądu od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Pobyt na uprzednio zaplanowanym urlopie wypoczynkowym nie sposób uznać za trudną do przezwyciężenia i niezależną od skarżącego przeszkodę w dochowaniu ustawowego terminu. W tym też kontekście, oceniając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, uznać należy, że skarżący dopuścił się zaniedbania, polegającego na zaniechaniu opisanych powyżej działań, które uniemożliwiłyby uznanie doręczenia decyzji za dokonane (na podstawie art. 44 Kpa). Rozpoznając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] słusznie wskazało, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę nie można zaliczyć faktu czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 roku, sygn. akt I SA/Ka 1609/97, LEX nr 37821). Sąd podziela stanowisko organu, że art. 58 Kpa może mieć zastosowanie tylko wówczas, gdy nie jest kwestionowane doręczenie decyzji, termin jej doręczenia i uchybienie terminu. W przedmiotowej sprawie skarżący z jednej strony twierdził, że zachował termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej mu 15 kwietnia 2005 roku, a następnie złożył wniosek o przywrócenie tego terminu, któremu mógł ewentualnie mógł uchybić. Zatem sam skarżący nie był zdecydowany w tej kwestii, ale brak konsekwencji nie przesądza jeszcze o braku zastosowania art. 58 Kpa. Analiza pism skarżącego wskazuje, że zakładał on, iż organ może nie podzielić jego stanowiska, co do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania po 15 kwietnia 2005 roku i z ostrożności procesowej złożył wniosek o przywrócenie terminu. Zatem, jeśli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] miało wątpliwości co do jednoznacznego stanowiska strony w tej kwestii, winno uprzednio wezwać ją do jego sprecyzowania. Skoro jednak organ tego nie zrobił i przesądził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 Kpa, to podejmowanie w zaskarżonym postanowieniu polemiki z wyrokiem Sądu, co do zasadności badania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest niedopuszczalne, albowiem jedyną właściwą drogą w takim przypadku jest wywiedzenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego organ nie uczynił. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności Sąd uznał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, wobec czego podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 250 tej samej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/ W. Długaszewska T.M.d