III SA/Po 602/13

Dnia 13 czerwca 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2013 roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2012 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca H. K., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą w podeszłym wieku i utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych. Wskazała, że stan zdrowia zmusza ją do przeznaczania znacznej części dochodów na leczenie i leki. Wnioskodawczyni nie złożyła oświadczenia o stanie rodzinnym. Pismem z dnia 24 maja 2013 roku Skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez: - udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych wraz z wyciągami dokumentującymi operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od dnia 01 stycznia 2013 roku, - udokumentowania tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości pod adresem ul. [...], [...]; - wykazania stanu rodzinnego Wnioskodawczyni poprzez ujawnienie osób zamieszkujących wspólnie z nią pod adresem ul. [...], [...] oraz wykazania stanu majątkowego i rodzinnego domowników. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje w budynku należącym do syna i jego żony (darowizna od skarżącej i jej męża), ale prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W celu wykazania średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego Wnioskodawczyni przedłożyła: faktury VAT za paliwo gazowe wystawione na syna G. K., faktury za usługi telekomunikacyjne wystawione na synową E. K., faktury za usługi wodno-kanalizacyjne wystawione na męża J. K. oraz faktury za energię elektryczną wystawione na Skarżącą. W świetle przedłożonych rachunków i faktur koszty utrzymania nieruchomości pod adresem ul. [...], [...], za okres grzewczy od październik/listopad 2012 roku do marzec/maj 2013 roku, wynosiły około 1.660 zł średniomiesięcznie. Wnioskodawczyni przekazała ponadto akt darowizny nieruchomości, którym wykazała, że na rzecz darczyńców (skarżącej i jej męża) ustanowione zostało prawo bezpłatnego użytkowania darowanej nieruchomości na okres 18 lat (do 2014 roku). Skarżąca pobiera świadczenia emerytalne w wysokości 1.407 zł brutto miesięcznie (wysokość świadczenia do wypłaty to 1.385,94zł). Wnioskodawczyni przedłożyła także kserokopię wspólnego zeznania podatkowego syna i jego małżonki (przychód roczny 64.627,23 zł; ulga na dziecko - wiek 18 lat; ulga internetowa). Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych lub jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych, kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą. Zapewnienia Wnioskodawczyni, co do tego, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe nie znajdują potwierdzenia w przekazanych dokumentach. Rachunki dotyczące kosztów utrzymania zamieszkanej nieruchomości, akt darowizny nieruchomości oraz dokumenty dotyczące wysokości dochodu syna i jego żony jednoznacznie wskazują, że Skarżąca zamieszkuje wspólnie w jednym budynku wraz mężem, synem i jego rodziną (żona, syn). W budynku nie zostały wyodrębnione samodzielne lokale, gdyż media, w które wyposażony jest budynek, dostarczane są pod ten sam adres. Jednocześnie domownicy mają ten sam adres zameldowania. Podział kosztów utrzymania wspólnie zajmowanego budynku został zorganizowany w ten sposób, że umowę na dostawę poszczególnych mediów każdy z domowników zawarł samodzielnie. Skarżąca jest zobowiązana do ponoszenia kosztów dostawy energii elektrycznej, a jej mąż uiszcza opłaty za usługi wodno-kanalizacyjne. Z uwagi na powyższe uznać należało, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz rodziną syna, a tym samym sytuacja majątkowa domowników współkształtuje jej możliwości w zakresie ponoszenia kosztów postępowania sądowego (porównaj postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 roku, sygn. akt II FZ 627/11, Lex nr 1027012). Na łączny miesięczny przychód domowników, których źródło i wysokość dochodów zostały ujawnione (wnioskodawczyni oraz syn i jego żona), składają się świadczenia emerytalne Wnioskodawczyni – 16.884 zł rocznie, świadczenia emerytalne jej syna – 10.512 zł rocznie oraz wynagrodzenie za pracę synowej – 54.664,51 zł rocznie. Zatem ujawniony średniomiesięczny dochód rodziny to około 6.830 zł brutto, czyli około 5.380 zł netto średniomiesięcznie. Tymczasem średnie konieczne koszty utrzymania rodziny (zajmowanej nieruchomości) w okresie grzewczym, kiedy to o wysokości tych kosztów przesądzały przede wszystkim opłaty za paliwo gazowe (około 1.159 zł miesięcznie), zostały wykazane na poziomie 1.660 zł. Zatem konieczne koszty utrzymania rodziny są znacznie niższe od ujawnionych dochodów netto. W konsekwencji stwierdzić należało brak podstaw dla objęcia Skarżącej dobrodziejstwem prawa pomocy. Porównanie wysokości ujawnionych dochodów (bez dochodów męża skarżącej) z udokumentowanymi kosztami utrzymania rodziny wskazuje, że uiszczenia wpisu od skargi (100 zł), ewentualnych dalszych opłat (200 zł), czy też poniesienie ciężaru wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, nie spowoduje zachwiania sytuacji materialnej i bytowej rodziny Skarżącej w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.