III SA/Po 604/10

Dnia 26 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich oraz innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Biura Powiatowego w T., na podstawie §2, §3, §5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. 2009, nr 40, poz. 329), art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2007, nr 64, poz. 427 ze zm.), art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 368, z 23 grudnia 2006 r., s. 74), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił R. R. przyznania na rok 2009 pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego w T. wskazał, że w dniu [...] R. R., złożył wniosek o płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich oraz innych obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku producent zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr [...], [...] położone w województwie w., powiat t., gmina W., obręb K.; działki o numerach [...], [...], [...] położone w województw w., powiat t., gmina W., obręb W. oraz działkę nr [...] leżącą w województwie w., powiat t., gmina W., obręb P. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła: [...] w ramach II strefy nizinnej ONW. W trakcie weryfikacji wniosku pod kątem zgodności z komputerową referencyjna bazą danych działek ewidencyjnych oraz w trakcie kontroli administracyjnej, ujawnione zostały błędy wymagające wyjaśnienia. W dniu [...] wnioskodawca złożył wyjaśnienia oraz postanowienie Sądu Rejonowego w T., sygn. akt [...] z dnia [...]; postanowienie Sądu Okręgowego w K., sygn. akt [...] z dnia [...]; postanowienie Sądu Okręgowego w K., sygn. akt [...] z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego w T. ustalił, że działki oznaczone geodezyjne nr [...] i [...] nie figurują w Ewidencji Gruntów i Budynków. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z tym, iż w gospodarstwie R. R. została przeprowadzona kontrola w roku 2006, która dotyczyła złożonego wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2006 roku, podczas której stwierdzono utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej przez R. R., uznano tę kontrolę jako dowód w sprawie także w przypadku wniosku za 2009 rok. Wskazał jednocześnie, że spowodowane to jest faktem, iż na podstawie art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 pierwszy akapit Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przeprowadzenie kontroli na miejscu w 2006 roku w gospodarstwie R. R. pozwoliło na określenie powierzchni faktycznie użytkowanej dla każdej zmierzonej działki rolnej. Kierownik Biura Powiatowego w T. nie podważył faktu użytkowania przez R. R. działek rolnych, jedynie zgłosił zastrzeżenia, co do prawidłowości numeracji i powierzchni działek ewidencyjnych oraz ich powierzchni. Odstąpił też od zastosowania sankcji. Organ wskazał, że z zebranej dokumentacji wynika, że R. R. utrzymywał grunty rolne zadeklarowane we wniosku zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.). Wskazał jednak, że ponieważ postępowanie o przyznanie płatności jest wszczynane w oparciu o wniosek zainteresowanego, brak jest podstaw do modyfikowania wniosku R. R. w oparciu o własne ustalenia. Nie ma również podstaw do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy, jak również do jego modyfikowania. Decyzję w sprawie przyznania płatności wydaje się w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku bądź też w zmianie do wniosku, a deklarując do dopłaty działki rolne wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania danych aktualnych, co do działek ewidencyjnych oraz użytkowanych powierzchni. Kierownik Biura Powiatowego w T. uznał, iż R. R. nie skorzystał z przysługującego prawa wniesienia poprawnej korekty, co spowodowało odmowę przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania bez nakładania sankcji. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P., na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. , Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10, ust 1, ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 roku, Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 20 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 roku, nr 64, poz. 427 ze zm.), uchylił decyzję organu I instancji w części i orzekł co do istoty sprawy. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zawartych w uzasadnieniu obliczeń wyników kontroli administracyjnej dla pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW): takich jak a) powierzchnia stwierdzona we wniosku o przyznanie płatności ON W na rok 2009 wynoszącego [...]; b) wyliczenia procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej w wysokości [...]. Jednocześnie organ odwoławczy orzekł, iż na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli administracyjnej dla pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW): a) powierzchnia stwierdzona we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2009 wynosi [...]; b) wartość przekroczenia obszaru ustalonego na podstawie obszaru zadeklarowanego, tj. procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych, która wyniosła [...]. W pozostałym zakresie organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności ONW z dnia 15 maja 2009r. R. R. zadeklarował na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie Kuny działki rolne o identyfikatorach "A" o powierzchni [...] ha, oraz "B" o powierzchni [...], natomiast na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie K. zadeklarował działki rolne o identyfikatorach "A" o powierzchni [...] ha oraz "G" o powierzchni [...] ha. Przeprowadzona kontrola administracyjna oraz postępowanie wyjaśniające potwierdziły, że działki ewidencyjne o numerach [...] oraz [...] nie znalazły się w Ewidencji Gruntowi Budynków. Organ potwierdził, że z analizy otrzymanych dokumentów wynika, iż R. R. nie jest obecnie właścicielem działek o nr [...] i [...], lecz działek o numerach [...], [...] i [...] powstałych w wyniku podziału działki [...] oraz działek o numerach [...], [...] i [...] powstałych w wyniku podziału działki [...]. Ten fakt potwierdzają zarówno informacje z rejestru gruntów, protokoły graniczne jak i wykazy zmian gruntowych. Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie – w [...] nastąpił podział działki o numerze [...] na działki o numerach [...], [...] i [...]. Następnie działka [...] uległa podziałowi w dniu [...] na działki o numerach [...], [...] i [...]. Odnosząc się natomiast do działki [...] wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T., sygn. [...] w dniu [...] nastąpiło wydzielenie drogi z ww. działki i działkę tę oznaczono numerem [...]. Na podstawie analizy zebranej w sprawie dokumentacji Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego w P. podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego w T., iż zebrane dokumenty potwierdzają jedynie fakt istnienia spornych działek w przeszłości, natomiast stan faktyczny i prawny obu działek na dzień rozpatrywania wniosku R. R. z 2009 roku jest inny. Organ nie kwestionując rzeczywistego posiadania przez R. R. gruntów, jakie wskazał we wniosku ani utrzymywania ich w dobrej kulturze rolnej podkreślił, iż jedynym powodem odmowy przyznania dopłat jest kwestia niezgodności danych zawartych we wniosku z komputerową bazą danych, jaka jest prowadzona między innymi w oparciu o dane geodezyjne, które są inne w złożonym wniosku, a inne w dokumentacji geodezyjnej. Wnioskodawca był informowany o takiej sytuacji w ramach rozpatrywania spraw o przyznanie płatności w latach ubiegłych, które dotyczyły analogicznej sytuacji. Organ wyjaśnił, że w przypadku sąsiadujących ze sobą działek ewidencyjnych, będących przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli wyodrębnione zostały w wyniku podziału nieruchomości i są wyszczególnione w istniejących dokumentach określających stan prawny nieruchomości, a w szczególności w księgach wieczystych oraz obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, rowy, linie kolejowi wody śródlądowe. W przypadku podziału nieruchomości, nowo powstałe działki ewidencyjne oznacza się numerami w postaci ułamka "q/p", w którym "q" jest liczbą naturalną oznaczającą numer działki ewidencyjnej pierwotnej podlegającej podziałowi, natomiast "p" jest najmniejszą liczbą naturalną umożliwiającą wyróżnienie każdej nowej działki ewidencyjnej. Powstała droga (wydzielona działka [...]) stanowi część działki [...] tak, więc wyodrębnienie spowodowało podział całej działki [...] na dwie nie łączące się ze sobą działki zmieniając jej numerację zgodnie z wyżej przytoczonym rozporządzeniem na [...] i [...]. Po przeanalizowaniu wszystkich dokumentów jakie R. R. dołączył do wniosku, pism i wyjaśnień organ odwoławczy stwierdził, iż zasadnie podważono numerację działek ewidencyjnych wpisanych we wniosku o przyznanie płatności oraz ich powierzchni. Organ podkreślił, iż na podstawie wszystkich dokumentów, jakie zostały zgromadzone w sprawie działka [...] została podzielona na działki numerach [...], [...] oraz na działkę [...], która jest drogą. Natomiast przedstawione przez R. R. kserokopie postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...], sygn. akt. [...] oraz [...], oraz Postanowienie Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...] dotyczą jedynie komorniczego zajęcia rachunku. Ponadto stwierdził mając na względzie akta sprawy dotyczące podziału działek nr [...] i [...], iż ze względu na brak uregulowania stanu prawnego działki [...] w księgach wieczystych, prawidłowo uznano R. R. za właściciela i użytkownika działki nr [...]. Odnośnie działki [...] organ stwierdził, że nie można uznać tej działki za istniejącą ze względu na to, iż wszystkie zebrane dokumenty wskazują na podział działki [...] na działki [...], [...], [...]. Działka ta zasadnie została wykluczona z płatności, co spowodowało zawyżenie powierzchni użytkowanej rolniczo. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału ARIMR w Poznaniu dokonał pomiaru działki rolnej o identyfikatorze ‘E" położonej na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...], a podzielonych działką ewidencyjną nr [...]. Na dostępnych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli ortofotomapach dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...], dokonano wizualizacji działki rolnej "E" i na tej podstawie wliczono powierzchnie [...] do powierzchni stwierdzonej we wniosku w ramach płatności ONW, pomimo że w żaden sposób nie skorygowano błędu we wniosku i nie dokonano spójnego oznaczenia działki rolnej "E". Organ odwoławczy uznał bowiem, że pomimo błędu we wniosku, polegającym na nieprawidłowym opisaniu działek ewidencyjnych, właściwie opisano powierzchnię działki rolnej "E". Z tych względów organ odwoławczy uznał, że powierzchnia stwierdzona w ramach płatności ONW wynosi [...]. Na podstawie identyfikacji działek oraz w związku z tym, że R. R. nie wyjaśnił błędów związanych z działką ewidencyjną nr [...], zdaniem organu odwoławczego prawidłowo odmówiono przyznania dopłat na rok 2009, wykluczając z płatności ONW działki rolne "A" oraz "G". Powierzchnia działki rolnej "E", na podstawie niniejszej decyzji została wliczona do powierzchni stwierdzonej we wniosku. Ponadto w przypadku wykluczenia z działki rolnej A (o pow. [...]) części gruntów rolnych zadeklarowanych w ramach działki ewidencyjnej [...] ([...]), pozostała powierzchnia ([...]) zadeklarowana w ramach działki ewidencyjnej [...] nie spełnia definicji działki rolnej, którą należy rozumieć jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż [...], a zatem nie przysługuje do niej płatność. W konsekwencji spowodowało to, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowana ([...]), a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...] pomimo, że informacje zawarte we wniosku pomocowym uznano za dostosowywane do rzeczywistej sytuacji i na tej podstawie odstąpiono od zastosowania sankcji. W dniu [...] R. R. złożył skargę na decyzję organu II instancji, zarzucając niedotrzymanie terminów rozpatrzenia sprawy oraz ponownie wskazują na kwestie regulacji podziału działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Jednocześnie w odniesieniu do zarzutu niedotrzymania terminów załatwienia sprawy organ wskazał, iż po upływie ustawowego dwumiesięcznego terminu na rozpatrzenie odwołania, producent rolny był informowany o wszelkich opóźnieniach zgodnie z kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Z niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności wskazał niewłaściwe numery ewidencyjne i powierzchnie gruntów rolnych, które zadeklarował do dopłat. Dotyczy to działek oznaczonych przez skarżącego numerami [...] i [...]. Na podstawie samodzielnych ustaleń organy ARiMR stwierdziły, że działka nr [...] została podzielona i figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako działki o numerach [...], [...] i [...], a działka nr [...] została podzielona na działki oznaczone obecnie w ewidencji gruntów i budynków numerami [...], [...] i [...]. W wyniku tego podziału z działki nr [...] została wydzielona droga oznaczona numerem [...], a powstałe w ten sposób dwie nowe, nie łączące się z sobą działki oznaczono numerami [...] i [...]. Z dokumentów zebranych w toku postępowania administracyjnego wynika nadto, że w [...] nastąpił podział działki o numerze [...] na działki o numerach [...], [...] i [...]. Następnie w [...] działka nr [...] została podzielona na działki o numerach [...], [...] i [...]. Ustalenia poczynione przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. potwierdzają fakt istnienia w przeszłości w ewidencji działek wymienionych we wniosku o przyznanie płatności. Z ustaleń tych wynika nadto rzeczywiste posiadanie przez R. R. gruntów rolnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności oraz utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej. O powyższych ustaleniach skarżący został poinformowany przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. w piśmie z [...] (k. 36 akt adm.). Z pisma tego wynika także, że powyższe ustalenia zostały dokonane "w kampanii 2005 i kampanii 2008". Przedmiotem oceny pozostaje zatem kwestia czy odmowa przyznania płatności z powodu niezgodności danych zawartych we wniosku z komputerową bazą danych i ewidencją gruntów i budynków stanowi o naruszeniu prawa. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) pomoc finansowa w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przyznawana jest na wniosek zainteresowanego jej otrzymaniem. W myśl art. 21 ust. 3 tej ustawy strony oraz osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodne z prawdą, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyrażona w przytoczonym przepisie zasada działania na wniosek stanowi o dobrowolności uczestnictwa w programie pomocowym oraz o tym, że potencjalny beneficjent płatności zobowiązany jest do samodzielnego dopełnienia obowiązku przedstawienia wszelkich dowodów niezbędnych do podjęcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że treść każdego wniosku powinna zawierać więc wszystkie informacje, niezbędne dla ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, a w tym szczegółowe informacje pozwalające na identyfikację działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Skoro bowiem organ ARiMR wydaje decyzje w oparciu o dane wskazane we wniosku o przyznanie płatności, istotną kwestię stanowi prawidłowe oznaczenie działek zgłoszonych do dopłat oraz ich użytkowana rolniczo powierzchnia. Sposób oznaczenia działek wynika z danych ewidencyjnych określonych w ustawie z dnia 18 grudnia 2004 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 z 2004 r. ze zm.). W myśl art. 8 pkt. 3 wskazanej ustawy ewidencja gospodarstw rolnych zawiera dane dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego, z podaniem identyfikatorów oraz powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne. Zgodnie z art. 8 pkt. 4 ustawy dane umożliwiające identyfikację działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, obejmują w szczególności powierzchnię działek rolnych, lokalizację działek rolnych, z podaniem numerów działek ewidencyjnych, na których są one położone oraz sposób wykorzystywania działek rolnych. W pełni uzasadnione jest zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że dane powyższe muszą być aktualne w dacie składania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organy ARiMR dostrzegły nieprawidłowości zawarte we wniosku a dotyczące oznaczenia działek i poinformowały wnioskodawcę o sposobie ich poprawienia. Wyjaśniły na czym polegają stwierdzone nieprawidłowości oraz wskazały dane niezbędne do ich skorygowania. Skarżący z tej możliwości nie skorzystał. Wobec tego, że organ nie był uprawniony do skorygowania z urzędu niewłaściwych oznaczeń i powierzchni działek objętych wnioskiem o dopłaty, rozpoznaniu podlegał wniosek w jego pierwotnej wersji tj. bez poczynienia korekty wadliwych oznaczeń. Ocena tego wniosku dokonana w zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości co do jej trafności. Nie budzą też wątpliwości wyliczenia poczynione dla wyliczenia płatności. Z zarzutów skargi nie wynika zresztą wprost w jakim zakresie skarżący kwestionuje zaskarżoną decyzję. Wynika z nich natomiast, że uwagi skarżącego dotyczą głównie czynności podejmowanych w związku ze zmianami dokonywanymi w ewidencji gruntów. Z przyczyn wskazanych wyżej zarzuty te nie podważają zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Wobec tego, że zarzuty skargi nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia, a brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu z mocy art. 151 p.p.s.a.