III SA/Po 604/17

Dnia 5 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu Miasta K. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pełnomocnik L. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie strony skarżącej jej wniosek jest uzasadniony w okolicznościach niniejszej sprawy oraz z uwagi na treść zarzutów podniesionych w skardze. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji narazi stronę skarżącą na niepowetowaną szkodę z uwagi na rodzaj prowadzonej przez stronę działalności. Jednocześnie obowiązek zwrotu dotacji w określonej przez organ wysokości doprowadzi do niewypłacalności skarżącej i pociągnie za sobą konieczność rozwiązania prowadzonych placówek edukacyjnych, co w sposób oczywisty spowoduje nieodwracalny uszczerbek w jej majątku skarżącej, a także konieczność przerwania toku nauki przez słuchaczy prowadzonych przez skarżącą placówek edukacyjnych. Do wniosku skarżąca nie załączyła żadnych dokumentów na poparcie twierdzeń tam zawartych. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających udzielenie jej tymczasowej ochrony oraz nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W jego ocenie konieczność zwrotu dotacji do budżetu miasta, wskazana w zaskarżonej decyzji ma charakter pieniężny i jest odwracalna, a fakt uregulowania zobowiązania nie tworzy stanu rzeczy, który na skutek wykonania decyzji prowadziłby do poniesienia przez skarżącą znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca natomiast zaniechała wyczerpującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, którego przejawem był brak jakiegokolwiek udowodnienia, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami skarżącej. W zażaleniu L. P. podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na powstanie niepowetowanej szkody z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności. Obowiązek zwrotu dotacji w określonej przez organ wysokości doprowadzi do jej niewypłacalności oraz konieczności rozwiązania prowadzonych przez nią placówek edukacyjnych, co w oczywisty sposób spowoduje powstanie uszczerbku na majątku skarżącej. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił dokumentów i argumentów dotyczących działalności skarżącej i jej sytuacji finansowej przedstawionej w toku sprawy. Mianowicie skarżąca wskazywała, że uzyskuje miesięczne przychody w wysokości [...] zł, które w całości są przeznaczane na realizację układu ratalnego z ZUS, a dodatkowo jej zobowiązania i stałe wydatki wynoszą [...] zł. Ponadto jest właścicielem nieruchomości o łącznej wartości szacunkowej ok. [...] zł., przy czym tak znaczny majątek, pozostaje obciążony zobowiązaniami hipotecznymi na kwotę [...] zł. W piśmie procesowym z dnia 26 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że posiada ona niewielkie oszczędności, które w całości przeznacza na spłatę bieżących zobowiązań. Oszczędności te nie wystarczają na pokrycie długów w całości, w związku z czym obecnie zalega ona z opłatami za mieszkanie (zaległości wynoszą ok. [...] zł) oraz z płatnościami związanymi z opłatami rat kredytu zaciągniętego w Banku A. Skarżąca korzysta też z karencji kredytowej w banku, z której reguluje swoje bieżące zobowiązania i wydatki. Nie jest zatem w stanie unieść kolejnych zobowiązań i opłat w pięciu postępowaniach sądowych. W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadny. W świetle dokumentów zgromadzonych w sprawie skarżąca wykazała bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody, lub też, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Przede wszystkim należy uwzględnić, że przedmiotem skargi jest decyzja zobowiązująca skarżącą do zwrotu dotacji w kwocie [...] zł. Wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie, jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednak rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na uwadze łączna wysokość zobowiązań, których dotyczą skargi złożone przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Ich zapłata może wywołać utratę przez skarżącą płynności finansowej, prowadzącą do trudności w wywiązaniu się z ciążących zobowiązań, a w konsekwencji nawet do jej upadłości. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że realizacja zaskarżonej decyzji, w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych, mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe w majątku strony, co należy uznać za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.