III SA/Po 607/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-10-26
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem sądu, mimo że jej sytuacja materialna budziła wątpliwości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak uzupełnienia wniosku zgodnie z wezwaniem sądu, mimo wątpliwości co do sytuacji materialnej, skutkuje nierozpoznaniem wniosku jako zasadnego.Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku w celu dokładniejszego ustalenia jego sytuacji materialnej, skarżący nie podjął wymaganych czynności.Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 października 2007 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2007 roku wniosku S.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.M. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata /-/ Robert Talaga T.M.d WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Dnia 5 czerwca 2007 roku S.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 rok.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100,00 zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, a następnie na wezwanie Sądu złożył ten sam wniosek na wypełnionym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
We wniosku S.M. z wskazał, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz córką. Skarżący posiada dom o powierzchni 100 m², garaż o powierzchni 64 m² oraz oborę o powierzchni 140 m². Skarżący jest rolnikiem i utrzymuje się z prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego o powierzchni 14,74 ha, a w szczególności z uprawy roślin, a dodatkowo otrzymuje świadczenie rentowe oraz około 560,00 zł z tytułu uprawy czarnych porzeczek. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że posiada znaczne zadłużenie: pożyczka na zakup kosiarki w I.B. – 4700 zł, pożyczka na zakup łąk w A. N. – 85940 zł, pożyczka na wpłatę I raty i notariusza w B.Ś. – 12.500 zł, pożyczka na remont maszyn i działalność gospodarczą – 3500 zł, zadłużenie za usługi telekomunikacyjne – 2000 zł, a ponadto półroczne zaległości w ZUS oraz zadłużenie u osób prywatnych w związku z zaległościami w spłacie rat pożyczek, które powstały po odmowie przyznania dopłat bezpośrednich za 2006 rok. Dodatkowo skarżący wskazał, że miesięcznie na wykupienie lekarstw przeznacza 200 zł i nie jest w stanie płacić kosztów komornika.
Ponieważ sytuacja skarżącego budziła wątpliwości, co do jego rzeczywistej sytuacji zarządzeniem z dnia [...] został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od dnia odebrania niniejszego pisma pod rygorem rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie informacji przedstawionych w złożonym wniosku. List polecony nr [...] ze wskazanym zarządzeniem został doręczony do rąk dorosłego domownika w dniu [...] (k. [...]), ale skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy ani w zakreślonym terminie, ani po jego upływie.
Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem.
Konstrukcja prawna cytowanych przepisów wskazuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar procesowy wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa zatem za każdym razem na wnioskodawcy.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że S.M. jest rolnikiem utrzymującym się z prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz ze świadczenia emerytalnego. Dodatkowo skarżący wskazał, że posiada znaczne zadłużenie, które powstało w związku z prowadzoną działalnością, a ponieważ zaprzestał on spłacać kredyty jego dochody są zajmowane przez komornika.
Dla pełnego ustalenia sytuacji skarżącego został on wezwany do wskazania wszystkich aktualnych źródeł dochodów, w tym dochodów jakie skarżący uzyskuje z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz do przesłania kserokopii ostatniego aktualnego odcinka potwierdzającego wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego, kserokopii dokumentów potwierdzających jego zadłużenie, kserokopii dokumentów potwierdzających zajęcie świadczeń rentowych oraz praw majątkowych skarżącego oraz do złożenia oświadczenia o posiadanych samochodach i kserokopii zeznania podatkowego skarżącego za 2006 rok.
W zakreślonym terminie S.M. nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z przesłanym zarządzeniem, a tym samym zastosowanie znalazł rygor nadany w owym wezwaniu wskazujący, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać na podstawie informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ sytuacja skarżącego budziła wątpliwości co do jego aktualnej sytuacji przed wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a S.M. nie podjął czynności mających na celu zmianę takiego stanu rzeczy i nie wyjaśnił swojej rzeczywistej sytuacji, należy stwierdzić, że tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji nie można uznać za zasadny jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ Robert Talaga
T.M..d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło