III SA/Po 608/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-08-14

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie majątkowe skarżącego było niepełne, budziło wątpliwości co do rzeczywistych kosztów utrzymania rodziny i źródeł przychodów, a także zawierało sprzeczne informacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Skarżący B. B.-J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 48.760 zł. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Deklarowane dochody rodziny były niskie, a skarżący wykazywał straty z działalności gospodarczej. Jednocześnie skarżący posiadał znaczne zadłużenie i był ujawniony w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 sierpnia 2014 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. B.-J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2014 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący B. B.-J. wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 48.760 zł. Na podstawie oświadczeń i załączonych dokumentów ustalono, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz małoletnim synem. Rodzina zamieszkuje w budynku 150 mkw. obciążonym hipoteką na około 2.000.000 zł. Dochody rodziny za okres od 01 stycznia 2013 roku do lipca 2014 roku wyniosły 3.955,17 zł (przychód żony wnioskodawcy z tytułu praw autorskich i działalności wykonywanej osobiście). Skarżący nie osiągnął w tym okresie żadnego dochodu. W zeznaniu podatkowym za rok 2013 wykazał koszty prowadzenia działalności gospodarczej na kwotę 44.461,56 zł. Według oświadczenia majątkowego straty z prowadzonej działalności gospodarczej na czerwiec 2014 roku wynosiły 14.000 zł miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania żony i syna, wedle deklaracji wnioskodawcy, wynoszą 600 zł miesięcznie. Koszty własnego utrzymania skarżącego to 600 zł miesięcznie. Z kolei koszt utrzymania domu zostały zadeklarowane na kwotę 350 zł miesięcznie. Wedle oświadczenia, skarżący z rodziną korzysta ze zwyczajowej pomocy rodziny, która wynosi 1.000-1.200 zł miesięcznie. Na podstawie wyjaśnień i materiałów przesłanych w celu uzupełnienia oświadczenia majątkowego ustalono natomiast, że w kwietniu 2014 roku, na wniosek Dyrektora Izby Celnej, skarżący został ujawniony w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. W październiku 2013 roku Wnioskodawca zaprzestał wykonywać działalność gospodarczą, a w styczniu 2014 roku, na żądanie skarżącego, dokonano wykreślenia wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej z CDEIG. Skarżący nie reguluje swoich wymagalnych zobowiązań już co najmniej od połowy 2012 roku (data wystawienia bankowych tytułów egzekucyjnych, data zaopatrzenia ich w klauzulę wykonalności, data zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego). Zadłużenie skarżącego, wedle deklaracji wnioskodawcy, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosiło około 2.750.000 zł. Jednocześnie od początku 2014 roku Skarżący nie dokonał żadnej wpłaty na poczet tego zadłużenia, a prowadzone egzekucje są bezskuteczne. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie majątkowe Skarżącego, pomimo wezwania do jego uzupełnienia, nadal jest niepełne i budzi wątpliwości. Pomimo wyczerpania trybu z art. 255 p.p.s.a., oświadczenie majątkowe nie daje podstaw do ustalenia aktualnych i rzeczywistych zdolności płatniczych strony postępowania. Ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych wnioskodawcy nie można dokonać jedynie na podstawie oświadczeń Skarżącego. Skarżący deklaruje, że koszty koniecznego utrzymania rodziny to 1.550 zł miesięcznie. Natomiast z przekazanych dokumentów (rachunki, faktury itp.) wynika, że średniomiesięczne koszty obejmujące jedynie usługi telekomunikacyjne, dostawę energii elektrycznej oraz wydatki za zużytą wodę to około 1.020 zł miesięcznie. Skarżący oświadcza, że koszty utrzymania domu to 350 zł miesięcznie. Tymczasem jedynie wydatki na energię elektryczną z czterech miesięcy to około 640 zł średniomiesięcznie. W konsekwencji uwzględnienie tylko niektórych udokumentowanych wydatków oraz deklarowanych wydatków na utrzymanie żony, syna i siebie (1.200 zł miesięcznie) ujawnia, że koszty utrzymania miesięcznego rodziny wnioskodawcy (2.220 zł miesięcznie) nie są zgodne z deklaracjami skarżącego (1.550 zł miesięcznie). Analiza oświadczenia majątkowego oraz przekazanych dokumentów uzasadnia twierdzenie, że wyjaśnienia dotyczące kosztów utrzymania rodziny (1.550 zł miesięcznie) zostały dostosowane do wysokości ujawnionych źródeł pokrywania tych kosztów (330 zł średniomiesięcznie to przychód żony za 2013 rok, a 1.200 zł to deklarowane zwyczajowe wsparcie od rodziny). Wskazać przy tym należy, że nieruchomość deklarowana jako miejsce zamieszkania rodziny wnioskodawcy, w świetle informacji ujawnionych w bazie ogłoszeń internetowych, została przeznaczona pod wynajem (do zamieszkania od 01 lipca 2014 roku). Skarżący oświadczył, że nikt o nazwisku G. J. nie jest jego domownikiem. Tymczasem w aktach sprawy (k. 15 akt sądowych) zalega zwrotne poświadczenie odbioru korespondencji, którą odebrał dorosły domownik skarżącego. Podpis w zakresie nazwiska jest nieczytelny. Natomiast z adnotacji doręczyciela wynika, że korespondencję odebrała osoba przedstawiająca się jako G. J. Oświadczenie zawarte w piśmie przewodnim z dnia 17 lipca 2014 roku "przedkładam oświadczenia członków rodziny, co do udzielonego wsparcia" nie zostało zrealizowane. Do pisma nie załączono żadnych oświadczeń. Podkreślić przy tym należy, że deklarowana wartość świadczeń stawianych do dyspozycji skarżącego i jego rodziny uzasadnia twierdzenie o konieczności ujawnienia pozyskiwanego wsparcia od rodziny w zeznaniu podatkowym na podatek dochodowy, podatek od spadków i darowizn albo w zeznaniu dla podatku od czynności cywilnoprawnych. Skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył zeznania podatkowego na podatek dochodowy za rok 2012 (ani własnego, ani domowników), nie udokumentował wysokości deklarowanych dochodów żony z prac dorywczych za 2014 rok, a nadto nie udokumentował przychodów i kosztów uzyskania przychodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej za 2014 rok. Prowadzenie działalność gospodarczej Skarżący zadeklarował, pod rygorem odpowiedzialności karnej, jako źródło przychodów na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy, tj. na dzień 09 czerwca 2014 roku. Z kolei w piśmie z dnia 16 lipca 2014 roku zaprzecza, że prowadzi działalność gospodarczą. Analiza oświadczenia majątkowego Wnioskodawcy uzasadnia stanowisko, że pomimo zaprzestania wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań Skarżący nie zgłosił wniosku o upadłość (wyciąg z CEDIG). Wyrejestrował tę działalność (wyciąg z CDEIG), lecz ją nadal wykonuje (oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej). Wskazać więc należy, że środki wydatkowane przez Skarżącego na zakup dwóch samochodów wyniosły 540.264,09 zł (akta administracyjne załączone do spraw prowadzonych pod sygn. akt III SA/Po 608-609/14). Zdolności do uiszczenia kosztów sądowych nie ograniczają, ani zadłużenie skarżącego, ani toczące się postępowania egzekucyjne. Wpis hipoteki przymusowej nie umniejsza zdolności płatniczych strony postępowania. Prowadzone egzekucje wypadają bezskutecznie, a zatem również nie umniejszają zdolności płatniczych wnioskodawcy. Ujawnienie skarżącego w Rejestrze Dłużniku Niewypłacalnych również pozostaje bez wpływu na zdolności płatnicze wnioskodawcy, które określają przede wszystkim wysokość przychodów i kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Ocena aktualnych i rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego jest niemożliwa, gdyż wnioskodawca nie udokumentował, ani rzeczywistych kosztów utrzymania koniecznego rodziny, ani źródeł i wysokości przychodów, z których pokrywa te koszty. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło