III SA/Po 614/25

Dnia 25 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 roku sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Stowarzyszenia [...] z dnia 30 września 2025 roku nr [...] w przedmiocie negatywnego wyniku ponownej oceny wniosku o przyznanie pomocy I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Stowarzyszeniu [...], II. zasądza od Stowarzyszenia [...] na rzecz skarżącej kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. 5 maja 2025 r. złożyła do Stowarzyszenia [...] wniosek o przyznanie pomocy w wysokości 150 000 zł obejmujący operację pod tytułem: "[...]", skorygowany 7 lipca 2025 r. Stowarzyszenie [...] pismem z 25 lipca 2025 r. poinformowała wnioskodawczynię, że operacja nie jest zgodna z warunkami udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR. Jako podstawę prawną oceny powołano art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2025 r. poz. 182), dalej "ustawa". W uzasadnieniu oceny wskazano, co następuje. Zgodnie z Wytycznymi szczegółowymi w zakresie przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 każda planowana inwestycja w ramach interwencji I.13.1 (komponent "Wdrażanie LSR") musi wykazywać się racjonalnością ekonomiczną oraz adekwatnością względem celu i zakresu planowanej działalności. W przypadku operacji polegającej na świadczeniu usług edukacyjnych i animacyjnych w formie warsztatów dla młodzieży celem nadrzędnym jest zapewnienie efektywnych, dostępnych i atrakcyjnych warunków realizacji tych działań. W ramach zgłoszonego projektu zaplanowano m. in.: budowę altany, modernizację terenu (założenie trawnika, ułożenie 338 m˛ kostki brukowej), zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej z turbiną wiatrową i magazynami energii, nabycie dmuchawy spalinowej, realizację prac elektrycznych, zakup wyposażenia biurowego i stworzenie strony internetowej. Po analizie przedłożonej dokumentacji Rada LGD stwierdza brak racjonalności technicznej części nakładów inwestycyjnych. W szczególności, jeżeli wnioskodawca - jak wynika z opisu operacji - dysponuje już infrastrukturą lokalową spełniającą normy funkcjonalne i bezpieczeństwa, dalsze inwestycje w elementy zewnętrzne (altana, trawniki, utwardzenie terenu, dmuchawa spalinowa, odnawialne źródła energii) nie mają bezpośredniego wpływu na realizację celów operacji. Nakłady te, jako niemające funkcjonalnego przełożenia na prowadzenie warsztatów, oceniono jako zbędne z punktu widzenia racjonalności kosztów. Dodatkowo plan finansowy przedsięwzięcia budzi istotne wątpliwości ekonomiczne. Z przedstawionego biznesplanu nie wynika jednoznacznie ile osób zostanie objętych usługami edukacyjnymi, w jakiej formie i z jaką częstotliwością. Niejasność ta dotyczy w szczególności zajęć artystycznych (brak jednoznacznego określenia czy planowane są 12 oddzielnych sesji po 480 zł każda czy jedna sesja z udziałem 12 osób z opłatą jednostkową 480 zł). Podobna nieprecyzyjność dotyczy segmentu zajęć rekreacyjnych. Biorąc pod uwagę wysoki poziom planowanych nakładów inwestycyjnych i jednocześnie niskie, niedookreślone przychody, projekt nie spełnia przesłanek zasadności ekonomicznej. W świetle wiedzy lokalnej Rady LGD i analizy dostępnej oferty konkurencyjnej na terenie Gminy [...] (i w szerszym ujęciu - całego obszaru objętego LSR) funkcjonuje szereg podmiotów prowadzących analogiczne zajęcia dla dzieci i młodzieży, np. Gminny Ośrodek Kultury w [...]. Zapotrzebowanie na tego rodzaju usługi jest już zatem częściowo zaspokojone, stąd nowa inicjatywa nie wnosi istotnej wartości dodanej do istniejącego ekosystemu społeczno-gospodarczego. Dodatkowe wątpliwości wynikają z analizy wcześniejszych działań inwestycyjnych realizowanych na tej samej nieruchomości. Współwłaściciel nieruchomości - Ł. R. - uzyskał uprzednio wsparcie finansowe w wysokości 287 148,61 zł (wypłacone 31 marca 2020 r.) na realizację operacji obejmującej budowę infrastruktury przeznaczonej do prowadzenia zajęć dla seniorów. Zakres prac obejmował m. in. zakup przezroczystych rolet osłonowych na wiatę (należy sądzić, że na nieruchomości znajduje się wiata). Całkowity koszt robót budowlanych wskazany we wniosku wyniósł 346 735,29 zł. Zgodnie z danymi z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod adresem ul. [...] w [...] prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie 85.52.Z - Pozaszkolne formy edukacji artystycznej, 85.59.B - Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane, 96.09.Z - Pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana. Obecnie funkcjonująca działalność korzysta już zatem z infrastruktury dostosowanej do realizacji celów podobnych do zakładanych w nowym wniosku. W związku z tym zachodzi ryzyko dublowania kosztów inwestycyjnych, co jest niezgodne z zasadą efektywnego wydatkowania środków publicznych. Planowana operacja nie spełnia zatem warunków przedmiotowych wskazanych w Regulaminie naboru wniosków nr [...] ([...]), w szczególności odnoszących się do kryteriów cz. III ust. 6 pkt 3a i ust. 8, tj. nie wykazuje się racjonalnością techniczną ani zasadnością ekonomiczną. W wyniku oceny na podstawie kryteriów wyboru operacji, operacja uzyskała ocenę łączną 0 punktów. Operacja nie podlegała ocenie w zakresie spełniania lokalnych kryteriów wyboru. Operacja nie uzyskała minimalnej liczby 7 punktów, wskazanej w ogłoszeniu o naborze. Wnioskodawczyni złożyła protest kwestionując wynik oceny w szczególności w zakresie racjonalności technicznej i zasadności ekonomicznej operacji oraz zaniechanie wezwania jej do złożenia wyjaśnień. W uzasadnieniu protestu odnośnie racjonalności technicznej operacji wskazano, co następuje. Zgodnie z załączonym do wniosku opisem operacji w ramach przyszłej działalności gospodarczej planowane jest stworzenie innowacyjnej strefy dla młodzieży, tzw. "Offline Zone", która będzie atrakcyjną alternatywą dla świata wirtualnego. Strefa ta służyć będzie prewencji uzależnienia młodzieży od internetu. Ma być to kompleksowe miejsce rekreacji, w którym będzie można spędzić czas z rówieśnikami na świeżym powietrzu, zagrać w gry zespołowe, w tym koszykówkę lub siatkówkę, badmintona, gry planszowe i spędzić czas przy ognisku. "Strefa offline" ma stymulować rozwój artystyczny i manualny młodzieży przez udział w zajęciach plastycznych i majsterkowania. Zajęcia rekreacyjne odbywać się będą na zewnątrz, na terenach zielonych i w altanie, a w okresie zimowym - w budynku. Planowane jest również angażowanie dzieci w tradycyjne zabawy, takie jak gra w gumę czy skakanie przez linkę. Zajęcia będą prowadzone w języku polskim i angielskim, głównie w weekendy. Opisana operacja jest możliwa do wykonania i wnioskodawczyni dysponuje wystarczającą przestrzenią na wykonanie tego typu inwestycji na nieruchomości. Operacja jest także uzasadniona funkcjonalnie i ekonomicznie. Bez wybudowania dedykowanej przestrzeni dla dzieci i młodzieży nie będzie możliwe prowadzenie bezpiecznych, efektywnych i atrakcyjnych zajęć (na zewnątrz, bez względu na warunki atmosferyczne). Operacja jest również dostosowana z punktu widzenia zakresu i zakładanych rezultatów - prewencja uzależnień cyfrowych, aktywizacja oraz stymulacja rozwoju artystycznego i manualnego młodzieży. Błędnie oceniono, że wnioskodawczyni dysponuje już infrastrukturą lokalową spełniającą normy funkcjonalne i bezpieczeństwa, stąd dalsze inwestycje w elementy zewnętrzne (altana, trawniki, utwardzenie terenu, dmuchawa spalinowa, odnawialne źródła energii) nie mają bezpośredniego wpływu na realizację celów operacji. Nie da się bowiem prowadzić zajęć rekreacyjnych, sportowych, artystycznych na świeżym powietrzu, grać w siatkówkę czy koszykówkę wewnątrz budynku znajdującego się na nieruchomości. Wszystkie wymienione we wniosku elementy infrastruktury zewnętrznej są zatem niezbędne, aby świadczyć zaplanowane usługi i zrealizować cel, o którym mowa we wniosku. Nie zachodzi też ryzyko dublowania kosztów inwestycyjnych z uwagi na uprzednie uzyskanie przez współwłaściciela nieruchomości wsparcia finansowego. Strona nie dysponuje obecnie infrastrukturą w postaci altany lub wiaty, która pozwala na realizacje założeń, o których mowa we wniosku. W konsekwencji opisana operacja spełnia przesłankę racjonalności, w tym racjonalności technicznej, zgodnie z Wytycznymi podstawowymi i Regulaminem. Z kolei, w uzasadnieniu protestu odnośnie zasadności ekonomicznej operacji wskazano, co następuje. Stosownie do pkt VIII.3.1.1) Wytycznych podstawowych uzasadnienie ekonomiczne kosztów inwestycji oznacza ocenę, w jaki sposób zakres rzeczowy wskazany we wniosku o przyznanie pomocy przyczyni się do osiągnięcia celu operacji lub wzrostu efektywności ekonomicznej przedsiębiorstwa wnioskodawcy (wzrost przychodów, usprawnienie procesów produkcji, ograniczenie kosztów). Planowane nakłady inwestycyjne są niezbędne dla utworzenia "Offline Zone" i osiągnięcia celu operacji, tj. podjęcia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług dla młodzieży - stworzenia innowacyjnej, aktywizującej przestrzeni dla młodzieży, zapobiegającej uzależnieniom cyfrowym. Poziom planowanych nakładów jest dostosowany do celów operacji, a wartość operacji oparta jest o ceny rynkowe i znajduje uzasadnienie w biznesplanie. Prognozowane koszty działalności będą stosunkowo niskie m. in. z uwagi na planowaną instalację OZE na nieruchomości. Odnośnie natomiast do rzekomej niejasności projektu pod kątem ekonomicznym należy wskazać, że w pierwszym roku w zakresie zajęć rekreacyjnych we wniosku założono zawarcie dwudziestu umów na realizację miesięcznych warsztatów realizowanych w ramach "Offline Zone" w języku polskim i angielskim, których koszt wyniesie 480 zł/miesiąc za osobę i obejmie 4 spotkania po 4 godziny w miesiącu. Odnośnie do zajęć artystycznych - w pierwszym roku założono zawarcie dwunastu umów na realizację miesięcznych warsztatów, również w języku polskim i angielskim, których koszt wyniesie 480 zł/miesiąc za osobę i obejmie 4 spotkania po 4 godziny w miesiącu. Założenia ujęte we wniosku stanowią ostrożne, bezpieczne prognozy, a rzeczywisty przychód ze świadczenia usług może okazać się znacząco wyższy. Treść wniosku była zatem całkowicie jednoznaczna, również w zakresie zasadności ekonomicznej przedsięwzięcia i sposobu określania przychodu. Jeżeli jednak mimo to Rada LGD powzięła jakiekolwiek wątpliwości odnośnie do treści wniosku, to powinna ona wezwać stronę do wyjaśnienia tych kwestii. Zgodnie bowiem z § 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu spełnianie warunków przyznania pomocy przez operację zostanie ustalone na podstawie informacji zawartych w WoPP i jego załącznikach, przy czym w przypadku wątpliwości dotyczących spełniania warunków przyznania pomocy, LGD wezwie wnioskodawcę do złożenia stosownych wyjaśnień, na zasadach określonych w § 11. Rada LGD nie wezwała strony do złożenia wyjaśnień w zakresie zasadności ekonomicznej przedsięwzięcia (jej wezwanie z 23 czerwca 2025 r. nie obejmuje kwestii, które uznano za niejasne w ocenie), stąd doszło do naruszenia § 6.1.1 Regulaminu, a Rada LGD nie może się obecnie powoływać na niejasności ekonomiczne przedsięwzięcia, w tym rzekomą niejasność dotyczącą sposobu określenia przychodu. Strona zakwestionowała także ocenę, że operacja nie wnosi istotnej wartości dodanej do istniejącego ekosystemu społeczno-gospodarczego. Problem uzależnienia cyfrowego dzieci i młodzieży stanowi zjawisko rosnące, które realnie wpływa na ich zdrowie psychiczne, relacje społeczne i zdolność do funkcjonowania, a dotychczasowe działania na obszarze LGD nie odpowiadają wprost na ten konkretny problem. Stosownie do załączonej do wniosku ekspertyzy w przedmiocie inwestycji z 29 kwietnia 2025 r. na terenie badanych gmin nie funkcjonują obecnie stałe, cykliczne programy weekendowe dedykowane dla młodzieży, które jednocześnie promowałyby zdrowe nawyki cyfrowe, prewencję uzależnień od mediów społecznościowych i internetu oraz aktywną formę spędzania wolnego czasu w przestrzeni offline. Projektowane przedsięwzięcie generuje realne efekty społeczne: wzmacnia kapitał społeczny, integruje lokalną społeczność, wspiera rodziny i może przyczyniać się do zmniejszenia przyszłych kosztów leczenia uzależnień czy interwencji kryzysowych. Rada Stowarzyszenia LGD [...] pismem z 8 sierpnia 2025 r. podtrzymała stanowisko o braku racjonalności technicznej i zasadności ekonomicznej projektu (uchwała nr 1 z 6 sierpnia 2025 r.) i nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia przekazała protest do Zarządu Województwa [...]. Zarząd Województwa [...] 11 września 2025 r. na podstawie art. 22d i art. 22e ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy uwzględnił protest i skierował wniosek do ponownej oceny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, co następuje. Zgodnie z art. 21 ust. 1a ustawy i § 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy w przypadku wątpliwości co do treści wniosku lub spełniania warunków przyznania pomocy LGD wzywa wnioskodawcę do złożenia stosownych wyjaśnień. W niniejszej sprawie wątpliwości dotyczące sposobu kalkulacji przychodów i jasności biznesplanu podniesiono dopiero w uzasadnieniu oceny, bez wcześniejszego wezwania strony do ich wyjaśnienia. Stanowi to uchybienie proceduralne, które miało wpływ na wynik sprawy, gdyż przesądziło o uznaniu projektu za nieracjonalny i nieuzasadniony ekonomicznie. Odnośnie racjonalności technicznej wskazano, że operacja dotyczy świadczenia usług rekreacyjnych i animacyjnych dla młodzieży w formule "Offline Zone". Działania te zakładają organizację aktywności sportowych, rekreacyjnych i artystycznych na świeżym powietrzu. W tym kontekście elementy infrastruktury zewnętrznej (altana, tereny zielone, utwardzenie terenu) mogą mieć charakter funkcjonalnie niezbędny i nie mogą być z góry uznane za zbędne. Odnośnie zasadności ekonomicznej podniesiono, że zarzut nieprecyzyjności biznesplanu nie znajduje pełnego uzasadnienia. Wnioskująca w proteście jednoznaczne wskazała wyliczenia dotyczące planowanych umów i przychodów. Przy interpretacji wątpliwości na korzyść strony przedstawione informacje winny być wystarczające do dalszej oceny. W przypadku istnienia wątpliwości należało je rozstrzygnąć przez wezwanie do wyjaśnień. Odnośnie znaczenia wartości dodanej Zarząd podzielił stanowisko wnioskującej, że projekt dotyczy aktualnego i rosnącego problemu społecznego - uzależnienia cyfrowego młodzieży, co odzwierciedla załączona do wniosku opinia. Tym samym potencjalnie wnosi wartość dodaną w obszarze objętym LSR, która winna być oceniona w ponownym postępowaniu. Z tego względu ocena narusza art. 21 ust. 1a ustawy i § 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy, a także nie uwzględnia wyczerpująco specyfiki i celu operacji. Protest podlega uwzględnieniu, a sprawa zostaje skierowana do ponownej oceny w zakresie objętym protestem. Pismem z 30 września 2025 r. Stowarzyszenie [...] na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy poinformowało, że wniosek został oceniony ponownie przez Radę LGD na posiedzeniu 25 września 2025 r. W wyniku przeprowadzonej oceny operacji uznano, że: 1. operacja nie jest zgodna z warunkami udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR; 2. operacja nie podlegała ocenie w zakresie spełniania lokalnych kryteriów wyboru. W wyniku dokonania ponownej oceny operacja nie została wybrana do finansowania. W uzasadnieniu oceny wskazano, co następuje. Zgodnie z Wytycznymi szczegółowymi w zakresie przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, każda planowana inwestycja w ramach interwencji I.13.1 (komponent "Wdrażanie LSR") musi wykazywać się racjonalnością ekonomiczną oraz adekwatnością względem celu i zakresu planowanej działalności. W przypadku operacji polegającej na świadczeniu usług edukacyjnych i animacyjnych w formie warsztatów dla młodzieży, celem nadrzędnym jest zapewnienie efektywnych, dostępnych i atrakcyjnych warunków realizacji tych działań. W ramach zgłoszonego projektu zaplanowano m. in.: budowę altany, modernizację terenu (założenie trawnika, ułożenie 338 m˛ kostki brukowej), zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej z turbiną wiatrową i magazynami energii, nabycie dmuchawy spalinowej, realizację prac elektrycznych, zakup wyposażenia biurowego oraz stworzenie strony internetowej. Po analizie przedłożonej dokumentacji Rada LGD stwierdza brak racjonalności technicznej części nakładów inwestycyjnych. W szczególności, jeżeli wnioskodawca - jak wynika z opisu operacji - dysponuje już infrastrukturą lokalową spełniającą normy funkcjonalne i bezpieczeństwa, dalsze inwestycje w elementy zewnętrzne (takie jak altana, trawniki, utwardzenie terenu, dmuchawa spalinowa czy odnawialne źródła energii) nie mają bezpośredniego wpływu na realizację celów operacji. Nakłady te, jako niemające funkcjonalnego przełożenia na prowadzenie warsztatów, oceniono jako zbędne z punktu widzenia racjonalności kosztów. W świetle wiedzy lokalnej Rady LGD oraz analizy dostępnej oferty konkurencyjnej na terenie Gminy [...] (i w szerszym ujęciu - całego obszaru objętego LSR) funkcjonuje szereg podmiotów prowadzących analogiczne zajęcia dla dzieci i młodzieży (w tym również nieodpłatne), np. Gminny Ośrodek Kultury w [...]. Zapotrzebowanie na tego rodzaju usługi jest już zatem częściowo zaspokojone, a tym samym nowa inicjatywa nie wnosi istotnej wartości dodanej do istniejącego ekosystemu społeczno-gospodarczego. Dodatkowe wątpliwości wynikają z analizy wcześniejszych działań inwestycyjnych realizowanych na tej samej nieruchomości. Współwłaściciel nieruchomości - Ł. R. - uzyskał uprzednio wsparcie finansowe w wysokości 287 148,61 zł (wypłacone 31 marca 2020 r.) na realizację operacji obejmującej budowę infrastruktury przeznaczonej do prowadzenia zajęć dla seniorów. Zakres prac obejmował m. in. zakup przezroczystych rolet osłonowych na wiatę (należy sądzić, że na nieruchomości znajduje się wiata). Całkowity koszt robót budowlanych wskazany we wniosku wyniósł 346 735,29 zł. Zgodnie z danymi z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej pod adresem ul. [...] w [...] prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie: 85.52.Z - Pozaszkolne formy edukacji artystycznej, 85.59.B - Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane, 96.09.Z - Pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana. Obecnie funkcjonująca działalność już korzysta zatem z infrastruktury dostosowanej do realizacji celów podobnych do zakładanych w nowym wniosku. W związku z tym zachodzi ryzyko dublowania kosztów inwestycyjnych, co jest niezgodne z zasadą efektywnego wydatkowania środków publicznych. Planowana operacja nie spełnia warunków przedmiotowych wskazanych w Regulaminie naboru wniosków nr 1/2025 ([...]), w szczególności odnoszących się do kryteriów cz. III ust. 6 pkt 2a oraz ust. 8, tj. nie wykazuje się ani racjonalnością techniczną, ani zasadnością ekonomiczną. Zgodnie z Wytycznymi podstawowymi dotyczącymi udzielania pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, Regulaminem naboru wniosków, ocena racjonalności projektu dokonywana jest na etapie oceny merytorycznej wniosku o przyznanie pomocy. W kompetencjach Biura LGD pozostaje wyłącznie poprzedzający ją etap - weryfikacja wniosku, której celem jest potwierdzenie zgodności z wymaganiami formalnymi, spójności z Lokalną Strategią Rozwoju (LSR) oraz spełnienia warunków udzielenia wsparcia obowiązujących w danym naborze. Weryfikacja ta prowadzona jest z wykorzystaniem formalnych arkuszy pomocniczych: Arkusza weryfikacji formalnej oraz Pomocniczego arkusza weryfikacji zgodności operacji z LSR i spełnienia warunków udzielenia wsparcia. Dokumenty te stanowią wyłącznie materiał pomocniczy do dokonania oceny merytorycznej, która zastrzeżona jest wyłącznie dla Rady LGD. Wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia dokumentacji w zakresie wynikającym z przeprowadzonej weryfikacji formalnej. Uzupełnienia zostały złożone w odpowiedzi na powyższe wezwanie. Pracownicy Biura LGD nie posiadają kompetencji do ingerencji w ocenę racjonalności operacji - zarówno w aspekcie technicznym, jak i ekonomicznym - a ich działania ograniczają się do czynności weryfikacyjnych i przygotowawczych do oceny wniosku przez Radę LGD. Jakiekolwiek działanie wykraczające poza ten zakres, w tym wezwanie do uzupełnień w zakresie racjonalności, stanowiłoby naruszenie przypisanych Biuru uprawnień. Kwestionowanie racjonalności operacji przez pracownika biura byłoby rażącym naruszeniem jego kompetencji i stanowiłoby ocenę, a nie weryfikację operacji i wówczas byłoby naruszeniem proceduralnym - pracownik nie dokonuje oceny merytorycznej wniosku, a jedynie weryfikuje warunki przyznania pomocy, formalne i zgodności z LSR. Ocena merytoryczna wniosku odbyła się zgodnie z procedurą podczas posiedzenia Rady LGD, w oparciu o pełną dokumentację przedłożoną przez wnioskodawczynię - w tym uzupełnienia - oraz materiały pomocnicze przygotowane przez Biuro LGD. Podczas posiedzenia Rady LGD członkowie organu decyzyjnego stwierdzili, że operacja objęta wnioskiem zawiera koszty niezwiązane bezpośrednio z celem i zakresem operacji, choć mogące stanowić koszty kwalifikowalne. Na etapie weryfikacji pomocniczej nie zaistniała zatem przesłanka, aby pracownik biura wezwał wnioskodawczynię do uzupełnień w tym zakresie. Rada LGD podtrzymuje swoje pierwotne stanowisko uznając, że przedstawiony projekt nie spełnia kryteriów racjonalności technicznej i ekonomicznej wymaganych zgodnie z Wytycznymi szczegółowymi dotyczącymi przyznawania i wypłaty pomocy w ramach interwencji 1.13.1 ("Wdrażanie LSR"). Zgodnie z tymi wytycznymi każda planowana inwestycja w ramach tej interwencji powinna wykazywać zarówno racjonalność kosztową, jak i adekwatność względem deklarowanego celu operacji. Przedmiotowa operacja, zakładająca świadczenie usług edukacyjnych i animacyjnych w formie warsztatów dla młodzieży, powinna koncentrować się na zapewnieniu warunków niezbędnych do efektywnej i dostępnej realizacji tych działań. Tymczasem projekt zakładał m. in.: budowę altany, modernizację terenu (założenie trawnika, ułożenie kostki brukowej na powierzchni 338 m˛), zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej z turbiną wiatrową i magazynem energii, zakup dmuchawy spalinowej, wykonanie prac elektrycznych, zakup wyposażenia biurowego i stworzenie strony internetowej. Po ponownej analizie dokumentacji projektowej Rada stwierdziła brak racjonalności technicznej nakładów inwestycyjnych. W szczególności, jeżeli wnioskodawczyni dysponuje już infrastrukturą spełniającą odpowiednie normy funkcjonalne i bezpieczeństwa, dalsze inwestycje w infrastrukturę zewnętrzną nie wykazują bezpośredniego związku funkcjonalnego z celami operacji. Elementy takie jak: altana, teren zielony, kostka brukowa, odnawialne źródła energii czy dmuchawa spalinowa nie zostały uznane za niezbędne dla realizacji warsztatów edukacyjnych, przez co zostały negatywnie ocenione pod względem racjonalności. W skardze wnioskodawczyni, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1. art. 22e ust. 2 pkt 1 ustawy przez: a) brak uwzględnienia przez Lokalną Grupę Działania wiążącego stanowiska Zarządu Województwa [...] w zakresie spełnienia przez skarżącą warunków udzielenia wsparcia na wdrażanie Lokalnej Strategii Rozwoju; b) powielenie (przekopiowanie) w całości pierwotnego stanowiska w sprawie i w konsekwencji brak rzeczywistego ponownego rozpatrzenia sprawy; c) zaniechanie dokonania oceny operacji przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji oraz w celu ustalenia kwoty wsparcia na wdrażanie Lokalnej Strategii Rozwoju; 2. art. 21 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z § 6 cz. III ust. 6 pkt 2a i pkt 8 Regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy ([...]) nr 1/2025 w zw. z pkt VIII.3 Wytycznych podstawowych w zakresie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 z dnia 12 września 2024 r. przez przeprowadzenie dowolnej, arbitralnej oceny i w konsekwencji uznanie, że wnioskowana operacja nie spełnia warunków udzielenia wsparcia na wdrażanie Lokalnej Strategii Rozwoju, tj. nie spełnia przesłanek racjonalności technicznej i zasadności ekonomicznej; 3. art. 21 ust. 1a ustawy i § 6 cz. I ust. 1 Regulaminu przez ich niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie wezwania skarżącej do złożenia stosownych wyjaśnień mimo uznania, że doszło do wystąpienia wątpliwości dotyczących spełniania warunków przyznania pomocy; 4. art. 21 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 22e ust. 2 pkt 1 ustawy przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej oceny - w szczególności przez to, że Lokalna Grupa Działania ograniczyła się do powielenia swojego pierwotnego stanowiska wyrażonego orzeczeniem z 25 lipca 2025 r. i pismem z 8 sierpnia 2025 r. (pomijając m. in. zarzuty podniesione w proteście) zamiast rzeczywiście ponownie rozpoznać sprawę i przedstawić w uzasadnieniu orzeczenia motywy podjętego rozstrzygnięcia; i w konsekwencji naruszenie: 5. art. 45 w zw. z art. 35 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez zorganizowanie i przeprowadzenie wyboru projektów w sposób naruszający zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności; 6. art. 73 Rozporządzenia PE i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 231, str. 159 z późn. zm., "Rozporządzenie ogólne") przez brak zastosowania przez Lokalną Grupę Działania przejrzystych, niedyskryminacyjnych procedur i kryteriów; które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik zaskarżonej oceny (gdyż skutkowały negatywnym wynikiem oceny spełnienia warunków udzielenia wsparcia na wdrażanie Lokalnej Strategii Rozwoju). Skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie, że zaskarżona ocena została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i jednocześnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Lokalną Grupę Działania; 2. zasądzenie od Lokalnej Grupy Działania na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3. przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentacji, o której mowa w art. 22h ust. 3 ustawy, załączonej do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ (Stowarzyszenie [...] w [...]) dokonał ponownej oceny operacji w zakresie spełnienia warunków udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR bez uwzględnienia stanowiska Zarządu Województwa [...] z 11 września 2025 r., którym uwzględniono protest skarżącego od negatywnego wyniku oceny spełnienia warunków udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR z 25 lipca 2025 r. Zasadny jest zarzut skarżącej, że organ ponownie negatywnie oceniając w powyższym zakresie operację w istocie powtórzył (powielił) te same argumenty, które zostały uznane przez Zarząd Województwa [...] za niewystarczające do dokonania negatywnej oceny operacji. Tymczasem organ na podstawie art. 22e ust. 2 pkt 1 ustawy jest zobowiązany do uwzględnienia stanowiska zarządu województwa. Przepis ten stanowi, że w przypadku uwzględnienia protestu zarząd województwa kieruje wniosek o wsparcie do LGD w celu uwzględnienia stanowiska zarządu województwa w zakresie spełnienia warunków udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR i dokonania oceny operacji przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji oraz w celu ustalenia kwoty wsparcia na wdrażanie LSR - w przypadku gdy uwzględnienie protestu dotyczy spełnienia warunków udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR. Warunki udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR określa regulamin naboru wniosków (art. 19a ust. 3 ustawy). W części III.6 pkt 2a regulaminu wskazano, że operacja musi być uzasadniona ekonomicznie, co potwierdzać winien przedłożony uproszczony biznesplan, który powinien być racjonalny i uzasadniony zakresem operacji, a w części III.8 regulaminu, że pomoc przyznaje się na operację uzasadnioną pod względem racjonalności jej kosztów kwalifikowalnych/inwestycji zaplanowanych do zrealizowania. Operacja musi być możliwa do wykonania, uzasadniona oraz dostosowana z punktu widzenia celu, zakresu i zakładanych jej rezultatów. Ocena racjonalności zostanie dokonana zgodnie z zasadami określonymi w pkt VIII.3 Wytycznych podstawowych. Zgodnie z pkt VIII.3 Wytycznych podstawowych ocenę racjonalności należy przeprowadzić adekwatnie do rodzaju/specyfiki interwencji, a jej zakres powinien obejmować wszystkie bądź wybrane z poniższych aspektów: 1) uzasadnienie ekonomiczne kosztów/inwestycji, czyli ocenę, w jaki sposób zakres rzeczowy wskazany we wniosku przyczyni się do osiągnięcia celu operacji; 2) racjonalność technologiczną i 3) racjonalność kosztową. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w wysokości 150 000 zł obejmujący operację pod tytułem: "[...]". W ramach zgłoszonego projektu zaplanowano m. in.: budowę altany, modernizację terenu (założenie trawnika, ułożenie 338 m˛ kostki brukowej), zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej z turbiną wiatrową i magazynami energii, nabycie dmuchawy spalinowej, realizację prac elektrycznych, zakup wyposażenia biurowego i stworzenie strony internetowej. Strefa ma być alternatywą dla świata wirtualnego i służyć będzie prewencji uzależnienia młodzieży od internetu. W ocenie z 25 lipca 2025 r. LGD uznała, że operacja nie jest zgodna z warunkami udzielenia wsparcia uznając nieracjonalność części wydatków (na założenie trawnika, ułożenie kostki brukowej, zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej z turbiną wiatrową i magazynami energii oraz nabycie dmuchawy spalinowej) z uwagi na brak bezpośredniego związku z realizacja celów operacji. Ponadto uznano, że operacja nie wnosi istotnej wartości dodanej do ekosystemu społeczno-gospodarczego z uwagi na już istniejące zajęcia dla dzieci i młodzieży. Zarząd Województwa [...] 11 września 2025 r. na podstawie art. 22d i art. 22e ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy uwzględnił protest i skierował wniosek do ponownej oceny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że operacja dotyczy świadczenia usług rekreacyjnych i animacyjnych dla młodzieży w formule "Offline Zone". Działania te zakładają organizację aktywności sportowych, rekreacyjnych i artystycznych na świeżym powietrzu. W tym kontekście elementy infrastruktury zewnętrznej (altana, tereny zielone, utwardzenie terenu) mogą mieć charakter funkcjonalnie niezbędny i nie mogą być z góry uznane za zbędne. Odnośnie zaś znaczenia wartości dodanej zarząd podzielił stanowisko wnioskującej, że projekt dotyczy aktualnego i rosnącego problemu społecznego - uzależnienia cyfrowego młodzieży, co odzwierciedla załączona do wniosku opinia. Tym samym potencjalnie wnosi wartość dodaną w obszarze objętym LSR, która winna być oceniona w ponownym postępowaniu. W ponownej ocenie, jak już wyżej wskazano, organ ponownie negatywnie oceniając w powyższym zakresie operację w istocie powtórzył (powielił) te same argumenty, które zostały uznane przez Zarząd Województwa [...] za niewystarczające do dokonania negatywnej oceny operacji, a to w świetle związania LGD stanowiskiem zarządu województwa (art. 22e ust. 2 pkt 1 ustawy) oznacza konieczność uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że ocena operacji została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez LGD. Wobec tego Sąd na podstawie art. 22h ust. 9 pkt 1 lit. a ustawy orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. W pkt II. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.