III SA/Po 615/07

Dnia 6 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak ( spr.) As.sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w P. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie obowiązku wnoszenia składek członkowskich na rzecz spółki wodnej I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska /-/M./ Ławniczak WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Na podstawie wystawionych przez Gminną Spółkę Wodną w R. tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...],obejmujących nie uiszczone na rzecz w/w spółki składki członkowskie za lata 2002,2003,2004 i 2005 organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości należącej T. P. W dniu 12 lutego 2007 roku T. P. wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, kwestionując zasadność dochodzenia od niego należności objętych tytułami wykonawczymi. Podniósł on , iż Gminna Spółka Wodna w R. od momentu jej powstania nie wykonała żadnej pracy na jego terenie, pomimo , iż dwukrotnie zgłaszał taką interwencję. Podkreślił, iż Spółka naraziła go na koszty, gdyż musiał we własnym zakresie pierwszy raz w roku 2002 , a kolejny w roku 2005 usuwać awarie urządzeń melioracyjnych. T. P. uznał , iż poniesione w związku z usunięciem awarii , oraz na skutek zalania pól koszty znacznie przewyższają kwotę składek , których domaga się Spółka. Zgodnie z treścią art. 34 §1 ustawy z dnia 17 czerwca1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz 1954) zarzuty zobowiązanego przekazano Gminnej Spółce Wodnej w R. jako wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia 5 marca 2007 roku (sygn. OŚ/12/2007) , podjętym na podstawie art. 34 § 1 ustawy -o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel oddalił zarzuty zobowiązanego. W uzasadnieniu podniesiono, iż w związku z usunięciem awarii przez T. P. w roku 2002 została mu umorzona część składki za rok 2002 , natomiast odnośnie awarii w roku 2005 przyznano , iż faktycznie pracownicy Spółki pojawili się u T. P. już po naprawie awarii, ale taka była kolejność realizacji zgłoszeń w tym czasie. Dalej wskazano, iż zobowiązany od roku 2002 nie uregulował żadnej składki, które jako członek spółki wodnej zobowiązany był uiszczać. Na postanowienie z dnia 12 marca 2007 roku zobowiązany w terminie ustawowym złożył , zgodnie z pouczeniem zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Podtrzymał stanowisko zawarte w zgłoszonych w dniu 12 lutego 2007 roku zarzutach, nadto wskazał na błędy proceduralne , których dopuścił się organ , polegające na wydaniu oraz przesłaniu stronom postanowień o tej samej treści , ale z różnymi datami oraz innymi pouczeniami dla strony postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia 5 marca 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2007 roku (sygn. akt SKO-422/19/07) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło , iż zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 18 lipca 2001 - Prawo wodne (Dz.U z 2005 r. Nr 239 , poz 2019 ze zmianami) T. P. jako członek spółki winien opłacać składki i nie można uzależniać obowiązku ich uiszczania od wykonywania określonych prac przez Spółkę. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2007 roku T. P. ponownie wskazał na niewykonywanie przez Spółkę statutowych obowiązków, nadto kwestionował wysokość składek w aspekcie proporcjonalności uzyskanych korzyści , ale przede wszystkim podniósł okoliczność , iż nie otrzymał nigdy statutu spółki i nie czuje się jej członkiem . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 25 kwietnia 2007 roku i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd podejmując rozstrzygnięcie oparł się na powodach innych niż w niej wskazane. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji , postanowień bądź innych aktów wymienionych w art.3§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2002 r. Nr 153,poz.1270 ze zmianami), sprawowana jest bowiem na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić) akt wydany przez organ administracyjny wystarczające jest stwierdzenie przez Sąd, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art.145§1 pkt 1 i 2 p.p.s.a). Sąd rozpoznając niniejszą sprawę dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art.145§1 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało na skutek rozpoznania zażalenia T. P. od postanowienia Zarządu Gminnej Spółki Wodnej w R., wydanego na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 września 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U.z 2005 roku, Nr 229, poz.1954 ze zmianami). Paragraf 2 tegoż przepisu stanowi, iż na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Z kolei art. 17 cytowanej ustawy jako organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia wskazuje organ odwoławczy, którym zgodnie z treścią art. 127 Kpa jest organ administracji publicznej wyższego stopnia , chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Spółki wodne w myśl art. 164 działają jako zrzeszenia osób fizycznych i prawnych w celu zaspokojenia wskazanych ustawą potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami. W treści art. 4 ust 3 i 4 ustawy - Prawo wodne wskazano jedynie Wojewodę i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jako organy wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kpa. Innych organów wyższego stopnia nie określono. Właściwość rzeczowa organu winna być ustalona przez organ nie tylko na podstawie przepisów proceduralnych, ale przede wszystkim na podstawie reguł określonych w art. 127 §2 w związku z art. 17 i 20 Kpa. Trzeba mieć jednakże na uwadze przepisy art. 178 ustawy - Prawo wodne jako ten przepis prawa materialnego, który uzasadnia stanowisko, iż jest to organ odwoławczy, o którym mowa w art. 127 §2 zdanie drugie Kpa. Wobec powyższego uznać należy, iż organem właściwym do rozpoznania zażalenia dłużnika na postanowienie spółki wodnej będzie w oparciu o treść art.17 Kpa i art. 178 ustawy Prawo wodne - Starosta. Pomijając stwierdzone przez Sąd liczne błędy postępowania, polegające między innymi na niewłaściwym doręczeniu postanowienia organu I instancji i nie wskazaniu terminów doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym zasadniczym błędem organu II instancji było jego rozpoznanie w trybie odwoławczym w oparciu o przepisy konstytuujące właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ otrzymawszy zażalenie, winien, zgodnie z treścią art. 65 Kpa przekazać je organowi właściwemu tj. Staroście –celem rozpoznania. Treść przepisu 156 §1 pkt 1 Kpa wskazuje na obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji czy też postanowienia w wypadku, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. W art. 156 §1 pkt 1 Kpa nie wprowadza się żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności (Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego - B.Adamiak/J.Borkowski, Wydawnictwo C.H.Beck). W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości konieczność stwierdzenia nieważności orzeczenia w przypadku naruszenia właściwości instancyjnej. Z tych przyczyn Sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), o wstrzymaniu wykonania postanowienia na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 cytowanej ustawy. /-/M.Ławniczak /-/ B.Sokołowska /-/Sz.Widłak T.M.d