III SA/Po 615/13

Dnia 27 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi A K na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia [ ... ] roku nr [ ... ] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 oddala skargę A K złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2012. Kierownik BP ARiMR w P wezwał go pismem z dnia 24.08.2012 r. do usunięcia wskazanych braków formalnych wniosku. Wezwanie było awizowane i zostało zwrócone do organu I instancji jako nieodebrane przez adresata. Pismem z dnia [...] 2012 r. Kierownik BP ARiMR w P pozostawił na podstawie art. 64 § 2 kpa wniosek bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w trybie awizo. Strona nie uzupełniła braku wniosku wobec czego należało pozostawić go bez rozpoznania we wskazanym zakresie. Strona wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia przedmiotowego wniosku, podnosząc, że była nieobecna w P w czasie doręczania przesyłki. Organ mógł zawiadomić wnioskodawcę telefonicznie o przesyłce, korzystając z numeru telefonu dostępnego w bazie danych. Postanowieniem z dnia [...]r. Kierownik BP ARiMR w P odmówił stronie przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2012 r. W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawie nie zachodziły warunki z art. 58 kpa, albowiem strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia wniosku. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że okoliczności wskazane przez stronę ( nieobecność w P i możliwość powiadomienia przez organ o przesyłce telefonicznie ) nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu. Doręczenie zostało uznane za dokonane w trybie awizo – na podstawie art. 44 kpa. Organ nie ma obowiązku prawnego powiadamiania strony o adresowanej do niej przesyłce. Wnioskodawca mógł ustanowić pełnomocnika do doręczeń w wypadku planowanej długiej nieobecności w miejscu zamieszkania. W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła przekroczenie przez organ terminu do załatwienia sprawy. Ponadto organ nie poinformował skarżącego telefonicznie o wysłaniu wezwania. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, powołując się na uzasadnienie swojego postanowienia. Na rozprawie w dniu 3.12.2013 r. skarżący stwierdził, że po zakończeniu prac polowych wyjechał na wakacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 40 § 1 i § 2 kpa pisma doręcza się stronie lub jej pełnomocnikowi, generalnie w miejscu ich zamieszkania ( art. 42 § 1 kpa ). W przypadku planowanego dłuższego pobytu poza miejscem zamieszkania strona może również ustanowić specjalnego pełnomocnika do doręczeń. Organ jest zobowiązany do doręczenia pisma drogą komunikacji elektronicznej tylko na skutek uprzedniego wniosku strony w tym przedmiocie ( art. 39¹ kpa ). Wskazać ponadto należy, że w przypadku nieobecności adresata przesyłka jest awizowana dwukrotnie, a w przypadku niepodjęcia przesyłki przez adresata przyjmuje się fikcję prawną jej doręczenia – na podstawie art. 44 kpa. W niniejszej sprawie strona nie wnioskowała o doręczenie pism drogą poczty elektronicznej, organ nie ma też prawnego obowiązku telefonicznego zawiadamiania strony o wysłaniu pisma. Nie ustanowiła ona specjalnego pełnomocnika do doręczeń w związku z planowanym dłuższym pobytem poza miejscem stałego zamieszkania. Przesyłka była dwukrotnie awizowana i nie pobrana przez skarżącego, wobec tego organ I instancji zasadnie uznał, że została ona doręczona w trybie art. 44 kpa. Nie był też podstaw do przywrócenia stronie terminu do uzupełnienia wniosku, albowiem strona nie wykazała przesłanek z art. 58 kpa. W orzecznictwie i doktrynie podnosi się utrwalony pogląd, iż brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako jedną z okoliczności uzasadniających przyjęcie tezy o braku winy w uchybieniu terminowi podaje się ciężką chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą w terminowym dokonaniu danej czynności procesowej. W omawianej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi albowiem w przypadku wyjazdu należało ustanowić pełnomocnika do doręczeń. Ponadto, jak już wskazano powyżej, organ nie miał obowiązku doręczenia wezwania drogą elektroniczną, ani tym bardziej telefonicznego powiadamiania strony o wysłaniu wezwania. To skarżący miał interes w tym aby mając wiedzę, że jego wniosek o dopłaty jest w rozpatrzeniu bowiem nie została jeszcze przez organ wydana decyzja, zawiadomił organ o swojej planowanej niebytności w miejscu zamieszkania spowodowany przyszłym wyjazdem i poprosił o nie przesyłanie w tym czasie korespondencji i to w sytuacji gdyby nie miał możliwości ustanowienia osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Tymczasem skarżący zarzuca organowi, że ten, pomimo braku takiego obowiązku, zaniechał telefonicznego kontaktu ze skarżącym w sprawie usunięcia braków formalnych wniosku o dopłaty. Takie zachowanie skarżącego- zdaniem Sądu - nie można uznać za dochowanie należytej staranności w dbałości o swoje interesy. Z tego względu należało uznać, że organy obu instancji zasadnie uznały brak podstaw do przywrócenia stronie terminu do uzupełnienia wniosku o dopłaty. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.