III SA/Po 617/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-17
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zasadne jest umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, jeśli skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych. W przypadku trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, aby zapewnić realizację prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący R. U. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] czerwca 2017 roku w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W trakcie postępowania skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla R. U. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., oraz umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 stycznia 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] czerwca 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla R. U. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W zakresie postępowania sądowoadministracyjnego w drugiej instancji Skarżący wystąpił z żądaniem przyznania praw pomocy w zakresie całkowitym - zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
Strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.).
W toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z tego względu postępowanie wszczęte na skutek wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w związku z art. 239 §1 pkt 1 lit. e powołanej ustawy.
Aktualna pozostaje natomiast ocena merytoryczna żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych dokumentów oraz materiałów zgromadzonych w aktach sprawy ustalono, że wnioskodawca nie posiada stałego źródła dochodu i podejmuje prace okresowe. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją medyczną stan zdrowia psychicznego nie pozwala skarżącemu na podjęcie stałego zatrudnienia. Aktualnie skarżący nie posiada żadnego źródła dochodu. Zamieszkuje u matki i pozostaje na jej utrzymaniu. Pomoc prawna na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji była świadczona pro bono.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na koszty postępowania sądowego, w tym wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Skarżący korzystał z pomocy prawnej realizowanej pro bono. Zatem wskazać należy, że zgodnie z art. 244 §3 P.p.s.a. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, Okręgowa Rada Adwokacka może wyznaczyć adwokata wskazanego przez stronę.
Z powyższych względów, na podstawie 239 §1 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 oraz pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło