III SA/Po 617/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-08-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien uzupełnić postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jeśli wniosek o jej przyznanie został złożony po terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ale przed wydaniem postanowienia o uzupełnieniu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien uzupełnić postanowienie o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jeśli nie orzekł o nich z urzędu, a strona złożyła stosowny wniosek. Uzupełnienie takie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym, a orzeczenie uzupełniające zapada w formie postanowienia, jeśli dotyczy wyłącznie kosztów. Koszty te są ustalane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku.
Stan faktyczny
Skarżący R.U. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. oddalił skargę. Przyznany skarżącemu adwokat wniósł skargę kasacyjną, która następnie została cofnięta. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2018 r. sąd umorzył postępowanie kasacyjne. Następnie, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r., adwokat zwrócił się o uzupełnienie postanowienia o koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2018 r. uzupełnił postanowienie z dnia 18 lipca 2018 r. o rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uzupełniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 617/17, w ten sposób, że dotychczasową sentencję oznaczono jako punkt 1 i dodano punkt 2 o treści "przyznać adwokatowi [...] od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem drugiej instancji opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...])".

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: uzupełnić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 617/17, w ten sposób, że dotychczasową sentencję oznaczyć jako punkt 1 i dodać punkt 2 o treści "przyznać adwokatowi [...] od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem drugiej instancji opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...])" Wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. wydanym w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R.U. na wskazaną w sentencji decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]. Przyznany skarżącemu adwokat wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz sporządzenie uzasadnienia, a następnie po przywróceniu terminu do złożenia wniosku postanowieniem Sądu z dnia 6 marca 2018 r. – wniósł skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie kasacyjne wobec cofnięcia skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. adwokat przyznany skarżącemu zwrócił się o uzupełnienie postanowienia poprzez orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Natomiast w § 2 tego przepisu przewidziano możliwość uzupełnienia wyroku co do zwrotu kosztów na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 157 § 3 p.p.s.a. orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Do postanowień, z mocy art. 166 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie zawarł w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie orzeczenia co do kosztów postępowania, mimo, iż strona skarżąca w skardze wnosiła o zwrot kosztów. W tej sytuacji, wniosek pełnomocnika skarżącego należało uznać za zasadny i Sąd na podstawie art. 157 § 2 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. uzupełnił postanowienie z dnia 18 lipca 2018 r. o rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. Wobec powyższego w myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2016 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W myśl § 4 ust 1 rozporządzenia z 2016 roku opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ponadto zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2016 roku ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu – czynności procesowe podjęte przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zgodnie zatem z § 4 ust. 1-2 rozporządzenia z 2016 roku, należało ustalić opłatę za czynności adwokata podejmowane przed sądem drugiej instancji w wysokości opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 b) rozporządzenia z 2016 roku, czyli w wysokości 120 zł. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej stronie skarżącej podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, w kwocie [...] zł. Pełnomocnikowi należało zatem przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem drugiej instancji wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło