III SA/Po 62/25

Dnia 19 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 roku sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 22 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę Decyzją z 16 maja 2024 r. nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2b, art. 67 ust. 1, art. 184 ust. 1 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 z późn. zm., dalej u.f.p.), art. 104 § 1 i art. 107 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej k.p.a.), art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej o.p.), art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm., dalej ustawa wdrożeniowa), § 3 ust. 1 i § 12 ust. 8 Porozumienia dotyczącego powierzenia realizacji Działania 6.1 "Aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych i poszukujących pracy - projekty pozakonkursowe realizowane przez PSZ" i Działania 6.2 "Aktywizacja zawodowa" w ramach Osi priorytetowej 6 "Rynek pracy" oraz Działania 7.1 "Aktywna integracja" w ramach Osi priorytetowej 7 "Włączenie społeczne" [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (dalej Porozumienie) stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia 29 grudnia 2016 r. - określił kwotę do zwrotu przez Ł. W., prowadzącego działalność gospodarczą jako [...], wysokości: 49 709,33 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, na wymienione w decyzji konto bankowe. Organ wskazał, że kwota 49 709,33 zł to środki pozostające do uregulowania w związku z rozliczeniem projektu nr [...] pt.: "[...]". Nadto określił terminy naliczania odsetek dla części kwoty głównej wyszczególnionych w rozstrzygnięciu. W odwołaniu Ł. W. (dalej także jako skarżący, beneficjent), zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie decyzji określającej kwotę do zwrotu w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki pozwalające na jej wydanie; 2) art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż w trakcie realizacji programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały one wykorzystane z naruszenie procedur, o których mowa w przepisie powyżej, tj. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 zostały dokonane wbrew procedurom określonym w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu; 3) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 86, art. 80, art. 107 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, dlaczego stanowisko odwołującego zostało pominięte, dlaczego odwołujący został pominięty w czynnościach prowadzonych w sprawie, w szczególności z jakiego powodu nie doszło do przeprowadzenia dowodu z jego wyjaśnień, co zdaniem pełnomocnika było konieczne dla właściwego zbadania sprawy. Zarząd Województwa decyzją nr [...] z 22 listopada 2024 r., na podstawie art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566, dalej jako u.s.w.), art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c) ustawy wdrożeniowej, art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 54 § 1 pkt 3 O.p., § 18 ust. 4 i ust. 5 Porozumienia – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w całości, wyłączając naliczenie odsetek od 18 sierpnia 2024 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz określając terminy naliczania odsetek dla wyszczególnionych w decyzji części kwoty głównej. Uzasadniając napisał, że skarżącemu przyznano dofinansowanie na realizację projektu, na warunkach określonych w umowie z 18 listopada 2018 r. (aneksowanej 06 lutego 2020 r.). Celem projektu była trwała aktywizacja zawodowa 125 osób bezrobotnych, poszukujących pracy i biernych zawodowo, w wieku powyżej 29 roku życia, defaworyzowanych na rynku pracy, w tym osób niepełnosprawnych, długotrwale bezrobotnych, o niskich kwalifikacjach, i w wieku powyżej 50. roku życia, zamieszkujących na obszarze województwa wielkopolskiego, a tym samym zwiększenie ich aktywności i atrakcyjności na rynku pracy, poprzez uczestnictwo w formach wsparcia realizowanych według indywidualnego planu, obejmujących opracowanie Indywidualnego Planu Działania, indywidualne i kompleksowe poradnictwo zawodowe i psychologiczne, pośrednictwo pracy, szkolenia/kursy nadające kwalifikacje i/lub kompetencje zawodowe oraz staże. Łączna wysokość wydatków kwalifikowalnych projektu to 1 036 377,20 zł, które zgodnie z § 2 ust. 2 Umowy obejmowały: dofinansowanie w wysokości 984 558,34 zł oraz wkład własny w wysokości 51 818,86 zł, pochodzący ze środków prywatnych (nie mniej niż 5% wydatków kwalifikowalnych Projektu). W trakcie realizacji projektu skarżący przedłożył 11 wniosków o płatność (dalej także jako WoP) do Zarządu [...] jako Instytucji Zarządzającej [...] Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020 (dalej także jako IZ WRPO). Wszystkie WoP zostały zatwierdzone, skarżący otrzymał całość przyznanego dofinansowania. Środki niewykorzystane w projekcie. Zgodnie z § 10 ust. 9 umowy skarżący zobowiązał się do rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania w końcowym WoP, a w przypadku gdy z rozliczenia wynikałoby, że dofinansowanie nie zostało w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowalne, powinien zwrócić niewykorzystaną część, w terminie 30 dni od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu niewykorzystanego dofinansowania w terminie zastosowanie mają zapisy § 12 umowy [Nieprawidłowości i zwrot środków]. Okres realizacji projektu zakończył się 29 października 2020 r., a kwota niewykorzystanego dofinansowania wyniosła 155 733,92 zł. Skarżący po zakończeniu realizacji projektu dokonał wpłat środków w łącznej wysokości 150 215,50 zł tytułem zwrotu niewykorzystanych w projekcie środków, w tym: 17 stycznia 2021 r. dokonał wpłaty 135 558,60 zł, 14 lipca 2021 r. dokonał wpłaty 2 556,90 zł, 05 sierpnia 2021 r. dokonał wpłaty 12 100,00 zł. Organ wskazał, ze nieterminowe zwroty obciążane są koniecznością naliczenia odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Wobec zwrotu niewykorzystanego dofinansowania po terminie, kwoty dokonanych wpłat zostały zaliczona proporcjonalnie, zgodnie z art. 55 § 2 O.p., na kwotę należności głównej w wysokości 142 250,53 zł oraz na kwotę odsetek za zaległości w wysokości 7 964,97 zł. Zdaniem organu II instancji dyrektor WUP właściwie wskazał 13 483,39 zł jako kwotę podlegającą zwrotowi wynikającą z braku rozliczenia całości dofinansowania na koniec realizacji projektu. Niekwalifikowalny udział uczestnika w projekcie. Zgodnie z umową skarżący zobowiązany był do przestrzegania Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Regulamin konkursu osoby o niskich kwalifikacjach definiuje jako "osoby posiadające wykształcenie na poziomie do ISCED 3 włącznie, czyli wykształcenie podstawowe (szkoła podstawowa), gimnazjalne (gimnazjum) oraz ponadgimnazjalne (liceum, liceum profilowane, technikum, technikum uzupełniające, zasadniczą szkoła zawodowa). Definicja poziomów wykształcenia (ISCED) została zawarta w czyści dot. wskaźników wspólnych EFS monitorowanych we wszystkich priorytetach inwestycyjnych. Stopień uzyskanego wykształcenia jest określany w dniu rozpoczęcia uczestnictwa w projekcie. Osoby przystępujące do projektu należy wykaząć raz uwzględniając najwyższy ukończony poziom ISCED". Skarżący w dniach 12 listopada 2021 r. i 03 stycznia 2022 r. przesłał skan dokumentacji dotyczącej Indywidualnego Planu Działania (IPD) uczestników projektu, w tym uczestnika - M. W.. Ze sporządzonego dla M. W. IPD wynika, iż uczestnik posiada wykształcenie wyższe i ukończył studia na kierunku politologia, administracja samorządowa, natomiast skarżący wskazał wykształcenie ponadgimnazjalne tego uczestnika w formularzu monitoringu uczestników projektu. Ponadto w dokumentacji tej wskazano dwa różne statusy na rynku pracy, tj. bezrobotny w IPD i bierny zawodowo w monitoringu uczestników projektu. Skarżący w ramach wyjaśnień 10 stycznia 2022 r. przesłał skorygowany IPD tego uczestnika, że jest bierny zawodowo i ma wykształcenie ponadgimnazjalne. Natomiast 25 stycznia 2022 r. przesłał skan formularza rekrutacyjnego tego uczestnika, wskazujący na wykształcenie ponadgimnazjalne oraz wyjaśnił, że uczestnik rozpoczął studia na wskazanym kierunku studiów, jednak nie uzyskał tytułu magistra i tym samym nie uzyskał pełnego wyższego wykształcenia, a zatem jego poziom wykształcenia to wykształcenie policealne/pomaturalne. Zdaniem organu odwoławczego dyrektor WUP zasadnie uznał, iż ten uczestnik nie spełnia kryteriów grupy docelowej. Uczestnik w IPD wskazał, że utrzymuje się z pracy dorywczej i posiada wykształcenie wyższe niepełne na poziomie licencjatu. Skarżący określił jego wykształcenie jako policealne/pomaturalne, co było zbieżne z i informacją wskazaną przez uczestnika w formularzu zgłoszeniowym, czego, jak wskazał dyrektor WUP, nie należy utożsamiać z niskimi kwalifikacjami, w szczególności przy deklarowanej przez uczestnika znajomości dwóch języków obcych, posiadanym doświadczeniu zawodowym (w tym m.in. praca jako instruktor jazdy kat. B), w związku z czym wydatki z nim związane zostały uznane za niekwalifikowalne. Naruszenia Zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawców usług pośrednictwa pracy. Zgodnie z sekcją 6.5.2 pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, beneficjent udzielając zamówienia w ramach projektu w przypadku zamówień przekraczających wartość 50 tys. zł netto, zobowiązany był do ich udzielania zgodnie z Zasadą konkurencyjności (Rozdział 6.5. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności - Zamówienia udzielane w ramach projektów). Założona we Wniosku o dofinansowanie projektu pula środków w ramach usług zleconych na pośrednictwo pracy dla osób pełnosprawnych wynosiła 70 800,00 zł, zatem skarżący już w sekcji 7.3 pkt 3 wniosku o dofinansowanie założył, że wyboru usługi pośrednictwa pracy dokona w trybie zasady konkurencyjności. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie wskazał, iż podstawowym wymogiem dotyczącym udzielania zamówień publicznych w ramach projektu jest wymóg przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie takiego zamówienia w sposób zapewniający w szczególności zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, a także zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Zasada konkurencyjności, oprócz formalnej procedury jej przeprowadzenia stanowi normę ogólną postępowania, wyrażoną obowiązkiem zapewnienia uczciwej konkurencji. Ma swoją treść, szerszą niż tylko procedura która jest konieczna do jej przeprowadzenia. Wybór wykonawcy w ramach projektów dofinansowanych ze środków europejskich powinien zostać dokonany w sposób umożliwiający swobodne konkurowanie podmiotów na rynku. Spełnieniem tych warunków jest przede wszystkim rzetelne przygotowanie zapytania ofertowego, jego właściwe upublicznienie celem dopuszczenia do udziału w postępowaniu jak najszerszego grona podmiotów zdolnych do wykonania zamówienia, a następnie dokonanie wyboru najkorzystniejszej oferty w oparciu o jasno sformułowane i niedyskryminujące kryteria. Niespełnienie wymogu 7-dniowej publikacji ogłoszenia. Zgodnie Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności "Termin na złożenie oferty (decyduje data wpływu oferty do zamawiającego) wynosi co najmniej 7 dni — w przypadku dostaw i usług, (...). Bieg terminu rozpoczyna się w dniu następującym po dniu upublicznienia zapytania ofertowego, a kończy się z upływem ostatniego dnia. jeżeli koniec terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa dnia następującego po dniu lub dniach wolnych od pracy" (sekcja 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności). Skarżący 16 grudnia 2019 r. opublikował w Bazie Konkurencyjności ogłoszenie o zamiarze zlecenia usługi pośrednictwa pracy dla 50 uczestników projektu, wskazując w jego treści m.in., że zapytanie ofertowe należy dostarczyć drogą pocztową lub osobiście na wskazany adres Biura Projektu, do dnia 23 grudnia 2019 r. do godz. 12:00, z zastrzeżeniem, iż jakiekolwiek odstępstwo od sposobu przygotowania oferty wraz z załącznikami jest równoznaczne z jej odrzuceniem, ze względu na brak spełnienia kryteriów formalnych. Z protokołu wyłonienia wykonawcy sporządzonego przez skarżącego w dniu 23 grudnia 2019 r. wynika, iż do 23 grudnia 2019 r. do godz. 12:00 wpłynęła tylko jedna oferta, złożona osobiście 20 grudnia 2019 r. o godz. 13:20 przez: Asystent Unijny A. K., na kwotę 30 000 zł (tj. 75,00 zł brutto za jedną godzinę wsparcia na jednego uczestnika projektu), że skarżący 23 grudnia 2019 r. o godz. 12:00 dokonał otwarcia złożonej oferty i następnie wyboru ww. jako wykonawcy, zawierając z nim 23 grudnia 2019 r. umowę zlecenia nr [...]. Organ wskazał, że termin 7 dni ogłoszenia opublikowanego 16 grudnia 2019 r. upływał z końcem 23 grudnia 2019 r. Określenie krótszego niż 7 dni terminu stanowi naruszenie pkt 10 sekcji 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący 05 stycznia 2022 r. przesłał nowy egzemplarz protokołu z wyboru ofert, w którym zmieniono termin na składanie ofert, wskazując, iż upływał on 23 grudnia 2019 r. o 23:59, a otwarcie ofert miało nastąpić 24 grudnia 2019 r. o 12:00. Nadto skarżący przedstawił zupełnie nowe egzemplarze zawartej umowy i aneksów, wskazujące na zawarcie umowy 24 grudnia 2019 r. Zdaniem organu wyższego stopnia wyjaśnienia skarżącego o "omyłce" w sporządzeniu dokumentacji nie znajdują potwierdzenia w złożonej dokumentacji oraz treści ogłoszenia zamieszczonego w Bazie Konkurencyjności. Omyłkowa, zdaniem skarżącego, data 23 grudnia 2019 r. pojawia się na wszystkich koniecznych do sporządzenia dokumentach dotyczących wyboru wykonawcy i realizacji usługi (tj. ogłoszeniu na Bazie Konkurencyjności, protokole z wyboru wykonawcy, umowie, aneksach do umowy). Organ I instancji słusznie uznał, iż skarżący przygotował zupełnie nowe egzemplarze przedmiotowej dokumentacji tak, aby były zbieżne z jego wyjaśnieniami składanymi dopiero na etapie weryfikacji końcowego WoP, dwa lata później. Zwiększenie zakresu umowy. Skarżący 16 grudnia 2019 r. opublikował w Bazie Konkurencyjności informację o zamiarze zlecenia usługi pośrednictwa pracy dla 50. uczestników Projektu, wskazując w jego treści m.in. . przedmiot: indywidualne pośrednictwo pracy dla 50 uczestników projektu w wymiarze 8 godzin zegarowych na jednego uczestnika (4 spotkania po 2 godziny z zastrzeżeniem możliwości zmiany celem dostosowania się do potrzeb uczestników), tj. łącznie maksymalnie 400 godzin, . warunki zmiany umowy: m.in. zastrzeżenie możliwości ujęcia w umowie kwestii dotyczących kar za niewywiązywanie się wykonawcy z jej postanowień, możliwości dochodzenia odszkodowania od wykonawcy, możliwości wyboru innego wykonawcy w przypadku niewypełnienia warunków umowy lub odstąpienia od jej wykonywania, możliwości odstąpienia od umowy w przypadku naruszenia przez wykonawcę jej postanowień. Skarżący w załączniku do opublikowanego ogłoszenia zastrzegł możliwość zmiany warunków umowy, w celu właściwej realizacji zamówienia, m.in. w zakresie okresu, harmonogramu, liczby godzin i uczestników, zwiększenia wartości zamówienia w wysokości nie przekraczającej 50% wartości zamówienia określonego w umowie. Skarżący 23 grudnia 2019 r. zawarł umowę zlecenia nr [...] z Asystent Unijny A. K., której przedmiotem było przeprowadzenie pośrednictwa pracy dla osób pełnosprawnych w wymiarze średnio 8 godzin na jednego uczestnika Projektu, dla 50 osób, tj. łącznie 400 godzin, zgodnie z ogłoszeniem opublikowanym 16 grudnia 2019 r. Zmiany tej umowy wymagały pisemnego aneksu, pod rygorem nieważności, a integralną jej część stanowiły również postanowienia zawarte w "zapytaniu ofertowym" złożonym przez wykonawcę w przedmiotowym postępowaniu. W dniu 11 sierpnia 2020 r. skarżący podpisał drugi aneks do ww. umowy zlecenia nr [...], zmieniający jej postanowienia w zakresie liczby uczestników i łącznej liczby godzin udzielonego wsparcia, tj. na średnio 8 godzin na jednego uczestnika Projektu, dla 75 osób, tj. łącznie 600 godzin, a także termin jej realizacji na 27 grudnia 2019 r. — 29 października 2020 r. Skarżący 29 października 2020 r. odebrał wykonanie usługi wykonanej w wymiarze 534 godzin dla 75 uczestników. Zgodnie z zapisami Wytycznych do kwalifikowalności nie jest możliwe dokonywanie istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że spełnione zostały wyraźnie przesłanki wskazane w pkt 20 sekcji 6.5.2 Wytycznych. Organ I instancji słusznie wskazał, że skarżący w sposób nieprzejrzysty tj. wyłącznie w treści załącznika do ogłoszenia, uwzględnił możliwości udzielania dodatkowych zamówień wykonawcy, który będzie wyłoniony w ramach zasady konkurencyjności na przeprowadzenie pośrednictwa pracy, a także informacji na temat ich zakresu oraz warunków, na jakich zostaną udzielone. Nadto organ I instancji właściwie wskazał, że zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, możliwe jest dokonanie podziału jednego zamówienia na części, przy czym wartością, od której uzależniony będzie rodzaj procedury, jest łączna wartość wszystkich części zamówienia. Przy podziale zamówienia na części, dla każdej z nich, konieczne jest przeprowadzenie oddzielnego postępowania, ale zgodnie z procedurą właściwą dla wartości całego zamówienia i tym samym jeżeli w wyniku szacowania wartości zamówienia zastosowana zostanie zasada konkurencyjności, należy ją stosować przy udzielaniu każdej z części zamówienia. Niedopuszczalne jest dzielenie zamówienia na części lub zaniżanie jego wartości w celu uniknięcia stosowania zasady konkurencyjności w sposób, który pozwoli unikać stosowania tej procedury. Taką zasadę powinien też skarżący zastosować dla udzielania zamówień w projekcie na wykonanie usługi pośrednictwa pracy, czego nie zrobił, podpisując aneksy z dotychczasowym wykonawcą oraz angażując dodatkowego wykonawcę bez przeprowadzania nowego postępowania w tym zakresie. Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że zwiększenie zakresu umowy było zgodne z interpretację Departamentu Koordynacji Wdrażania Funduszy Unii Europejskiej Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, wedle której stan epidemii COVID-19 można uznać za siłę wyższą, organ wyższego stopnia wskazał, że liczba godzin wsparcia pośrednictwa pracy zaplanowana w projekcie wynikała wprost z wniosku o jego dofinansowanie, a tym samym okoliczności z tym związane, np. w postaci zwiększonych potrzeb uczestników w tym zakresie, nie były niemożliwe do przewidzenia i nie powinny być traktowane jako okoliczności mogące skutkować zmianami w pierwotnie podpisanej umowie z wykonawcą. Zmiana, którą wprowadził skarżący do umowy z wykonawcą była do przewidzenia, ponieważ wynikała wprost z zapisów wniosku o dofinansowanie projektu i mieściła się w zakresie określonych założeń. Powoływanie się na stan pandemii COVID-19 nie może mieć na celu ominięcia Zasady konkurencyjności. Zdaniem organu wyższego stopnia dyrektor WUP słusznie uznał, iż zlecenie przez skarżącego dodatkowych 200 godzin pośrednictwa pracy dla kolejnych 25 uczestników projektu (z których wykonano 134 godzin) odbyło się z pominięciem Zasady konkurencyjności Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Udzielenie zlecenia podmiotowi powiązanemu – bez przeprowadzenia zasady konkurencyjności. Skarżący 28 sierpnia 2020 r. zawarł umowę zlecenia nr [...] r. z Centrum Badań Psychologicznych i Psychoterapii [...], której przedmiotem było przeprowadzenie pośrednictwa pracy dla osób pełnosprawnych w wymiarze średnio 8 godzin na jednego uczestnika projektu, łącznie 88 godzin (czyli dla 11 uczestników projektu), w terminie od 01 września do 29 października 2020 r., za wynagrodzeniem w wysokości 75,00 zł brutto za jedną godzinę wsparcia dla jednego uczestnika projektu, tj. łącznie 6 600 zł brutto dla zrealizowanych 88 godzin wsparcia. W dniu podpisania umowy skarżący podpisał aneks, zmieniający postanowienia umowy w zakresie liczby uczestników i łącznej liczby godzin udzielonego wsparcia, tj. na średnio 10 godzin na jednego uczestnika projektu, tj. łącznie 110 godzin (czyli dla 11. uczestników projektu), oraz w zakresie wynagrodzenia na łączną kwotę 8 250,00 zł (tj. 75,00 zł brutto za jedną godzinę wsparcia dla jednego uczestnika Projektu, łącznie za 110 godzin). W dniu 29 października 2020 r. skarżący odebrał wykonanie usługi, w wymiarze 110 godzin dla 11 uczestników projektu. Wybór tego wykonawcy i podpisanie umowy odbyło się z pominięciem zasady konkurencyjności. Skarżący, mimo wezwań IP WRPO, nie odniósł się do podpisania umowy z pominięciem upublicznienia zapytania ofertowego. Nadto organ I instancji wykazał powiązania skarżącego z Centrum Badań Psychologicznych i Psychoterapii [...], polegające na fakcie, że: . skarżący jest małżonkiem M. W., . w ramach projektu udostępniającym sale były m.in. [...] sp. z o. o., w której, w okresie realizacji projektu, członkami zarządu oraz właścicielami byli Ł. W. oraz M. W.. Zdaniem organu wyższego stopnia dyrektor WUP słusznie uznał, że skarżący zawierając umowę na przeprowadzenie pośrednictwa pracy z podmiotem powiązanym, nie zastosował Zasady konkurencyjności Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Nałożenie korekt finansowych. W myśl art. 24 ust. 13 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może określić, w drodze rozporządzenia, warunki obniżania wartości korekt finansowych, o których mowa w ust. 5, oraz wartości wydatków poniesionych nieprawidłowo, stanowiących pomniejszenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, a także ich stawki procentowe, mając na względzie charakter i wagę nieprawidłowości, ich skutki finansowe, a także stanowisko Komisji Europejskiej, o którym mowa w ust. 6. Na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2021 r., poz. 2179, dalej jako Rozporządzenie w sprawie korekt finansowych), w przypadku gdy skutki finansowe stwierdzonej nieprawidłowości indywidualnej są pośrednie, rozproszone, trudne do oszacowania lub gdy nieprawidłowość indywidualna mogłaby zniechęcić potencjalnych wykonawców do złożenia oferty lub wniosku o udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia, obniżenie wartości korekty finansowej oblicza się według metody tzw. wskaźnikowej. Zgodnie z § 3 ust. 2 Rozporządzenia w sprawie korekt finansowych, charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. Stosownie do § 6 Rozporządzenia w sprawie korekt finansowych, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości indywidualnej, dla której w załączniku do rozporządzenia nie określono stawki procentowej, stosuje się stawkę procentową odpowiadającą najbliższej rodzajowo kategorii nieprawidłowości indywidualnych. Na podstawie natomiast § 7 tego rozporządzenia, w przypadku kategorii nieprawidłowości indywidualnych, której w załączniku do rozporządzenia przypisano więcej niż jedną stawkę procentową, zastosowanie stawki procentowej o niższej wysokości niż maksymalna wysokość dla danej kategorii nieprawidłowości indywidualnych jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jest to uzasadnione charakterem i wagą stwierdzonej nieprawidłowości indywidualnej. Organ wyższego stopnia ocenił, że zasadą jest więc nakładanie korekt finansowych według maksymalnych stawek przewidzianych dla danej kategorii naruszeń (lub też najbliższej rodzajowo kategorii, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości indywidualnej, dla której w załączniku do Rozporządzenia w sprawie korekt finansowych nie określono stawki procentowej, o czym mowa w § 6 Rozporządzenia w sprawie korekt finansowych). Odnośnie poszczególnych naruszeń organ wskazał, co następuje. Wobec określenia przez skarżącego terminu krótszego niż pełne 7 dni na składanie ofert, organ I instancji zastosował stawkę korekty w wysokości 5% (kategoria nr 14 załącznika do Rozporządzenia w sprawie korekt z 22 lutego 2017 r. (Dz. U. z 2017, poz. 615) — "Ustalenie terminów składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia krótszych niż przewidziane we właściwych procedurach jako minimalne albo zastosowanie procedury przyspieszonej bez wystąpienia ustawowych przesłanek jej stosowania". Zdaniem organu wyższego stopnia, organ I instancji słusznie uznał, że obniżenie stawki korekty za ustalenie terminu na składanie ofert krótszego niż pełne 7 dni z 5% do 2% nie znajduje uzasadnienia, gdyż według pierwotnie przedstawionej dokumentacji skarżący wybrał i podpisał z wykonawcą umowę przed końcem tego terminu, a przedstawione później przez skarżącego wyjaśnienia i dokumentacja nie mogą zmienić stwierdzonego stanu faktycznego. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił skrócenia terminu publikacji ogłoszenia. W odniesieniu do zlecenia dodatkowego zakresu usług dotychczasowemu wykonawcy oraz podpisania umowy z drugim wykonawcą bez przeprowadzania procedury zasady konkurencyjności, organ I instancji zastosował stawkę korekty w wysokości 100%. Dyrektor WUP wskazał, iż według brzmienia obowiązującego na moment przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w 2019 roku zastosowanie miało Rozporządzenie w sprawie korekt z 22 lutego 2017 r., a naruszenia skarżącego kwalifikowały się do: — kategorii 1 i 3 - niedopełnienia obowiązku odpowiedniego ogłoszenia w zamówieniach na skutek podziału zamówienia lub zaniżenia jego wartości skutkujące niezastosowaniem wymogów związanych z publikacją zapytania ofertowego - ze stawką 100% bez możliwości jej obniżenia dla wartości zamówienia równej lub wyższej od progów ustalonych odpowiednimi przepisami (pkt 1) bądź stawką 100% z możliwością obniżenia do 25%, dla zamówień o wartości niższej niż te progi (pkt 3), — kategorii 9 - bezprawnego udzielenia zamówienia polegającego na powtórzeniu podobnych usług albo bezprawnego udzielenia zamówienia na dodatkowe dostawy np. dotychczasowemu wykonawcy bądź udzielenie dodatkowych zamówień z naruszeniem warunków wynikających z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu - ze stawką 100% bez możliwości jej obniżenia. Jednakże zwiększenie zakresu usługi pośrednictwa pracy świadczonego przez dotychczasowego wykonawcę (aneks z 11 sierpnia 2020 r.) oraz podpisanie umowy 28 sierpnia 2020 r. z powiązanym wykonawcą, bez publikacji ogłoszenia, miało miejsce w okresie obowiązywania Rozporządzenia w sprawie korekt z 22 czerwca 2020 r. (która weszła w życie 4 sierpnia 2020 r.) i kwalifikowało się do: — kategorii 1 - nieopublikowanie ogłoszenia o zamówieniu lub nieuzasadnione bezpośrednie udzielenie zamówienia bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu, jeżeli nie spełniono kryteriów ich stosowania - ze stawką 100% bez możliwości jej obniżenia, — kategorii 21 - konflikt interesów wpływający na wyniki postępowania o udzielenie zamówienia - ze stawką 100% bez możliwości jej obniżenia. Organ odwoławczy stwierdził, uwzględniając charakter i wagę nieprawidłowości, że zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji o przydzieleniu do kategorii 1 załącznika do Rozporządzenia w sprawie korekt z 22 czerwca 2020 r. Naruszenia są na tyle istotne, że Rozporządzenie w sprawie korekt przewidziało konieczność zwrotu całości poniesionych wydatków, bez możliwości jej obniżenia. Obniżenie stawki ryczałtowej kosztów pośrednich. Zgodnie z § 5 ust. 1 umowy skarżącemu przysługiwały w związku z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, koszty pośrednie rozliczane stawką ryczałtową w wysokości 25% kosztów bezpośrednich, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 umowy, zgodnie z którym organ I instancji może obniżyć stawkę ryczałtową kosztów pośrednich w przypadku rażącego naruszenia przez skarżącego postanowień umowy w zakresie zarządzania projektem. Również wytyczne w zakresie kwalifikowalności w podrozdziale 8.4 pkt 10 wskazują na konsekwencje rażącego zarządzania przez beneficjenta projektem, w postaci obniżenia stawki ryczałtowej kosztów pośrednich. W zakres zarządzania projektem wpisuje się m.in. rozliczanie finansowe projektu na podstawie rzetelnie sporządzonych wniosków o płatność, przesłanych wraz z kompletną i poprawnie opisaną dokumentacją źródłową składaną również rzetelnie i w komplecie w odpowiedzi na wezwania organu I instancji, w tym osób dokonujących weryfikacji przedmiotowych wniosków o płatność. Zdaniem organu wyższego stopnia Dyrektor WUP zasadnie skorzystał z obniżenia kosztów pośrednich końcowego WoP, z 25% na 20% wydatków w końcowym WoP. Końcowy WoP za okres rozliczeniowy od 1 sierpnia 2020 r. do 29 października 2020 r., skarżący powinien był złożyć w terminie 30 dni od daty zakończenia okresu realizacji Projektu, tj. do 30 listopada 2020 r. (28 listopada 2020 r. przypadał bowiem w sobotę), czego skarżący nie dokonał. Organ I instancji pismami z 28 grudnia 2020 r. oraz 13 stycznia 2021 r. przypominał skarżącemu o obowiązku złożenia końcowego WoP. Skarżący pierwszą wersję końcowego WoP złożył 17 stycznia 2021 r., ale pismem z 25 czerwca 2021 r. końcowy WoP został skierowany do poprawy, z uwagi na nieścisłości pomiędzy danymi zawartymi w tym wniosku a formularzem monitorowania uczestników, jak i w samej dokumentacji źródłowej udostępnionej przez skarżącego. Skarżącemu wyznaczono termin 10 dni na dokonanie korekty, z czego się nie wywiązał. Pismem z 29 lipca 2021 r. wezwano skarżącego do złożenia poprawionego WoP, wezwanie ponowiono 03 sierpnia 2021 r. Skarżący złożył poprawiony końcowy WoP 6 sierpnia 2021 r., jednakże weryfikacja i zatwierdzenie wymagały kolejnych uzupełnień dokumentacji i wyjaśnień, do czego skarżący był wzywany i ponaglany (m.in. pisma z 8 października 2021 r., 05 listopada 2021 r., 02 grudnia 2021 r., 05 stycznia 2022 r., 12 stycznia 2022 r., 01 lutego 2022 r., 08 lutego 2022 r. oraz 23 lutego 2022 r.). Nadto organ I instancji wskazał, że na zastosowanie obniżonej stawki ryczałtowej miały wpływ wcześniejsze rażące naruszenia przez skarżącego postanowień umowy w zakresie zarządzania projektem: złożenie WoP o II transzę zaliczki po terminie, bez kompletnych i wymaganych dokumentów, przedstawianie WoP bez formularzy monitorowania uczestników projektu i dosyłanie ich dopiero na wezwania, często z błędami czy też danymi niespójnymi z informacjami przedstawianymi we wnioskach o płatność, co wymagało korekt dokumentów. Skarżący nie przedstawiał również pełnej dokumentacji wymaganej do weryfikacji i zatwierdzania wniosków o płatność (np. brak kompletu oświadczeń; brak kompletu dokumentów wskazanych w wezwaniach dla pogłębionej analizy wniosków), a przesłane dokumenty zawierały błędy i nieścisłości. Skarżący nie odnosił się do uwag, co powodowało kolejne ponaglenia. Dodatkowo konieczne była korekty wniosków o płatność przez organ, na podstawie przedstawionych przez skarżącego wyjaśnień. Stosownie od zapisów podrozdziału 8.4 pkt 2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, koszty pośrednie stanowią koszty administracyjne związane z obsługą projektu. Jeśli więc obsługa projektu nie była realizowana w sposób prawidłowy, organ I instancji na podstawie przytoczonych zapisów umowy i wytycznych w zakresie kwalifikowalności miał prawo obniżyć stawkę ryczałtową kosztów pośrednich z uwagi na stwierdzone rażące naruszenia postanowień umowy. Określenie kwoty do zwrotu. Zdaniem organu wyższego stopnia, zasadne jest dochodzenie przez organ I instancji środków w wysokości 49 709,33 zł, na którą składa się kwota: . 13 483,39 zł stanowiąca niewykorzystane w projekcie dofinansowanie, tj. środki niewydatkowane i nieprzedstawione do rozliczenia we wnioskach o płatność, . 577,72 zł stanowiąca nieprawidłowości finansowe dotyczące naruszenia zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi przeprowadzenia pośrednictwa pracy w projekcie, . 23 176,47 zł stanowiąca wydatki niekwalifikowalne w ramach kosztów bezpośrednich, dotyczące udziału w projekcie niekwalifikowalnego uczestnika oraz naruszeń zasady konkurencyjności na wybór wykonawców usługi pośrednictwa pracy. Na kwotę tą składa się: a) 1 010,00 zł - tytułem korekty finansowej nałożonej na umowę zawartą z Asystent Unijny A. K., z uwagi na określenie terminu na składanie ofert krótszego niż pełne 7 dni, b) 10 050,00 zł - tytułem korekty finansowej nałożonej na zwiększony ponad 400 godzin zakres umowy zawartej z Asystent Unijny A. K., c) 8 250,00 zł - tytułem umowy zawartej z Centrum Badań Psychologicznych i Psychoterapii [...], d) 4 616,47 zł tytułem niekwalifikowalnego udziału w Projekcie M. W., a więc kwota 23 926,47 zł, która następnie została pomniejszona o 750 zł z uwagi na niekwalifikowalny jednocześnie z dwóch tytułów udział w Projekcie uczestnika - M. W., . 12 471,75 zł stanowiąca umniejszone koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w związku ze stwierdzeniem wydatków niekwalifikowalnych w ramach koszów bezpośrednich oraz obniżeniem stawki ryczałtowej kosztów pośrednich o 5%, tj. z 25% do 20%, z uwagi na nieprawidłowości w zakresie zarządzania projektem. Odnosząc się do argumentów odwołania organ wskazał, że z akt sprawy oraz z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ ten podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jako chybiony ocenił zarzut skarżącego o braku odniesienia się w decyzji organu I instancji do wyjaśnień składanych przez skarżącego. Dyrektor WUP w sposób wyczerpujący ocenił, czy dane okoliczności zostały udowodnione, wskazując materiał dowodowy oraz przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Odniósł się przy tym do wyjaśnień składanych przez skarżącego na etapie weryfikacji końcowego WoP, wskazując, które wyjaśnienia skarżącego przyjął, a także z którymi się nie zgadza, podając tego przyczynę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. W., zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki pozwalające na jej wydanie, 2) art. 15 K.p.a. przez brak poczynienia własnych ustaleń faktycznych i dokonanie w postępowaniu II-instancyjnym wyłącznie sprawdzenia poprawności postępowania organu I instancji; 3) art. 7 w zw. z art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w konsekwencji czego postępowanie przed organami obu instancji było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, brak było ustaleń prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśniono istoty sprawy oraz dokonano dowolnej oceny zebranych dowodów, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnych decyzji, a także wadliwością uzasadnień, które nie zawierały wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych, a w szczególności uznanie przez organ, iż w trakcie realizacji programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały one wykorzystane niezgodnie z naruszeniem procedur tj. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 zostały dokonane wbrew procedurom określonym w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Organ II Instancji za organem I Instancji powtórzył błędnie ustalając, iż skarżący wydatkował wbrew procedurom. 4) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również niepoinformowanie przed wydaniem decyzji o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego wyjaśnienia i oświadczenia; 5) art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki pozwalające na jej wydanie, 6) art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że w trakcie realizacji programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały one wykorzystane z naruszenie procedur, o których mowa w przepisie powyżej, tj. Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, zostały dokonane wbrew procedurom określonym w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Organ II Instancji za Organem I Instancji powtórzył błędnie ustalając, iż Skarżący wydatkował wbrew procedurom. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Z kolei w art. 184 ust. 1 u.f.p. mowa jest, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa m. in. w art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (czyli środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Taką procedurę określa m. in. rozporządzenie nr 1303/2013. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zidentyfikowały podstawy prawne, które w sprawie skarżącej stanowiły procedury w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. i w konsekwencji wyznaczały wzorzec kontroli legalności wydatkowania środków przeznaczonych na realizację projektu. Ich źródła nie były sporne między stronami postępowania przed tutejszym sądem, więc bez szerszego przytaczania tu szczegółowej, choć w orzecznictwie niespornej i ugruntowanej, wykładni tego przepisu, przypomnieć tylko należy, że przez "dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu" rozumie się nie tylko normy proceduralne, lecz także o inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego czy prawa materialnego. Wyrażenie to obejmuje swym zakresem również wytyczne do poszczególnych programów wydawane przez właściwego ministra do spraw rozwoju regionalnego. Z kolei w umowach o dofinansowanie projektów ze środków europejskich umieszczane są postanowienia obligujące beneficjentów do przestrzegania tych wytycznych, na co wprost wskazuje art. 206 ust. 2 pkt 4a u.f.p. Wytyczne posiadają odmienny charakter prawny od ustaw i rozporządzeń, nie stanowią bowiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 Konstytucji RP. Bez względu na to należy je zaliczyć do przepisów (procedur) obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE, które w głównej mierze kierowane są do podmiotów zaangażowanych w realizację określonego programu, w szczególności do jego beneficjentów. Zgodnie wskazuje się, że art. 184 ust. 1 u.f.p. w odniesieniu do pojęcia procedur, do których się odwołuje, należy rozumieć szeroko, tzn. że chodzi nie tylko o "przepisy prawa powszechnego krajowego i unijnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę". I to właśnie naruszenie tak rozumianych regulacji stanowi przesłankę zwrotu środków zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (zob. J. M. Salachna, M. Tyniewicki [w:] M. Kuklo, E. Lotko, G. Michalczuk, A. Ostrowska, S. Presnarowicz, P. Woltanowski, U. K. Zawadzka-Pąk, J. M. Salachna, M. Tyniewicki, Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2024, uwagi do art. 184 oraz przywołane tam orzeczenia). Podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie środków dofinansowania jako wykorzystanych niezgodnie z procedurami w ramach umowy o dofinansowanie projektu był art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.; dalej: u.z.r.p.), zgodnie z którym stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11. Jest to podstawa do podjęcia działania przez odpowiednią instytucję zarządzającą albo pośredniczącą w sytuacji, gdy przy wykorzystywaniu środków unijnych dojdzie do powstania nieprawidłowości. Zgodne z prawem jest zatem twierdzenie organu, że w przypadku powstania takich nieprawidłowości ma on nie tylko prawo ale i obowiązek podjęcia czynności mających na celu ich wyeliminowanie lub odzyskanie środków od beneficjenta programu. W art. 2 pkt 14 u.z.r.p. stwierdza się, że nieprawidłowość indywidualna to nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, wedle którego z kolei nieprawidłowość to każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Z przywołanych przepisów wynika więc, ze samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza jednak automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Trzeba bowiem ocenić skutki tego naruszenia dla budżetu UE. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia - co oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Za śledzenie tak rozumianych nieprawidłowości odpowiedzialność ponosi państwo członkowskie i w związku z nieprawidłowościami (pojedynczymi lub systemowymi) dokonuje korekt finansowych. Zatem wymieniona "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Natomiast celem korekt finansowych jest spowodowanie sytuacji, w której wszystkie wydatki deklarowane do finansowania ze środków unijnych będą wydatkowane zgodne z prawem i odpowiednimi zasadami i przepisami krajowymi oraz unijnymi. Korekta finansowa jest zatem kwotą nienależnie wypłaconą ze środków budżetu UE. Wysokość korekty finansowej jest determinowana wysokością szkody poniesionej przez dany fundusz w związku z nieprawidłowością, którą z kolei relatywizuje się do charakteru naruszenia i jego wagi. W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie uznały, że (a) koszt udziału w projekcie M. W. nie mógł być uznany za kwalifikowalny, (b) naruszono zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi pośrednictwa pracy poprzez ogłoszenie i wyłonienie wykonawcy w terminie krótszym niż 7-dniowy od chwili ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności (c) naruszono zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi pośrednictwa pracy poprzez zlecenie dodatkowych zamówień z pominięciem tej zasady oraz wyłonienie jednego wykonawcy, powiązanego osobowo ze skarżącym, w ogóle z pominięciem ogłoszenia o udzieleniu zamówienia. Trafnie uznano, że naruszenia te były pierwsze sprzeczne z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków, wiążącymi zgodnie zapisami umowy o dofinansowanie projektu, czyli z procedurą w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p., a po drugie stanowiło nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, ponieważ wiązała się potencjalna szkoda dla budżetu ogólnego UE. W pierwszej kwestii, dotyczącej udziału M. W., organy wskazały na podstaw prawne, z których wynikało, że jego udział w projekcie nie mógł być sfinansowany ze środków programu operacyjnego. Trafnie wskazano na regulamin konkursu, gdzie w poz. 3.2. sprecyzowane wymagania grupy docelowej, a przewidziany tam limit wykształcenia to - ujmując w skrócie - wykształcenie średnie. M. W. natomiast - jak wynikało z ustaleń organów poczynionych na podstawie dokumentacji przedstawionej przez skarżącego - legitymował się wykształceniem pomaturalnym (licencjat). Nadto zasadnie uznano, że nie spełniał wymogu osoby biernej zawodowo i bezrobotnej (a do takich zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie miano kierować działania podejmowane w ramach projektu), ponieważ utrzymywał się z prac dorywczych, w tym, w przeszłości, miał pracować jako instruktor nauki jazdy. Wykazano zatem sprzeczność z treścią projektu i w konsekwencji również naruszenie przepisów umowy o dofinansowanie projektu, która stanowiła, że projekt ma być realizowany zgodnie z wnioskiem. A zatem organy wskazały podstawy prawne stanowiące procedury w rozumieniu art. 184 u.f.p. Nie budzą zastrzeżeń Sądu również ustalenia ległe u podstaw dokonania korekty finansowej z powodu wyznaczenia zbyt krótkiego czasu na składanie ofert na usługi pośrednictwa pracy. Organy przekonująco i w oparciu o należyte regulacje ustaliły, że wobec przyjętej wyceny kosztów usług (przekraczającej 50.000 zł netto - sekcja 6.5.2. pkt 1 wytycznych w sprawie kwalifikowalności) skarżący winien był stosować zasadę konkurencyjności, tzn. ogłosić o udzieleniu zamówienia w Bazie Konkurencyjności. Łączna wartość planowanych usług pośrednictwa pracy wynosiła bowiem 70.800 zł, a zatem każde z zamówień na te usługi winno być udzielone w powyższym trybie. Organy trafnie wskazały jednocześnie, że z wytycznych w sprawie kwalifikowalności (sekcja 6.5.2 pkt 10) wynikało, że ogłoszenie winno przewidywać 7-dniowy termin na złożenie oferty, a z uzyskanych danych, w tym treści i daty ogłoszenia wynikało, że skarżący przewidział termin krótszy, ponieważ ogłoszenia dokonano 16 grudnia 2019 r., zaś końcowy moment na składanie ofert określono na 23 grudnia 2019 r. godz. 12. Termin nie wynosił więc pełnych 7 dni, czym naruszał wytyczne, które taki właśnie termin przewidywały oraz określały sposób obliczania terminu, wskazując, że "[b]ieg terminu rozpoczyna się w dniu następującym po dniu upublicznienia zapytania ofertowego, a kończy z upływem ostatniego dnia (...)"(sekcja 6.5.2 pkt 10). Zgodnie z tym przepisem więc zapytanie ofertowe skarżącego winno więc przewidywać termin zgłaszania ofert "do 23 grudnia 2019 r." Podobnie trafnie uznano, że rozszerzenie zamówienia udzielonego na podstawie powyższego zapytania A. K. (Asystent Unijny A. K.) poprzez zlecenie mu usługi pośrednictwa pracy dla większej liczby uczestników niż wynikająca z zapytania ofertowego, naruszała zasadę konkurencyjności. W świetle zgromadzonych dowodów, w szczególności umów, należycie ustalono, że dnia 11 sierpnia 2020 r. podpisano z A. K. aneks do umowy zlecenia z dnia 1 grudnia 2019 r. zmieniając zakres zlecenia poprzez zwiększenie liczby uczestników projektu, którzy mieli być objęci pośrednictwem pracy z pierwotnej liczby 50 do 75, przy niezmienionej liczbie godzin wsparcia na jednego uczestnika oraz niezmienionej stawce za godzinę świadczenia. Organy prawidłowo zestawiły takie ustalenie z przepisami wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków, z których wynikał co do zasady zakaz dokonywania istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy (sekcja 6.5.2 pkt 20). Organ odwoławczy zasadnie również podzielił stanowisko organu I instancji o tym, że w przypadku podziału zamówienia, a w istocie do tego doszło w przypadku omawianej tu umowy, winien był stosować zasadę konkurencyjności w stosunku do wszystkich części zagregowanego zamówienia (6.5.2 pkt 7 lit. g wytycznych). Nadto, na co również wskazano, przewidziana w wytycznych wyjątkowo możliwość zmiany zamówienia musiałaby być szczegółowo opisana w zapytaniu ofertowym, co oznacza konieczność ścisłego określenia, które z istotnych elementów zamówienia mogłyby ulec zmianie i jakie byłyby warunki dokonywania takiej zmiany. Tu zastrzec należy, że tego rodzaju zmiana nie mogłaby naruszać zasady konkurencyjności przy wyłanianiu dostawców usług. Z zapytania ofertowego upublicznionego przez skarżącego takie szczegóły nie wynikały, ponieważ skarżący jedynie w załączniku do ogłoszenia wskazał na możliwość zmiany zakresu pierwotnej umowy poprzez m. in. zmianę liczby uczestników projektu. Jednak warunki określono zaledwie hasłowo, określając, że możliwe to będzie "w przypadku zaistnienia sytuacji związanej z potrzebą dokonania stosownych zmian w umowie w celu właściwej realizacji zamówienia publicznego" (k. 695 akt WUP). Organy trafnie uznały, że taki zapis nie wyczerpywał obowiązku sprecyzowania warunków zmian umowy. Zresztą tego rodzaju istotne rozszerzenie zakresu zamówienia prowadziło do naruszenia zasady konkurencyjności wynikającej z wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków. Organy prawidłowo odniosły się również o wyjaśnień skarżącego składanych dla uzasadnienia zawarcia spornego aneksu do umowy. Obok omówionego już pełnego wyjaśnienia, szczególnie w decyzji organu I instancji, sprzeczności działań skarżącego z dopuszczalnymi modyfikacjami zamówienia, organy prawidłowo oceniły argumentację skarżącego, który wskazał na pandemię COVID jako uzasadniającą rozszerzenie zakresu zlecenia udzielonego A. K.. Organy trafnie oceniły, że skarżący nie wskazał w jaki sposób pandemia spowodowała konieczność odstąpienia od udzielania zamówień z naruszeniem zasady konkurencyjności. Nadto zwrócić należy uwagę, że usługi, o które rozszerzono umowę, były zaplanowane w projekcie. Nic nie stało więc na przeszkodzie wyłonieniu ich wykonawcy w sposób konkurencyjny. Nie nasuwają żadnych zastrzeżeń także ustalenia dotyczące podstaw uznania za niekwalifikowany wydatku na wynagrodzenie za usługi wykonane przez żonę skarżącego M. W. (Centrum Badań Psychologicznych i Psychoterapii [...]). Zasadnie uznano, że zaszły w tym przypadku dwie podstawy niekwalifikowaności: (a) nie zstosowano w ogóle zasady konkurencyjności, czym naruszono przepisy podrozdziału 6.5 pkt 2 wytycznych; (b) pominięto zakaz udzielania zamówień podmiotom powiązanym osobowo z beneficjentem (sekcja 6.5.2 pkt 2 i 3 wytycznych). Jednocześnie przekonująco i prawidłowo wyjaśniono dlaczego stwierdzone naruszenia stanowiły podstawy wywarły szkodliwy wpływ na budżet ogólny Unii Europejskiej. Organy prawidłowo przyjęły, iż możliwość powstania szkody należy rozumieć, jako możliwość (potencjalnie) uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała jedynie hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Pojęcie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego obejmuje zatem faktyczne wystąpienie szkody, jak i jedynie potencjalne. Wystarczy, by istniało zagrożenie powstania szkody, w danej sprawie nie musi zaistnieć konkretna strata finansowa. Stanowisko to wielokrotnie było przedstawiane w orzeczeniach sadów administracyjnych, które WSA w Poznaniu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela (por. m.in. wyrok NSA z 31 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 362/14, z 19 marca 2014 r., sygn. II GSK 51/13). Naruszenie zasady konkurencyjności oraz nienależyte ogłoszenie o udzieleniu zamówienia takie ryzyko aktualizowały, ponieważ nie było wykluczone, że stosując zasadę konkurencyjności dla zleceń, które zostały objęte (a) aneksem do umowy z A. K., (b) udzielone M. W., potencjalnie możliwe byłoby uzyskanie korzystniejszych warunków finansowych, a także realizowałoby prawną, gdyż wynikającą również z wytycznych zasadę przejrzystości, racjonalności i efektywności wydatków czynionych w ramach realizacji projektu. Zasadnie uznano jednocześnie, że skrócenie czasu zapytania ofertowego mógł spowodować odstąpienie przez potencjalnych oferentów od złożenia ofert. Oczywiście wpłynęło natomiast na budżet ogólny UE objęcie projektem uczestnika nie mieszczącego się w grupie docelowej do której projekt był kierowany, ponieważ wydatek ten był sprzeczny z celami działania. Nie budzi też zastrzeżeń rozmiar zastosowanych korekt finansowych nałożonych na skarżącego. Organy prawidłowo zastosowały tu przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r. poz. 971). W uzasadnieniu decyzji organu I instancji zawarto drobiazgowe rozliczenie wszystkich podstaw ustalonych korekt finansowych. Nie nasuwa ono żadnych zastrzeżeń. Nadto prawidłowo zakwalifikowano ustalone naruszenia do właściwych pozycji załącznika do wspomnianego rozporządzenia oraz zgodnie z taryfikatorem tam zawartym obliczono wartość korekty finansowej. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Nietrafny był zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Lektura uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wskazuje na naruszenie zawartej w tym przepisie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zarzut skargi niedokonania własnych ustaleń faktycznych przez Zarząd Województwa jest chybiony, ponieważ zaskarżona zawiera opis ustaleń faktycznych sformułowanych po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego (str. 4-10). Nadto organ odwoławczy dokonał własnej oceny prawnej ustalonych faktów w odniesieniu do wszystkich ustalonych naruszeń przepisów regulujących realizację projektu. Wskazał przy tym ściśle naruszone regulacje i uzasadnił wartość nałożonej korekty. Nie można więc stwierdzić, że organ odwoławczy ograniczył się jedynie do kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora WUP w [...]. Co do zarzutu naruszenia art. 7, art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ani art. 107 § 3 k.p.a. należy zauważyć, że skarga stawia go w istocie hasłowo, ponieważ podważa w nim ustalenia faktyczne, nie odnosząc się jednak do żadnych szczegółów. Nie przeciwstawia ustaleniom organów żadnych konkretnych argumentów. Uniemożliwia to odniesienie się do zastrzeżeń skarżącego. O czym już była mowa we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia, Sąd ocenił, że organy należycie ustaliły stan faktyczny. Całkowicie chybiony był natomiast zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie brania czynnego udziału w postępowaniu oraz niezapewnienie możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji. W aktach sprawy znajdują się bowiem pisma: Dyrektora WUP z 9 kwietnia 2024 r. (k. 1051 akt WUP) oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z 18 października 2024 r. (k. 65 akt UMW[...]), informujące skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami postępowania oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów w toku postępowania w obu instancjach. Oba pisma skarżącemu doręczono (k. 1052 akt WUP i k. 63 akt UMW[...]). Sformułowane zarzuty naruszenia prawa materialnego znalazły odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia. Z opisanych tu przyczyn, Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.).