III SA/Po 623/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-07-09
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i osiągający znaczące dochody, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wnioskodawca, pomimo posiadania rodziny z trojgiem małoletnich dzieci, prowadzi gospodarstwo rolne generujące znaczące dochody i posiada zgromadzony majątek. Analiza jego sytuacji finansowej wykazała, że miesięczne przychody rodziny znacznie przewyższają deklarowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego i działalności rolniczej, co skutkuje nadwyżką pozwalającą na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb rodziny.Stan faktyczny
Skarżący M. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku ze skargą na decyzję dotyczącą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 29,21 ha, zajmuje się produkcją trzody chlewnej i mleka, osiągając znaczące przychody w latach 2011-2012. Rodzina wnioskodawcy składa się z żony i trojga małoletnich dzieci. Żona jest radną gminy i pobiera zasiłek opiekuńczy. Wnioskodawca posiada również udziały w spółce i jest członkiem spółdzielni mleczarskiej. Analiza jego sytuacji finansowej, w tym dochodów i wydatków, doprowadziła sąd do wniosku o braku podstaw do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 09 lipca 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 09 lipca 2012 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. Sz. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 roku Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący M. Sz., reprezentowany przez żonę A. Sz., w skardze na decyzję dotycząca przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na podstawie oświadczenia majątkowego złożonego na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień i przedłożonych dokumentów źródłowych ustalono, co następuje.
Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Na ich utrzymaniu pozostaje troje małoletnich dzieci (20, 17 i 13 lat). Rodzina wnioskodawcy zamieszkuje w budynku o pow. 150mkw. Wspólnie z nimi zamieszkuje I. R. (matka A. Sz.). I. R. zajmuje dwa pokoje z odrębną łazienką (wspólna kuchnia). Koszt prowadzenia gospodarstwa domowego to, według oświadczenia, kwota około 2.000zł średniomiesięcznie.
Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne na gruntach o pow. 29,21ha (w skład gospodarstwa wchodzi las o pow. 1,85ha). Skarżący zajmuje się produkcją trzody chlewnej (dwie chlewnie) oraz mleka. Wnioskodawca udokumentował fakturami VAT, że:
- z tytułu sprzedaż trzody chlewnej uzyskał przychód w wysokości 64.715,95zł w 2011 roku oraz 20.316,20zł za okres do 12 czerwca 2012 roku,
- z tytułu sprzedaży mleka przychód wyniósł 59.217,11zł za 2011 rok oraz 24.189,21zł za okres do maja 2012 roku.
Z tytułu dopłat do działalności rolniczej Wnioskodawca otrzymał płatności w wysokości: 32.381.48zł za 2011 rok, 28.471,36zł za rok 2010 oraz 28.974,92 za rok 2009 .
Skarżący nie udokumentował wysokości kosztów prowadzonej działalności rolniczej. Według przedłożonego oświadczenia wydatki z tego tytułu wyniosły około 95.000zł w 2011 roku oraz 42.600zł za okres do 20 czerwca 2012 roku.
Wnioskodawca jest udziałowcem W. C. H. i R. Z. w P. (posiada 20 udziałów o nominalnej wartości 50zł każdy) oraz członkiem Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej (zasiada w Radzie Nadzorczej tej Spółdzielni). Z tytułu czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich uzyskał w 2011 roku przychód w wysokości 693zł (PIT-11).
A. Sz. pełni funkcję radnej Rady Gminy [...]. Z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich żona wnioskodawcy otrzymała w 2011 roku łącznie kwotę 2.800zł (PIT-R). Ponadto A. Sz. pobiera zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad chorą matką (520zł miesięcznie).
I. R. utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w wysokości 1.197,79zł miesięcznie. Posiada oszczędności, lecz odmówiła ujawnienia wysokości środków zgromadzonych na książeczce oszczędnościowej.
Wnioskodawca i jego małżonka posiadają wspólny rachunek bankowy. Wnioskodawca przedłożył dwa wyciągi z rachunku bankowego: za okres od 02 listopada 2011 roku do 20 listopada 2011 roku (wpłaty na rachunek - 18.947,17zł, saldo końcowe – 10.074,25zł, dostępne środki 8.574,25zł) oraz za okres od 01 grudnia 2012 roku do 18 czerwca 2012 roku (wpłaty na rachunek - 99.264,21zł, saldo końcowe - 8.271,94zł, dostępne środki - 7.271,94zł).
Stosownie do art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że instytucja prawa pomocy została ustanowiona dla ludzi najuboższych, którzy nie posiadają stałych dochodów, czy majątku. Strona ubiegająca się o wsparcie w ramach prawa pomocy, a przy tym posiadająca stałe dochody i zgromadzony majątek, powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Tylko wówczas uzasadnione jest twierdzenie, że koszty sądowe ograniczają realizację prawa do sądu.
Stosownie do §2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały w sprawach skarg z zakresu rolnictwa i leśnictwa pobiera się w wysokości 200zł. Łączna suma wpisów od wywiedzionych dwóch skarg to około 400zł.
Skarżący posiada stałe dochody i zgromadził majątek znacznie przewyższający koszty niniejszego postępowania oraz koszty postępowania prowadzonego pod sygn. akt III SA/Po 624/12. Przychody rodziny skarżącego wynikające z rachunku bankowego za okres od 02 listopada 2011 roku wyniosły 118.211,38zł (średniomiesięcznie wpłaty na rachunek bankowy to 18.186zł). Natomiast deklarowane średniomiesięczne koszty prowadzenia działalności rolniczej to: 7.916zł za 2011 rok oraz 7.100zł za pierwsze półrocze 2012 roku.
Podsumowując analiza oświadczenia majątkowego prowadzi do wniosku, że miesięczne przychody rodziny wnioskodawcy (bez dochodów I. R.) znacznie przewyższają koszty prowadzenia działalności rolniczej (aktualnie 7.100zł średniomiesięcznie) oraz koszty prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego (2.000zł średniomiesięcznie). Zatem nadwyżka przychodów na wskazanymi wydatkami to około 9.000zł średniomiesięcznie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Wnioskodawca nie wykazał, iż obowiązek uiszczenia kosztów sądowych (na obecnym etapie 400zł w dwóch sprawach) spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej jego rodziny w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło