III SA/Po 623/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-06-23
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych dotyczącej decyzji ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a., nie ma interesu prawnego w zwolnieniu od tych kosztów, jednak może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
D. P. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema synami, osiągając niskie dochody z prac dorywczych, a jego żona pracuje na pół etatu i pobiera zasiłki. Nie posiadają nieruchomości ani znacznych oszczędności, a wnioskodawca ma zadłużenia wobec ZUS i urzędu skarbowego. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla D. P. adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, oraz oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 czerwca 2015 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla D. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
D. P. wraz ze skargą przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Ze zgromadzonych informacji wynika, że D. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i trzema synami. Wnioskodawca uzyskuje obecnie miesięczne dochody w wysokości ok. [...] zł z tytułu podejmowanych prac dorywczych. Żona wnioskodawcy uzyskuje miesięcznie dochody w wysokości [...] zł z tytułu pracy na ½ etatu, a ponadto pobiera zasiłki z ośrodka pomocy społecznej w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca, ani jego żona nie posiadają żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca deklaruje zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych na kwotę [...] zł oraz zadłużenie w urzędzie skarbowym na kwotę [...] zł.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W okolicznościach niniejszej sprawy na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że pięcioosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawca jest utrzymywane z łącznych dochodów, które wynoszą miesięcznie ok. [...] zł brutto. Wnioskodawca posiada dodatkowo zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek oraz podatków na łączną kwotę [...] zł. Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony pozostaje zatem wniosek D. P. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło