III SA/Po 625/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska Protokolant: sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Eksportowo-Importowego "[...]" w P. na czynność Gminy P. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu postanawia: odrzucić skargę /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska /-/ B. Koś Pismem z dnia [...] roku pełnomocnik Przedsiębiorstwa Eksportowo-Importowego "[...]" w P. wezwał Urząd Gminy w P. do zwrotu w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma kwoty 25.000,-złotych z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia [...] roku. W uzasadnieniu wskazał, że Przedsiębiorstwo Eksportowo-Importowe "[...]" w dniu [...] roku uiściło na rzecz ówczesnego Urzędu Miejskiego w P., którego następcą prawnym jest Gmina P. kwotę 250.000,-złotych ( po denominacji 25.000,-zł.) tytułem dobrowolnej wpłaty na rzecz budżetu miasta. Powyższa wpłata była warunkiem uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ( detaliczną). Stanowi ona świadczenie nienależne w rozumieniu art. 405 kc. Pozwem z dnia [...] roku skierowanym przeciwko Gminie P. powód - Przedsiębiorstwo Eksportowo-Importowe "[...]" w P., zastępowane przez pełnomocnika adw. D. M. wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 25.000,-złotych z odsetkami ustawowymi od [...] roku. Uzasadniając swe roszczenie powód podniósł, że w 1993 roku bez umocowania ustawowego ani innej podstawy prawnej pozwany uzależnił wydanie zezwolenia na handel alkoholem od dokonania " dobrowolnej wpłaty" na rzecz budżetu miasta. Tym samym Gmina P. jako następca prawny została bezpodstawnie wzbogacona kosztem Spółki, a na wezwanie do zapłaty z dnia [...] 2003 roku nie udzieliła odpowiedzi. Pismem z dnia [...] roku, doręczonym pełnomocnikowi wyżej wymienionego Przedsiębiorstwa w dniu [...]roku, Gmina P. odmówiła zwrotu żądanych należności. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia [...] roku sygn. akt [...] odrzucił w/wym pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. W uzasadnieniu Sąd, powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał na konieczność rozpoznania niniejszej sprawy na drodze postępowania administracyjnego. Pismem z dnia [...] roku ( data wpływu do Urzędu Miasta P. - [...] roku ) Przedsiębiorstwo Eksportowo-Importowe "[...]" w P. zastępowane przez pełnomocnika wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na czynność z zakresu administracji publicznej polegającą na odmowie przez Gminę P. zwrotu uiszczonej opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu, której obowiązek wniesienia ustalony został bez podstawy prawnej. Skarżąca Spółka wniosła: 1. o zasądzenie od Gminy P. na jej rzecz kwoty 25.000,-złotych z odsetkami w wysokości ustawowej od [...] roku do dnia zapłaty, 2. o obciążenie Gminy P. kosztami postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi przedstawiła okoliczność dokonania "dobrowolnej wpłaty", podała też, że Gmina P. odmówiła zwrotu należności, a Sąd Rejonowy w P. odrzucił pozew strony skarżącej ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Gminy P. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, podkreślając w szczególności cywilno-prawny charakter przedmiotowej sprawy. W piśmie procesowym z dnia [...] roku pełnomocnik skarżącej zmienił treść skargi w ten sposób, że w miejsce dotychczasowej treści sentencji pkt. 1 skargi wniósł: - " o uznanie za nieważne pkt. 7 Regulaminu wyboru ofert stosowanego przez pozwaną przy udzielaniu zezwoleń na sprzedaż alkoholu powyżej 4,5% w roku 1993, a mianowicie deklaracji dobrowolnej wpłaty na rzecz budżetu miasta i w związku z tym zarządzenie zwrotu nienależnie uiszczonej przez skarżącą opłaty wraz z odsetkami ustawowymi od dnia [...] 1993 roku do dnia zapłaty". Według skarżącej Gmina P. bez podstawy prawnej wydała Regulamin wyboru ofert, w którym zamieściła pkt 7 - niezgodny z przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Pełnomocnik Gminy P. w piśmie procesowym z dnia [...] 2005 roku wyjaśnił, że powyższy regulamin został przyjęty przez Zarząd Miejski w P. w listopadzie 1991 roku i nie był nigdzie opublikowany. Był doręczany wszystkim podmiotom ubiegającym się o udzieleni zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz był pomocny przy wyborze podmiotów, którym udzielano zezwolenia na tę sprzedaż. Z punktu 7 Regulaminu wynikał natomiast całkowicie dobrowolny charakter wpłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu nienależnej opłaty na zezwolenie na sprzedaż alkoholu. Spełniający takie świadczenie ma natomiast możliwość żądania od właściwego organu administracji publicznej zajęcia stanowiska w sprawie. Gmina P. odmawiając Spółce zwrotu żądanej kwoty tj. 25.000,-złotych wraz z odsetkami ustawowymi ( pismo z dnia [...] 2003 roku) zajęła w ten sposób stanowisko w przedmiotowej sprawie, które jest czynnością z zakresu administracji publicznej ( art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a więc podlega kontroli sądu administracyjnego. Na tę właśnie czynność pełnomocnik Spółki wniósł skargę i pomimo zmiany treści żądania skargi w jej punkcie 1 ( pismo procesowe z dnia [...] 2005 roku ) przedmiot zaskarżenia nie uległ zmianie. Zgodnie z art. 52 § 3 cytowanej ustawy jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Przedsiębiorstwo Eksportowo-Importowe "[...]" w dniu [...] 2004 roku dowiedziało się o stanowisku Gminy P., to jest o odmowie zwrotu żądanej należności. Skarżąca Spółka nie dopełniła jednak ustawowego wymogu - nie wezwała Gminy P. do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji wniesienie skargi na powyższą czynność stało się niedopuszczalne ( art. 58 § 1 pkt. 6 powołanej wcześniej ustawy). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 i § 3 w związku z art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska /-/ B. Koś