III SA/Po 63/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę w całości Zaskarżonym postanowieniem z 08 sierpnia 2025 r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB lub organ II instancji) – po rozpatrzeniu zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: PINB lub organ I instancji) postanowienie nr [...] z 27 marca 2025 r. ([...]) w przedmiocie wstrzymania Spółce prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie wolno stojącego nośnika reklamowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], ark. 08, obr. 21) – uchylił ww. postanowienie PINB w części dotyczącej podstawy prawnej i w to miejsce orzekł: "na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i 5 ustawy z z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418)", a w pozostałym zakresie utrzymał to postanowienie w mocy. Zaskarżone postanowienie WWINB zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Po przeprowadzonych dwukrotnie, w dniach 30 sierpnia 2023 r. i 20 marca 2025 r., kontrolach ww. działki nr [...] – w toku których ustalono, że na tej nieruchomości znajduje się nośnik reklamowy wolno stojący o konstrukcji betonowo-stalowej, składający się z tablicy reklamowej, słupa stalowego i stopy fundamentowej – PINB pismem z 24 marca 2025 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności ww. nośnika reklamowego. Przywołanym wyżej postanowieniem z 27 marca 2025 r. PINB wstrzymał Spółce, jako właścicielowi wolno stojącego nośnika reklamowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 08, obręb 21), prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie tego nośnika (w pkt I), a także poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego (w pkt II) oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego i o zasadach obliczania tej opłaty (w pkt III). W zażaleniu na to postanowienie Spółka, zastępowana przez ad K. – zarzuciwszy "naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na przedmiotowe rozstrzygnięcie, a w szczególności: art. 6 k.p.a. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. w z zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne w zw. z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niepełny i niewnikliwy, skutkujący wydaniem zaskarżanego postanowienia, mimo iż przedmiotowy nośnik nie jest trwale z gruntem związany, gdyż stoi na betonowej przenośnej podstawie" – wniosła o uchylenie kwestionowanego postanowienia PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Utrzymując w mocy postanowienie PINB z 27.03.2025 r. – przywołanym na wstępie postanowieniem z 08.08.2025 r. – WWINB wyjaśnił w uzasadnieniu, że: - kwestionowane postanowienie PINB zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej w skrócie "p.b."); - określenie rodzaju naruszenia prawa budowlanego powinno być dokonywane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji; - jak ustalił PINB, przedmiotowy nośnik reklamy widoczny jest na zdjęciu lotniczym w Systemie Informacji Przestrzennej GEOPOZ w 2021 r. Z kolei przeprowadzona przez WWINB analiza zdjęć dostępnych w Google Street View doprowadziła ten organ do przekonania, że sporny nośnik powstał w latach 2011-2013. Stąd do oceny jego legalności znajdują zastosowanie przepisy prawa budowlanego obowiązujące w latach 2011-2014; - zrealizowanie konstrukcji składającej się ze stopy fundamentowej, słupa stalowego i tablicy reklamowej nie może być uznane za "instalowanie" w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. (w brzmieniu z 2011 r., obowiązującym do nowelizacji w 2019 r.), który to przepis stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym; - zgodnie z art. 3 pkt 3 p.b. budowlą są m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe urządzenie reklamowe składa się ze stopy fundamentowej, słupa stalowego oraz tablicy reklamowej. Należy uznać, że ze względu na fakt umieszczenia urządzenia na stopie fundamentowej posadowionej na gruncie jest ono trwale z gruntem związane, bowiem dla uznania obiektu za trwale związany z gruntem istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. To właśnie wielkość determinująca trwałość rzeczonego urządzenia reklamowego podyktowaną względami bezpieczeństwa – a nie technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia w inne miejsce — przesądzają o tym, że urządzenie należy traktować jako trwale związane z gruntem. WWINB podkreślił, że okoliczność, iż jest to obiekt przestawny i zawiera prefabrykowany fundament powierzchniowy nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Wszystkie elementy konstrukcji stanowią budowlaną techniczno-użytkową całość. Przeniesienie nawet elementu obiektu, ze względu na jego gabaryty, wymaga wykorzystania urządzeń budowlanych, tym samym należy uznać, że przeprowadzone muszą być roboty budowlane. W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, PINB prawidłowo uznał obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania za trwale związany z gruntem, co z kolei uzasadnia uznanie go w świetle art. 3 pkt 3 p.b. za budowlę; - wybudowanie budowli podlega ogólnej zasadzie wyrażonej w art. 28 p.b., w myśl której roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę; - w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że obiekt reklamowy powstał bez uzyskania pozwolenia na budowę. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 48 p.b. - zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie WWINB zauważył, że organ I instancji w sentencji swego postanowienia jako podstawę wstrzymania robót wskazał art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., stwierdzając jednak w uzasadnieniu, że nośnik reklamowy wymagał wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Stąd konieczne było w tym zakresie – zdaniem WWINB – uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i wskazanie w to miejsce jako podstawy prawnej: art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.; - zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 52 ust. 1 p.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach w sprawach legalizacyjnych, nakłada się na inwestora. Natomiast jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Organ I instancji adresatem kwestionowanego postanowienia uczynił aktualnego właściciela nośnika reklamowego, co w ocenie WWINB nie budzi żadnych zastrzeżeń. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie WWINB wniosła Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, który – zarzuciwszy naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 2, art. 80 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b. przez uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie dotyczącym podstawy prawnej i utrzymanie go w mocy w pozostałym zakresie, pomimo przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w sposób niepełny i niewnikliwy, poprzez niewłaściwe uznanie, że przedmiotowy nośnik jest trwale z gruntem związany, w sytuacji kiedy jest on posadowiony na przenośnej, betonowej podstawie – wniósł o: (1) uchylenie zaskarżonego postanowienia WWINB w całości oraz poprzedzającego postanowienia PINB z 27.03.2025 r.; (2) zasądzenie od WWINB na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego "według norm prawem przypisanych". W uzasadnieniu skargi jaj autor wskazał, że przedmiotowy nośnik nie jest trwale związany z gruntem, a tym samym na podstawie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b. brak jest obowiązku uzyskania dla niego pozwolenia na budowę, gdyż wystarczające jest jedynie dokonanie zgłoszenia. Pełnomocnik Skarżącej podkreślił, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2012 r. o sygn. akt II FSK1405/10 – choć wydanym na potrzeby prawa podatkowego, które jednak w tym zakresie odwołuje się do przepisów Prawa budowlanego – podkreślono, że ocena trwałego związania z gruntem powinna być dokonywana na gruncie prawa cywilnego. W szczególności należy kierować się zasadami wynikającymi z art. 47 § 2 k.c., zgodnie z którym częścią składową rzeczy jest wszystko, czego nie można od niej oddzielić bez uszkodzenia samej rzeczy lub istotnej zmiany w tym odłączanym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wniesiona skarga została pierwotnie zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt IV SA/Po 923/25. W wyniku reorganizacji sądowych wydziałów orzeczniczych, sprawie tej została nadana nowa sygnatura akt: III SA/Po 63/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (pkt 2) – a do takich aktów niewątpliwie zalicza się postanowienie w sprawie wstrzymania budowy (por. art. 48 ust. 4 p.b.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonawszy tak sprawowanej kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z 8 sierpnia 2025 r. – co do zasady utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z 27 marca 2025 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia budowy – Sąd nie dopatrzył się, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego postanowienia, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni podstawą faktyczną dalszych rozważań. Jest to tym bardziej uzasadnione, że przedmiotem sporu pomiędzy stronami nie były okoliczności faktyczne sprawy, a jedynie ich prawna kwalifikacja. A ściślej: prawna kwalifikacja przedmiotowego, wolno stojącego nośnika reklamowego oraz czynności jego posadowienia na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 08, obręb [...]) w okresie – jak zasadnie ustalił WWINB – przypadającym na lata 2011-2014. Sąd podziela przy tym stanowisko organu II instancji, że z uwagi na taki czas realizacji spornej inwestycji oraz niekwestionowaną zasadę, że oceny, czy w danym przypadku doszło do samowoli budowlanej, dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dacie realizacji inwestycji, to do oceny legalności posadowienia spornego urządzenia reklamowego znajdowały zastosowanie przepisy prawa budowlanego obowiązujące w latach 2011-2014, w tym (potencjalnie) art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.; w skrócie "p.b.") w ówczesnym brzmieniu (a nie – jak błędnie przyjęto w skardze – art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b. w brzmieniu aktualnym). Natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli jest zasadniczo uzależnione od okoliczności konkretnej sprawy, acz z zachowaniem zasady – która znajdowała zastosowanie także w kontrolowanej sprawie – że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. W świetle tak określonych wzorców kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, nietrafny jest zarzut Skarżącej, jakoby sporne przedsięwzięcie mieściło się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych" – i to, podkreślmy, ani w rozumieniu przywołanego w skardze, obecnie obowiązującego przepisu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b., ani też ówcześnie obowiązującego (i z tego powodu mogącego potencjalnie znajdować zastosowanie w nin. sprawie) przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. W myśl tego ostatniego przepisu (w ówczesnym brzmieniu) pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Wypada zauważyć, że termin "instalowanie", użyty m.in. w ówcześnie obowiązującym art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., nie miał (i nadal nie ma) swojej definicji legalnej w Prawie budowlanym. W tej sytuacji, określając zakres znaczeniowy tego pojęcia, należy wyjść od znaczenia, jakie słowo "instalowanie" ma w języku polskim ogólnym (powszechnym, "potocznym"), i skonfrontować je ze sposobem oraz kontekstem użycia tego słowa przez ustawodawcę w przepisach ustawy Prawo budowlane. Na gruncie reguł znaczeniowych języka polskiego ogólnego "instalować" znaczy (w analizowanym tu, technicznym kontekście) tyle co: "zakładać, montować urządzenia techniczne" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, hasło: "instalować" w zn. 1.). Niewątpliwie do tego znaczenia nawiązał też Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że "instalowanie wedle definicji językowej polega na montowaniu gdzieś urządzeń technicznych. Zaś montaż zgodnie ze znaczeniem językowym to zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych lub składanie urządzeń z gotowych części" (zob. wyrok NSA z 26.6.2020 r., II OSK 4048/19; ten wyrok oraz, o ile inaczej nie zastrzeżono, dalsze orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego dodajmy, dla pełni wywodu, że w analizowanym tu kontekście termin "zakładanie" – utworzony od czasownikowa "zakładać" – może być rozumiany jako "umieszczanie czegoś gdzieś, w czymś, na czymś" lub "instalowanie jakiegoś urządzenia" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, hasło: "założyć – zakładać" w zn. 2. i 3.). Zarazem należy zauważyć, że ustawodawca posługiwał się i posługuje nadal określeniem "instalowanie", tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub także zgłoszenia (zob. np. ówcześnie obowiązujące przepisy: art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 p.b., a także obecnie obowiązujące przepisy: art. 29 ust. 2 pkt 37 lit. b, art. 29 ust. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 p.b.). W odniesieniu do części z nich (zob. ww.: pkt 14 i 15 w art. 29 ust. 2 p.b.; lit. a i lit. b w art. 30 ust. 1 pkt 3 p.b.; lit. a i lit. b w art. 29 ust. 3 pkt 3 p.b.; lit. a i lit. b w art. 29 ust. 4 pkt 3 p.b.) wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do "instalowania urządzeń" (zob. ww. ówczesne: art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b.; a także obecne: art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a p.b.) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy zasadniczo robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane (por. np. wyroki NSA: z 25.5.2007 r., II OSK 754/06; z 11.4.2013 r., II OSK 2400/11; z 16.10.2014 r., II OSK 724/13; z 21.1.2016 r., II OSK 1224/14; z 11.12.2017 r., II OSK 666/17; z 25.9.2018 r., II OSK 2311/18; z 17.5.2019 r., II OSK 1685/17; z 10.12.2019 r., II OSK 245/18; z 29.1.2020 r., II OSK 641/18; z 13.4.2022 r., II OSK 1281/19; z 17.8.2023 r., II OSK 2685/20; z 15.5.2024 r., II OSK 2027/21). W konsekwencji należy zgodzić się z twierdzeniem, że w przypadku "instalowania tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu ówcześnie obowiązującego art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. chodziło o wykonanie określonego rodzaju robót, które nie wskazują na trwałe połączenie tablicy reklamowej (odpowiednio: urządzenia reklamowego) z obiektem budowlanym, na którym są realizowane, jak np. przykręcenie do dachu lub elewacji budynku, lub której gabaryty (cechy charakterystyczne) nie mają wpływu na elementy konstrukcyjne budynku, a tym samym – na ocenę owego trwałego połączenia. Pojęcie to oznacza związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem – jak np. instalowanie krat na budynkach, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych (zob. wyrok NSA z 26.6.2020 r., II OSK 4048/19; por. też wyroki NSA: z 17.5.2019 r., II OSK 1685/17; z 10.12.2019 r., II OSK 245/18; z 8.5.2024 r., II OSK 1990/21) – a nie wprost z gruntem (por. wyroki NSA: z 25.5.2007 r., II OSK 754/06; z 23.3.2011 r., II OSK 514/10; z 15.12.2011 r., II OSK 1623/10; z 10.5.2013 r., II OSK 39/12; 10.12.2019 r., II OSK 245/18). Już z powyższych względów nie sposób uznać, że – jak twierdzi Skarżąca – sporna konstrukcja reklamowa podlegała zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (przewidzianym ówcześnie w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b.), a wymagała jedynie zgłoszenia (ówcześnie przewidzianego w art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b.). Forsując swój pogląd, Skarżąca zarazem kwestionuje zasadność uznania przez organy obu instancji spornego nośnika reklamowego za "budowlę" w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. W myśl tego przepisu przez "budowlę" należy rozumieć "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Zdaniem Skarżącej przedmiotowy obiekt reklamowy nie może zostać uznany za "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe", o jakim mowa w cytowanym przepisie, z uwagi na brak cechy "trwałego związania z gruntem". Z takim stanowiskiem strony skarżącej nie sposób się zgodzić, co trafnie wykazał WWINB w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podzielając rozważania organu w tym zakresie, wypada uzupełniająco podkreślić, że "trwałe" związanie obiektu z gruntem wcale nie oznacza jego połączenia "nierozerwalnego". Tym bardziej, że jest faktem notoryjnym, iż przy obecnym stanie zaawansowania techniki budowlanej możliwe jest przesuwanie nawet całych budynków (por. znany przykład czasowego przemieszczenia zabytkowego budynku rewitalizowanej F. ). Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem istotne jest to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co może sprowadzać się do konieczności zapewnienia stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (zob. wyrok NSA z 10.9.2019 r., II OSK 2782/18; por. też wyroki NSA: z 26.2.2020 r., II OSK 1066/18; z 20.3.2025 r., II OSK 770/22; z 21.8.2025 r., II OSK 536/23). Innymi słowy, o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób, w jaki ewentualnie zagłębiono go w gruncie, ani technika, w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa (por. wyroki NSA: z 23.6.2006 r., II OSK 923/05; z 25.5.2007 r., II OSK 754/06; z 11.5.2022 r., II FSK 4696/21). W związku z tym nie przekonuje także argumentacja Skarżącej, która odwołując się do cywilistycznego pojęcia "części składowej rzeczy", wywodzi, że za obiekt trwale związany z gruntem należy uznać obiekt, który nie może być odłączony od gruntu bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Abstrahując nawet w tym miejscu od braku odniesień ustawodawcy do Kodeksu cywilnego w Prawie budowlanym, to w kontrolowanej sprawie nie sposób jest poza tym zasadnie mówić o łatwym przesunięciu czy przeniesieniu w inne miejsce przedmiotowego urządzenia reklamowego bez jego istotnej zmiany. Trafnie bowiem podniósł organ II instancji, że "[w]szystkie elementy [spornej] konstrukcji stanowią budowlaną i techniczno-użytkową całość. Przeniesienie nawet elementu obiektu, ze względu na jego gabaryty, wymaga wykorzystania urządzeń budowlanych, tym samym należy uznać, że przeprowadzone być muszą roboty budowlane". W stanie prawnym właściwym przy rozstrzyganiu kontrolowanej sprawy nadal aktualny pozostawał pogląd – który Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela – że "[n]a gruncie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem (art. 3 pkt 3) i te urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, wśród których można wyróżnić i wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, jednak są to zazwyczaj urządzenia stosunkowo lekkie, przenośne o małych gabarytach, do których niewątpliwie nie można byłoby zaliczyć tego, o które chodzi w niniejszej sprawie. [...] To, że ustawodawca wprost w przepisach ustawy nie wprowadza takiej klasyfikacji urządzeń reklamowych [zależnej od ich wielkości, masy i parametrów płaszczyzny reklamowej – uw. tut. Sądu], nie oznacza, że nie wynika to z przepisów o warunkach techniczno-budowlanych, czy też z elementarnych zasad projektowania obiektów budowlanych, czy też zasad techniki i praw fizyki. Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Poza tym, należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 5 Prawa budowlanego, który jest adresowany do uczestników procesu budowlanego (art. 17), gdyż między innymi zwraca się uwagę na konieczność spełnienia wymagań bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego. Przy projektowaniu i budowie obiektu budowlanego ten sam przepis nakazuje brać pod uwagę przewidywany okres użytkowania obiektu, przepisy techniczno-budowlane oraz zasady wiedzy technicznej" (zob. wyrok WSA z 25.5.2007 r., II OSK 754/06). Mając wszystko to na uwadze, należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że sporne urządzenie reklamowe jest budowlą, której posadowienie na przedmiotowej nieruchomości podlegało ogólnej zasadzie z art. 28 ust. 1 p.b., czyli wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę – którego w tej sprawie bezspornie inwestor nie uzyskał. W konsekwencji trafnie PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z ust. 5 p.b., wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy przedmiotowego nośnika reklamowego, a WWINB zasadnie utrzymał to postanowienie w mocy, w niezbędnym jedynie zakresie korygując oznaczenie podstawy prawnej aktu pierwszoinstancyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.