III SA/Po 630/24

Dnia 12 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 roku sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Wojewody z dnia 26 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postepowaniu egzekucyjnym oddala skargę W dniu 2 marca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do Wojewody z wnioskami o przeprowadzenie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym wobec A. Ł. z uwagi na brak realizacji obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletnich A. Ł. i F. Ł. - synów zobowiązanej. Do wniosków dołączono tytuły wykonawcze stosowane w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym z 27 lutego 2023 r. nr [...] i nr [...]. Dwoma postanowieniami z 27 marca 2024 r. Wojewoda nałożył na A. Ł. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1 060 zł każda w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień małoletnich. Za wydanie każdego z tych postanowień ustalono opłatę w wysokości 68 zł. Postanowienia doręczono zobowiązanej 29 marca 2024 r. Na powyższe postanowienia strona wniosła zażalenie i zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z brakiem zapłaty w wymagalnym terminie opłat za wydane postanowienia Wojewoda wystawił 10 czerwca 2024 r. tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...], obejmujące należności w wysokości 68 zł każda i skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w celu ich wyegzekwowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przekazał Wojewodzie zarzuty z 5 lipca 2024 r. zgłoszone przez A. Ł. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z 10 czerwca 2024 r. Strona podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku, gdyż postępowanie egzekucyjne przymuszające ją do wykonania obowiązku szczepień małoletnich uległo zawieszeniu z mocy prawa z uwagi na zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na które strona nie otrzymała ostatecznych postanowień. Postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r. Wojewoda oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ wskazał, że tytuły wykonawcze dotyczyły opłat za wydanie postanowień. Opłaty stały się wymagalne z chwilą doręczenia zobowiązanej postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, czyli 29 marca 2024 r. Bez znaczenia dla obowiązku ich uiszczenia pozostawała kwestia, czy obowiązek o charakterze niepieniężnym był wymagalny, a co za tym idzie, czy grzywna w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku była również wymagalna, stąd zgłoszenie zarzutów przez zobowiązaną nie miało wpływu na obowiązek uiszczenia opłat za wydanie postanowień. Obowiązek uiszczenia opłat był zatem wymagalny i mógł być dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r. Postanowieniem z 26 września 2024 r. Wojewoda działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: K.p.a.", art. 17 § 1a, art. 33 § 2 pkt 6 i art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505; dalej: "p.e.a.") utrzymał w mocy własne postanowienie z 26 sierpnia 2024 r. w jego uzasadnieniu stwierdzając, co następuje. Przez wymagalność obowiązku należy rozumieć istnienie takiego stanu, w którym zobowiązany powinien wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a mimo to uchyla się od niej, co uprawnia wierzyciela do wystąpienia do organu egzekucyjnego z żądaniem przymusowego spełnienia ciążącej na zobowiązanym powinności. Postępowanie dotyczy obowiązków pieniężnych polegających na konieczności uiszczenia opłat za wydanie postanowień o zastosowaniu środków egzekucyjnych w postaci grzywien w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 64a § 2 pkt 1 p.e.a. obowiązek zapłaty tych opłat powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu postanowień. Opłaty stanowią koszt egzekucyjny i w przypadku, gdy nie zostaną dobrowolnie uregulowane, są dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej. Zgłaszając zarzuty zobowiązana stwierdziła, że egzekwowane należności dotyczą kosztów egzekucyjnych nałożonych w postępowaniu, które uległo zawieszeniu, stąd są one wymagalne. Argumenty mające świadczyć o braku wymagalności obowiązków niepieniężnych nie wpływają na wymagalność opłat za wydane postanowienia. Grzywny w celu przymuszenia są środkami egzekucyjnymi, które przede wszystkim miały skłonić zobowiązaną do wykonania ciążących na niej obowiązków o charakterze niepieniężnym. W tym kontekście wymagalność grzywien w celu przymuszenia może być uzależniona od wymagalności obowiązków niepieniężnych. Natomiast opłaty za wydanie postanowień mają charakter techniczny, będąc kosztem egzekucyjnym, który zobowiązana musi ponieść w związku z wszczęciem i prowadzeniem postępowań egzekucyjnych obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wymagalność kosztów egzekucyjnych pozostaje bez związku z wymagalnością samych obowiązków o charakterze niepieniężnym czy nałożonych grzywien w celu przymuszenia. Co więcej, wymagalność ta powstała z chwilą doręczenia postanowień i od tej chwili może być dochodzona przez wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Z tego względu argumenty podniesione przez zobowiązaną nie wpływają na wymagalność opłat za wydanie postanowień. Zobowiązana zatem nie wykazała, aby obowiązki określone w tytułach wykonawczych z 10 czerwca 2024 r. nie były wymagalne. W skardze strona podniosła, że obowiązek poddania jej synów szczepieniom jest wymagalny, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody z 26 września 2024 r. utrzymujące w mocy jego własne postanowienie z 26 sierpnia 2024 r. o oddaleniu zarzutu braku wymagalności obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej dwóch opłat w wysokości każda po 68 zł za wydanie dwóch postanowień Wojewody z 27 marca 2024 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do poddania małoletnich synów zobowiązanej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W kontrolowanym postępowaniu nie można kwestionować samego obowiązku poddania małoletnich szczepieniom czy wymagalności tego obowiązku. Zarzuty skargi kwestionujące wymagalność obowiązku poddania synów skarżącej szczepieniom nie dotyczą więc kontrolowanej sprawy. Sąd zaś rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wyżej powołany przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi jednak również, że sąd nie jest jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), stąd Sąd skontrolował zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Jak już wyżej wskazano, jest ono zgodne z prawem. Zasadnie wskazał organ, że organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (tu: poddania małoletnich obowiązkowym szczepieniom) pobiera opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł (art. 64a § 2 pkt 1 p.e.a.). W kontrolowanej sprawie dwoma postanowieniami z 27 marca 2024 r. Wojewoda nałożył na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w wysokości po 1 060 zł, stąd za wydanie każdego z tych postanowień ustalono opłatę w wysokości 68 zł. Obowiązek zapłaty tych opłat powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu postanowienia (art. 64a § 2 pkt 1 p.e.a.), co nastąpiło 29 marca 2024 r. W tym dniu obowiązek uiszczenia tych opłat stał się wymagalny niezależnie od tego czy wymagalny jest sam obowiązek poddania małoletnich szczepieniom czy uiszczenia nałożonych grzywien. Obowiązki określone w tytułach wykonawczych z 10 czerwca 2024 r. są zatem wymagalne, stąd oddalenie zarzutu braku ich wymagalności jest zgodne z prawem. Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.