III SA/Po 636/05

Dnia 22 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: ref. staż. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury w P. sprawy ze skargi Z.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. obciąża Skarb Państwa kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i z tego tytułu nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu adwokatowi A.M. Kancelaria Adwokacka w P. ul. [...] kwotę [...] złotych, w tym kwotę [...] złotych tytułem podatku VAT. /-/M .Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/M. Kosewska W dniu [...] roku G.T. złożyła w Urzędzie Miasta P. wniosek o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego byłego męża – Z.T. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta P. orzekł o wymeldowaniu Z.T. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w P. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku "o ewidencji ludności i dowodach osobistych" (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zmianami). Kierując się całością materiału dowodowego, w tym także dołączonymi odpisami protokołów z postępowania karnego organy uznały, iż opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, a Z.T. opuścił lokal bez wymeldowania. W uzasadnieniu podniesiono także kwestię, iż fakt pozostawienia w mieszkaniu określonych ruchomości nie przesądza o tym, iż nadal w lokalu tym koncentrują się sprawy życiowe skarżącego i mieszkanie to nadal jest ośrodkiem jego spraw osobistych i bytowych. Organ I instancji wskazał nadto, iż w toku postępowania zawieszono z urzędu jego bieg, celem uzyskania prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania. Po uzyskaniu tegoż orzeczenia podjęto zawieszone postępowanie, a fakty i treść wyroku sądu stanowiły podstawę dla uznania przez organ I instancji dobrowolności opuszczenia lokalu. Nadto w uzasadnieniu decyzji dokonano oceny materiału dowodowego w postaci zeznań świadków oraz informacji uzyskanych z Komisariatu Policji P., stwierdzając, iż dowody te nie budzą wątpliwości i są zgodne ze stanem faktycznym. Od powyższej decyzji Z.T. wniósł odwołanie podnosząc szereg kwestii natury osobistej, społecznej i majątkowej, ale także podnosząc zarzut merytoryczny, a mianowicie naruszenia art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku "o ewidencji ludności i dowodach osobistych". Odwołujący się zakwestionował stanowisko organu odnośnie faktu dobrowolnego opuszczenia lokalu oraz podkreślił, że nie sposób formułować takiej tezy w sytuacji, gdy nie był wpuszczany przez żonę do mieszkania. Zarzucił także organowi I instancji błędne ustalenia faktyczne, polegające na uznaniu, iż dobrowolnie opuścił mieszkanie i zrezygnował z zamieszkiwania w nim. Po rozpoznaniu środka odwoławczego Wojewoda decyzją z dnia[...] roku utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie i podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż zasadnie organ I instancji uznał, iż wyczerpane zostały przesłanki art.15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. "o ewidencji ludności i dowodach osobistych". Podkreślono także, iż Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...] ([...]) orzekł o eksmisji Z.T. z lokalu, a wyrokiem z dnia [...] roku (sygn. [...]) o oddaleniu jego powództwa w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania. W tej sytuacji – zdaniem organu II instancji – organ prowadzący postępowanie był zobowiązany jedynie do ustalenia, czy Z.T. faktycznie opuścił sporny lokal. Ponieważ ustaleń takich dokonano, na podstawie zebranego materiału dowodowego – organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji z dnia[...] roku i utrzymał ją w mocy. W skardze z dnia [...] roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu Z.T. ponownie podniósł szereg argumentów natury osobistej, nie związanych bezpośrednio z przedmiotem zaskarżenia, jednakże podkreślił też, iż sprecyzuje zarzuty skargi w toku postępowania sądowego. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 roku, pełnomocnik skarżącego adwokat A.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto podkreśliła, iż decyzja o wymeldowaniu była następstwem wcześniejszej eksmisji skarżącego z zajmowanego mieszkania, a nie rozważenia okoliczności faktycznych związanych z sytuacją mieszkaniową skarżącego. W toku roku rozprawy swój udział zgłosił Prokurator Prokuratury w P., który wniósł o oddalenie skargi. Prokurator nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez pełnomocnika skarżącego, nadto podkreślił iż w toku postępowania karnego Z.T. wyraził wolę opuszczenia spornego mieszkania . W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji organu II instancji podkreślając jednocześnie iż, przepis art. 15 ust 2 ustawy "o ewidencji ludności i dowodach osobistych" nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania od wystąpienia jakichkolwiek innych przesłanek niż wymienione w tym przepisie, a organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania spraw rodzinnych, finansowych czy mieszkaniowych. Tym samym organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne, na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. "Prawo o ustroju sądów administracyjnych" ( Dz .U. 02 Nr 153 , poz.1269 ze zmianami ) kontrolują działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Tym samym sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej, a nie załatwiają sprawy wynikającej z działalności tych organów, co należy do właściwości sądów powszechnych. Przedmiotem niniejszego postępowania nie mogą więc być liczne kwestie podniesione przez skarżącego, choćby dotyczące spraw osobistych, majątkowych, czy zdrowotnych. Cytowany przepis ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku "Prawo o ustroju sądów administracyjnych" jednoznacznie wyznacza granicę sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Organ I instancji orzekając o wymeldowaniu Z.T. jako podstawę prawną swojej decyzji przywołał treść art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku "o ewidencji ludności i dowodach osobistych" ( Dz .U 06 Nr 139 poz. 993 ze zmianami). Przepis ten wymaga dla wymeldowania określonej osoby istnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze utraty uprawnień do przebywania w lokalu i po drugie opuszczenia lokalu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Jest kwestią pozasporną, iż fakt tymczasowego aresztowania nie stanowi o dobrowolnym opuszczeniu miejsca pobytu i w tym zakresie ocenę tej przesłanki można podjąć dopiero w odniesieniu do czasu opuszczenia zakładu karnego, czy też aresztu. Z dołączonych do akt materiałów postępowania karanego wynika jednoznacznie, iż Z.T. nie zamierzał wrócić do miejsca stałego pobytu i nie sposób pominąć tej części materiału dowodowego, gdyż pozwala ona na ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu. Z materiałów postępowania administracyjnego wynika również, iż odebrał on swoje rzeczy osobiste( karta [...] akt). Fakt pozostawienia w lokalu części rzeczy nie może prowadzić do wniosku, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu , jak również do wniosku, iż w tym właśnie miejscu koncentruje się centrum życiowe i codzienne sprawy danej osoby. Wprawdzie przed złożeniem wniosku o wymeldowanie Z.T. złożył w Sądzie Rejonowym w P., Wydział Cywilny powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania, lecz dodać też należy, że wnioskodawczyni G.T. złożyła powództwo o eksmisję jeszcze przed opuszczeniem przez skarżącego aresztu. Tym samym istotne znaczenie w dacie wydania decyzji przez organy obu instancji miała okoliczność jak zakończyły się postępowania przed sądami powszechnymi i czy Z.T. nadal mieszkał w spornym lokalu. W tej części rozważań odwołać należy się do treści art. 365 par 1 Ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U 64.43.296), w którym to artykule przewidziana jest moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej . W dacie wydania decyzji przez organy obu instancji prawomocnymi stały się wyroki Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] roku o sygn. [...] o eksmisję Z.T. z lokalu przy ulicy [...] oraz z dnia [...] roku o sygn. [...] o oddaleniu powództwa w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania. Dla czynności wymeldowania w powyższej sytuacji znaczenie miała jedynie okoliczność opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utracił on uprawnienie do przebywania w tym miejscu. W niniejszym postępowaniu poza sporem jest fakt, iż prawomocny wyrok orzekający eksmisję przesądził o zaistnieniu przesłanki opuszczenia lokalu i taką przesłankę badał organ na dzień wydania decyzji. Wyrok orzekający eksmisję skarżącego jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w spornym lokalu. Tym samym nie mają znaczenia dla oceny prawnej czynności wymeldowania okoliczności podane przez skarżącego, iż to powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania winno zostać rozpoznane jako pierwsze przez sąd powszechny, gdyż moc wiążąca tego wyroku miałaby jedynie znaczenie dla oceny dobrowolności opuszczenia lokalu i to również w dacie wydania decyzji, przy czym podkreślić należy, iż było to orzeczenie oddalające powództwo Z.T. Z kwestią uznania mocy wiążącej wyroku orzekającego eksmisję wiąże się istota regulacji prawnej normującej sprawy ewidencji ludności. Otóż organ orzekający o wymeldowaniu czyni to wyłącznie dla celów ewidencyjnych; jest to tylko akt rejestracji danych dotyczących miejsca pobytu danej osoby. Kwestia wymeldowania nie może być związana z badaniem tytułów prawnych do nieruchomości oraz kwestiami socjalnymi i bytowymi. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi Z.T., wobec czego należało orzec – na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U .Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) – o jej oddaleniu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 cytowanej ustawy. /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/M. Kosewska KS d