III SA/Po 636/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-06-25
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który twierdzi, że nie posiada dochodów i oszczędności, ale nie przedstawia pełnej dokumentacji dotyczącej swoich wydatków i sytuacji materialnej, może zostać uznany za osobę niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania i uzyskać prawo pomocy w pełnym zakresie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, mimo twierdzeń o braku środków finansowych, nie wykaże swojej rzeczywistej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów i informacji dotyczących wydatków. Ciężar wykazania trudnej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy w uzupełnieniu wniosku uniemożliwia pozytywną ocenę jego zasadności.Stan faktyczny
A.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, twierdząc, że nie posiada dochodów ani oszczędności. Wnioskodawca podał, że posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie otrzymuje dochodów z opieki społecznej z powodu rzekomej zemsty urzędników. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez przedłożenie informacji o wydatkach, dochodach z prac dorywczych oraz dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną. Wnioskodawca odmówił uzupełnienia wniosku, twierdząc, że wezwanie jest utrudnieniem, i przedłożył jedynie zaświadczenie o braku pomocy finansowej z MOPS.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 czerwca 2010 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2009 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy /-/R. Talaga
Dnia 13 maja 2010 roku A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku A.W. wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiada dom o powierzchni 54,00 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,6 ha. Nie posiada natomiast żadnego dochodu, oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie otrzymuje należnych pieniędzy z opieki społecznej w wyniku zemsty urzędników, którzy łamią prawo. Jego wszelkie skargi i zażalenia traktowane są jako podstawa do bezpodstawnego wykorzystywania urzędniczego stanowiska pracy do zemsty na jego osobie. Mimo wszystko walczy on z bezprawiem i odwołuje od decyzji złych urzędników, którzy mu szkodzą i działają w zmowie. Wskazał również, że ma prawo zwolnienia z podatków, bo jest podopiecznym opieki społecznej i nie zarabia żadnych pieniędzy. Natomiast urząd w jego opinii nie chce podać jakie zwolnienie podatkowe dotyczy jego nieruchomości i zawyża sumę podatku na kwotę 997 zł, podczas gdy wynosi ona 0 zł.
Aby wyjaśnić rzeczywistą sytuację wnioskodawcy został on wezwany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego złożonego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy, poprzez: przedłożenie spisu średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenie własnoręcznego spisu wydatków i czasokresu ich ponoszenia oraz udokumentowanie przekazanych informacji poprzez załączenie kserokopii posiadanych rachunków, faktur itp. za 3 ostatnie miesiące, określenie źródła finansowania kosztów utrzymania koniecznego, przedłożenie oświadczenia czy podejmuje prace dorywcze oraz określenie wysokości przychodu z tego tytułu, przedłożenie oświadczenia czy pozostaje zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, przedłożenie kserokopii posiadanych dokumentów, przedłożenie kserokopii decyzji dotyczących świadczeń z opieki społecznej; ewentualnie zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy.
W odpowiedzi A. W. oświadczył, że nie może zgodzić się z wezwaniem do wyjaśnienia jego rzeczywistej sytuacji materialnej. W tym zakresie wezwanie do uzupełnienia wniosku uznał za celowe utrudnienie mu życia, czego nie wolno czynić. Jednocześnie oświadczył, że nie ma zaświadczenia z urzędu pracy, gdyż jest osobą chorą, a rejestrowane jako bezrobotne są wyłącznie osoby zdrowe. Przedłożył natomiast kserokopie z Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, że nie otrzymał stamtąd żadnej pomocy finansowej. Przyznał, że pisze co miesiąc nowe wnioski o udzielenie pomocy społecznej, ale nie spotykają się one z pozytywnym załatwieniem. Powołał się również na inną sprawę w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 708/09, w której został ustanowiony na jego rzecz pełnomocnik z urzędu.
Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych dochodów. W ramach uzupełnia wniosku o przyznanie prawa pomocy A. W. nie udzielił jednak informacji wyjaśniających jego rzeczywistą sytuację. Przesłał natomiast kserokopię zaświadczenia z Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., która potwierdziła, że nie otrzymał on żadnej pomocy finansowej i materialnej.
Ponieważ sytuacja wnioskodawcy budziła wątpliwości co do jego aktualnej sytuacji przed wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskodawca nie podał informacji mających na celu zmianę takiego stanu rzeczy, ani nie przesłał kopii dokumentów mogących być podstawą właściwej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, nie można dokonać jednoznacznej oceny jego aktualnej sytuacji majątkowej oraz przyjąć, że zasługuje on na przyznanie prawa pomocy. Z tego względu należy stwierdzić, że nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji nie można uznać za zasadny jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 2, a także art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło