III SA/Po 637/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-04

Skład orzekający: Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność organu administracji publicznej polegająca na stwierdzeniu nieważności umowy cywilnoprawnej podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?
Ratio decidendi
Czynność organu administracji publicznej polegająca na stwierdzeniu nieważności umowy cywilnoprawnej nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sprawy dotyczące umów cywilnoprawnych należą do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 30 kwietnia 2008 r. dotyczącej dofinansowania budowy płyt obornikowych i zbiornika na gnojówkę. Skarżąca zarzuciła organowi, że nie pouczył jej o konieczności uzyskania zezwolenia sądu na zawarcie umowy w imieniu małoletniego syna, a obecne twierdzenie o nieważności umowy jest nadużyciem prawa. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zawarcie przez skarżącą nowej umowy na 50% dofinansowania, co oznaczało uznanie wcześniejszej umowy za rozwiązaną z powodu niezgodności z prawem.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 04 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 04 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. C. na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR w P. z dnia 16 czerwca 2010r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy przyznania pomocy postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r. I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 30 kwietnia 2008r.,. w uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca zawarła umowę przysparzającą majątek bez zgody Sądu na zawarcie tej umowy w imieniu małoletniego syna D. - na dofinansowanie na poziomie 75% kosztów kwalifikowanych poniesionych wydatków na budowę płyt obornikowych oraz zbiornika na gnojówkę na kwotę 108.814,50zł. I. zarzuca organowi, iż wiedział, że jeden z synów jest małoletni i pomimo tego nie pouczył jej , że powinna wystąpić do Sądu o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej w imieniu małoletniego D. Obecnie twierdzenie przez Agencję, że powyższa umowa jest nieważna ( pismo z dnia 16 czerwca 2010r.) jest, w ocenie skarżącej, nadużyciem prawa, albowiem to organ nie dopełnił swoich obowiązków i wprowadził ją w błąd. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego AR i MR wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Uzasadniając swe stanowisko organ wskazał, że w dniu 2 września 2010r. skarżąca podpisała umowę na 50% dofinansowania poniesionych kosztów kwalifikowanych , zatem uznała wcześniejszą umowę za rozwiązaną w związku z zawarciem jej niezgodnie z prawem ( zaciągnięcie zobowiązania przez I. w imieniu małoletniego syna bez gody Sądu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. wyznacza zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Wynikające z kolei z art. 3 § 3 p.p.s.a. odesłanie do ustaw szczególnych obejmuje sytuacje, w których ustawodawca na mocy uregulowań szczegółowych przekazał – w sposób wyraźny – określone kategorie spraw, kontroli sądów administracyjnych. Właściwość sądów administracyjnych została określona w art. 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne ; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt.1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1 – 4. Przytoczony przepis zawiera zamknięty katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego, co oznacza, że skarga na inne niż wymienione w tym przepisie akty, czy czynności jest niedopuszczalna. Obowiązkiem strony skarżącej wynikającym z art. 57 § 1 p.p.s.a. jest wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W niniejszej sprawie skarga I. dotyczy czynności Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 30 kwietnia 2008r. – pismo organu z dnia 16 czerwca 2010r. Zdaniem Sądu skarżona czynność nie może być uznana za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akty i czynności, określone w tym przepisie dotyczącą spraw nie podlegających rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej, jednakże nie obejmują one tych spraw, dla załatwienia których ustawodawca przewidział formę umowy, będącej instytucją cywilnoprawną. Przyjęcie, że w rozpoznanej sprawie brak jest kognicji sądu administracyjnego nie ogranicza stronie skarżącej określonego w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP prawa do dochodzenia jej uprawnień na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Skoro zatem sprawa, której dotyczy złożona do Sądu skarga nie podlegała załatwieniu w formie decyzji administracyjnej i decyzja nie została wydana, a wskazane przez skarżącą pismo nie stanowiło aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – skargę należało uznać za niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy skarga, jako złożona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło