III SA/Po 637/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-04
Skład orzekający: Beata Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu administracji publicznej polegająca na stwierdzeniu nieważności umowy cywilnoprawnej podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Czynność organu administracji publicznej polegająca na stwierdzeniu nieważności umowy cywilnoprawnej nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sprawy dotyczące umów cywilnoprawnych należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 30 kwietnia 2008 r. dotyczącej dofinansowania budowy płyt obornikowych i zbiornika na gnojówkę. Skarżąca zarzuciła organowi, że nie pouczył jej o konieczności uzyskania zezwolenia sądu na zawarcie umowy w imieniu małoletniego syna, a obecne twierdzenie o nieważności umowy jest nadużyciem prawa. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zawarcie przez skarżącą nowej umowy na 50% dofinansowania, co oznaczało uznanie wcześniejszej umowy za rozwiązaną z powodu niezgodności z prawem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 04 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 04 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. C. na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR w P. z dnia 16 czerwca 2010r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy przyznania pomocy postanawia: odrzucić skargę
Pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r. I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 30 kwietnia 2008r.,.
w uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca zawarła umowę przysparzającą majątek bez zgody Sądu na zawarcie tej umowy w imieniu małoletniego syna D. - na dofinansowanie na poziomie 75% kosztów kwalifikowanych poniesionych wydatków na budowę płyt obornikowych oraz zbiornika na gnojówkę na kwotę 108.814,50zł.
I. zarzuca organowi, iż wiedział, że jeden z synów jest małoletni i pomimo tego nie pouczył jej , że powinna wystąpić do Sądu o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej w imieniu małoletniego D.
Obecnie twierdzenie przez Agencję, że powyższa umowa jest nieważna ( pismo z dnia 16 czerwca 2010r.) jest, w ocenie skarżącej, nadużyciem prawa, albowiem to organ nie dopełnił swoich obowiązków i wprowadził ją w błąd.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego AR i MR wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Uzasadniając swe stanowisko organ wskazał, że w dniu 2 września 2010r. skarżąca podpisała umowę na 50% dofinansowania poniesionych kosztów kwalifikowanych , zatem uznała wcześniejszą umowę za rozwiązaną w związku z zawarciem jej niezgodnie z prawem ( zaciągnięcie zobowiązania przez I. w imieniu małoletniego syna bez gody Sądu).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. wyznacza zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Wynikające z kolei z art. 3 § 3 p.p.s.a. odesłanie do ustaw szczególnych obejmuje sytuacje, w których ustawodawca na mocy uregulowań szczegółowych przekazał – w sposób wyraźny – określone kategorie spraw, kontroli sądów administracyjnych.
Właściwość sądów administracyjnych została określona w art. 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne ;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt.1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w
indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1 – 4.
Przytoczony przepis zawiera zamknięty katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego, co oznacza, że skarga na inne niż wymienione w tym przepisie akty, czy czynności jest niedopuszczalna.
Obowiązkiem strony skarżącej wynikającym z art. 57 § 1 p.p.s.a. jest wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
W niniejszej sprawie skarga I. dotyczy czynności Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 30 kwietnia 2008r. – pismo organu z dnia 16 czerwca 2010r.
Zdaniem Sądu skarżona czynność nie może być uznana za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Akty i czynności, określone w tym przepisie dotyczącą spraw nie podlegających rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej, jednakże nie obejmują one tych spraw, dla załatwienia których ustawodawca przewidział formę umowy, będącej instytucją cywilnoprawną. Przyjęcie, że w rozpoznanej sprawie brak jest kognicji sądu administracyjnego nie ogranicza stronie skarżącej określonego w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP prawa do dochodzenia jej uprawnień na drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Skoro zatem sprawa, której dotyczy złożona do Sądu skarga nie podlegała załatwieniu w formie decyzji administracyjnej i decyzja nie została wydana, a wskazane przez skarżącą pismo nie stanowiło aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – skargę należało uznać za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy skarga, jako złożona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło