III SA/Po 637/24

Dnia 4 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2025 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 19 września 2024r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 19 września 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy wydaną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z 10 maja 2024 r. o - przyznaniu na rok 2021 płatności ONW na rok 2021 z ograniczeniami naturalnymi strefa II w łącznej wysokości 3287,90 zł - odmowie przyznania na rok 2021 płatności ONW na rok 2021 z ograniczeniami naturalnymi strefa I. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W dniu [...] czerwca 2021 r. H. W. za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2021. Do wniosku dołączono załączniki graficzne. Zadeklarował łącznie do - płatności ONW na rok 2021 z ograniczeniami naturalnymi strefa II pow. 97,41 ha płatności ONW na rok 2021 z ograniczeniami naturalnymi strefa I pow. 98,18 ha. Organ I instancji włączył do akt sprawy - raport z czynności kontrolnych z okresu 18 do 28 października 2021 r. - protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO z okresu 18 do 28 października 2021 r. Zgodnie z protokołem oględzin stwierdzono na działkach ewidencyjnych : - nr [...] pow. zmierzona wynosiła 8,68 ha; kontrolerzy wykonujący pomiar tej działki zastosowali kod DR52, DR53 i DR37; - nr [...] pow. zmierzona wynosiła 29,56 ha; kontrolerzy wykonujący pomiar tej działki zastosowali kod DR52, DR53, DR37 i DR49; - nr [...] pow. zmierzona wynosiła 46,83 ha; kontrolerzy wykonujący pomiar tej działki zastosowali kod DR52, DR53, DR37 i DR49. Podczas tej kontroli zmierzono również powierzchnię działek ew. nr [...] i [...]. W uwagach zapisano, że odnośnie tych działek pomierzono łącznie 41,17 ha. Kontrolerzy wykonujący pomiar dla działki ew. nr [...] zastosowali kod DR52, DR53 i DR37. Dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu kontrolowanych działek rolnych sporządzonego na podkładzie ortofotomapy obrazującym lokalizację działki rolnej. Podczas kontroli wykonano również fotografie obrazujące stan faktyczny na działce na dzień przeprowadzenia kontroli, których numery oraz kierunek i miejsce wykonania naniesiono na sporządzony szkic. W raporcie z czynności kontrolnych stwierdzono następujące nieprawidłowości na działce rolnej: - F1 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 4,06 ha stwierdzono mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo 3,71 ha, co odnotowano kodem DR13+; - G1 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,92 ha; stwierdzono taką samą powierzchnię użytkowaną rolniczo; - G2 (działka ew. nr [...] i [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,61 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,01 ha; - G 3 na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,02 ha stwierdzono brak minimalnej powierzchni ( 0,1 ha ); - G4 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,17 ha stwierdzono teren mokradeł, zatem kontrolujący wykonujący pomiar dla tej działki zastosowali kod DR18 (stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej); w uwagach wpisano, że odstąpiono od pomiaru z uwagi na teren mokradeł; - G 5 na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,04 ha stwierdzono brak minimalnej powierzchni ( 0,1 ha ); - G6 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,14 ha stwierdzono taką samą powierzchnię użytkowaną rolniczo; - G7 (działka ew. nr [...] i [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 2,22 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 1,95 ha, co odnotowano kodem DR13+; - G9 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,65 ha, stwierdzono teren mokradeł, zatem kontrolujący wykonujący pomiar dla przedmiotowej działki zastosowali kod DR18 (zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej); w uwagach wpisano, że odstąpiono od pomiaru z uwagi na teren mokradeł; - G 10 na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,03 ha stwierdzono brak minimalnej powierzchni ( 0,1 ha ); - G11 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,57 ha, stwierdzono teren mokradeł, zatem kontrolujący wykonujący pomiar dla przedmiotowej działki zastosowali kod DR18 (zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej); w uwagach wpisano, że odstąpiono od pomiaru z uwagi na teren mokradeł; - G12 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,13 ha, stwierdzono teren mokradeł, zatem kontrolujący wykonujący pomiar dla przedmiotowej działki zastosowali kod DR18 (zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej); w uwagach wpisano, że odstąpiono od pomiaru z uwagi na teren mokradeł; - G13 (działka ew. nr [...] i [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 0,23 ha, stwierdzono teren mokradeł, zatem kontrolujący wykonujący pomiar dla przedmiotowej działki zastosowali kod DR18 (zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej); w uwagach wpisano, że odstąpiono od pomiaru z uwagi na teren mokradeł; - G14 (działka ew. nr [...], [...] i [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 80,47 ha, stwierdzono mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo 1,32 ha; - G15 (działka ew. nr [...]), na której zadeklarowano do płatności powierzchnię 7,10 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,04 ha; kontrolerzy wykonujący kontrolę na przedmiotowej działce zastosowali m. in. kod DR4 (powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni) i DR22 (działka rolna jest niespójna - zadeklarowana jedna działka rolna obejmuje w rzeczywistości kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, które nie sąsiadują ze sobą). Dokumentację z kontroli rozszerzono przez wykonanie szkiców kontrolowanych działek rolnych sporządzonych na podkładzie ortofotomapy obrazującym lokalizację działek rolnych. Podczas kontroli wykonano również fotografie obrazujące stan faktyczny na działkach na dzień przeprowadzenia kontroli, których numery oraz kierunek i miejsce wykonania naniesiono na sporządzone szkice. W dniu 10 maja 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję w sprawie przyznania przedmiotowych. Wskazał, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Powierzchnia deklarowana to 97,41 ha ,a powierzchnia stwierdzona to 53,54 ha. Różnica między pow. zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną to 21,46 ha, a wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną ,a powierzchnią stwierdzoną to 40,08 . Organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Podkreślił, że kontrole działek były przeprowadzane w roku 2021 – roku co do którego wnioskowano o płatności, a ustalenia kontroli na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...] w roku 2021 wykonanej przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] nie potwierdzają użytkowania przez stronę spornych działek ew. zgodnie z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku w roku 2021. Powierzchnia stwierdzona podczas tych czynności kontrolnych miała również wpływ na powierzchnię mko wyznaczoną dla tych działek przez pracownika GIS. Zdaniem organu, na spornych działkach ew. nr [...], [...], [...] i [...] zebrany materiał dowodowy nie potwierdza użytkowania zgodnie z deklaracją strony z wniosku na rok 2021.Stwierdzono powierzchnie mniejsze niż zadeklarowano. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] przeprowadził ponowną weryfikację powierzchni uprawnionej do płatności w roku 2021 stwierdzając, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku na rok 2021 nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Organ wskazał ponadto , że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest zobowiązana do weryfikacji czy zadeklarowane powierzchnie, są faktycznie użytkowane rolniczo, jak to wskazano we wniosku o płatność. Jeśli w wyniku analizy obarów ortofotomapy zostanie ustalone, że faktyczna powierzchnia wykorzystywana rolniczo nie odpowiada deklaracji, to fakt ten znajdzie odwzorowanie w rozstrzygnięciu decyzji przyznającej płatność. Dane LPIS są wyznaczone na podstawie powierzchni faktycznie stwierdzanych w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Ortofotomapa cyfrowa (zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej) jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne po wykonaniu prac podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni i interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, stanowiąc podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Wyznaczona powierzchnia MKO to nie tylko deklaracja producenta rolnego, ale powierzchnia ustalana na postawie przepisów o systemie identyfikacji działek rolnych.Prowadzony przez ARiMR i wykorzystywany głównie w zakresie przyznawania i wypłaty płatności krajowy system ewidencyjny, zawierając dane dotyczące powierzchni całego gospodarstwa rolnego i powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, zawiera przede wszystkim dane umożliwiające istotną dla celów płatności identyfikację działek rolnych tego gospodarstwa - ich powierzchni, lokalizacji i sposobu wykorzystania. Organ podkreślił, że zgodnie z § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ) : 1. Płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"; 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. 2. Płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: 1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną"; b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; c) położonych na obszarach ONW. Dalej wyjaśnił, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. H. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu w której zarzucił naruszenie: 1. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. 2. art. 6 K.p.a. w zw. art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 640/2014 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. e i lit. h rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w zakresie w jakim organy orzekając nie stosują definicji legalnych oraz nie posługują się pojęciami i instytucjami przyjętymi w przepisach, lecz posługują się i wytwarzają pojęcia na własne potrzeby; 3. art. 15 kpa 4. art. 107 § 1 K.p.a. 5. art. 11 K.p.a. 6. art. 7 a i art. 81 a kpa 7. art. 8 kpa 8. art. 12 K.p.a. w zakresie w jakim organy prowadzą postępowanie przewlekle; 9. art. 12 K.p.a. w zw. z art. 14 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 809/2014 w zakresie w jakim przepis ten wskazuje wprost, że pojedynczy wniosek lub wniosek o płatność zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia; 10. art. 17 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, w myśl którego Agencja w z góry ustalonych formularzach przekazanych beneficjentowi określa maksymalny kwalifikujący się obszar na działkę referencyjną zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a i lit. b rozporządzenia delegowanego nr 640/2014 oraz obszar zatwierdzony w poprzednim roku według działek rolnych do celów systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej lub obszarowych środków rozwoju obszarów wiejskich; materiały graficzne dostarczone beneficjentowi zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 wskazują granice i unikalną identyfikację działek referencyjnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 640/2014 oraz granice działek rolnych zatwierdzonych w roku poprzednim, aby umożliwić beneficjentowi prawidłowe wskazanie wielkości i położenia każdej działki rolnej; organy Agencji nie dopełniły tych obowiązków, co spowodowało, że składając wniosek strona nie miała wszelkich niezbędnych informacji; organy zmieniają obszar MKO corocznie i nie udostępniają beneficjentom tych informacji przed datą złożenia wniosków, strona nie mogła więc mieć wiedzy na temat obszaru MKO, a więc wniosek złożono według obszaru MKO z poprzedniego roku; takie działanie organów doprowadziło do nałożenia na stronę bezpodstawnych kar i pomniejszeń z powodu zmniejszenia przez Agencję obszaru MKO już po dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności; 11. art. 17 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 w zakresie w jakim organy odmówiły stronie ponownej weryfikacji obszaru zgłoszonych działek przez wyznaczony do tego Centralny Departament Baz Referencyjnych i Kontroli Terenowych; organ zaniechał więc działania, które mogłoby rozstrzygnąć wątpliwości w sprawie i wydał orzeczenie na niekorzyść strony, opierając się na nieustalonym stanie faktycznym; 12. art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, w myśl którego państwa członkowskie dostarczają, m. in. drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku, a także materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów; 13. art. 37 rozporządzenia nr 809/2014. Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie merytoryczne o przyznaniu płatności 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym, które miałyby istotny wpływ na wynika postępowania. Zgodnie z § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ) : 1. Płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"; 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. 2. Płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: 1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną"; b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; c) położonych na obszarach ONW. Zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. Stosownie do art. 59 ust. 1 powyższego rozporządzenia system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe przeprowadzane w oparciu o dane zawarte w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli przewidzianego w rozdziale drugim rozporządzenia nr 1306/2013 (art. 67 ust. 1 i 2 oraz art. 68 ust. 1). Jednym z elementów zintegrowanego systemu, jest system identyfikacji działek rolnych ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000. Obowiązkiem producenta rolnego jest deklarować powierzchnie zgodne z rzeczywistością. O powierzchniach i uprawach decyduje wnioskodawca. Z kolei obowiązkiem organu jest coroczna weryfikacja czy wszystkie zadeklarowane powierzchnie spełniają warunki kwalifikowalności w danym roku. W tym celu zgodnie z art. 67 ust. 1 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli (system zintegrowany). Obejmuje on: a) skomputeryzowaną bazę danych, b) system identyfikacji działek rolnych, c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, d) wnioski o przyznanie pomocy oraz wnioski o płatność, e) zintegrowany system kontroli, f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego beneficjenta wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, który składa wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność. Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, system identyfikacji działek rolnych zawiera: 1) wektorowe granice oraz powierzchnię: a) maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 640/2014, b) obszarów, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 640/2014; 1a) informacje, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 640/2014; 2) identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 9a ust. 2 powyższej ustawy do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności: 1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 3) dane z wniosków o przyznanie płatności; 4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 640/2014 i rozporządzeniu nr 809/2014. Obowiązkiem organu jest sprawdzenie, czy zadeklarowane przez rolnika powierzchnie działek rolnych nie przekraczają maksymalnego kwalifikowanego obszaru działek ewidencyjnych, na których położone są deklarowane działki rolne. Mając na uwadze przepisy wspólnotowe, systemem referencyjnym w zakresie płatności bezpośrednich jest system GIS (system informacji geograficznej), który oznacza techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, o których mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Kontrolowana sprawa dotyczy przyznania przedmiotowych płatności na rok 2021. Zdaniem Sądu, w sprawie kluczowe jest to, że kontrole na miejscu mające wykazać stan użytkowania przedmiotowych działek były wykonane w roku 2021, a zatem w roku, w którym wnioskowano o przedmiotowe płatności. stosunku do całości zadeklarowanego obszaru. Stan działek skontrolowanych w 2021 r. uwidacznia więc ich użytkowanie ( lub nieużytkowanie ) rolnicze w roku wnioskowanej płatności. W ocenie Sądu, tego rodzaju kontrola jest miarodajna. Stan faktyczny na działce jak i wykonane zdjęcia, oddać mogą sytuację, która panuje tam w dniu kontroli. Trzeba zatem zgodzić się z twierdzeniem organu, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza użytkowania wskazanych działek zgodnie z deklaracją skarżącego w roku 2021. Podczas kontroli administracyjnej dokonanej w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] ustalono, że maksymalny kwalifikowany obszar dla kwestionowanych działek ewidencyjnych wygląda następująco: Nr działki ew.: Pow. deklarowana (ha): Pow. stwierdzona (ha): [...] (działka rolna G) [...] [...] (działka rolna G) [...] [...] (działka rolna G) [...] [...] (działka rolna F) [...] Ostatecznie w oparciu o wyniki kontroli w terenie (włączonej do akt postanowieniem z dnia 19 września 2024 roku ) oraz przy pomocy zintegrowanego systemu kontroli prawidłowo organy przyjęły ,że powierzchnia deklarowana to 97,41 ha ,a powierzchnia stwierdzona to 53,54 ha. Różnica między pow. zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną to 21,46 ha, Zdaniem Sądu rację ma organ II instancji stwierdzając, że weryfikacja w terenie zadeklarowanej przez skarżącego powierzchni w ramach działek rolnych F i G w roku 2021 potwierdziła zawyżoną deklarację powierzchni i była prawidłowa. Dotyczy to działek nr [...], [...], [...] i [...]. Dla części powierzchni wskazanej jako deklarowanej do płatności na działach ewid. nr [...] i [...] dokumentacja fotograficzna wykonana podczas czynności kontrolnych nie potwierdziła danych z wniosku – inspektorzy zastosowali różne kody nieprawidłowości, w tym kody DR 18 (zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej), które szczegółowo opisano w protokole z inspekcji terenowej i decyzjach oraz sfotografowano i do materiału dowodowego dołączono płytę CD ze zdjęciami. Dla działek oznaczonych jako G 4, G 9, G 11, G 12 i G 13 z raportu z czynności kontrolnych wynika, że odstąpiono od ich pomiaru z uwagi na teren mokradeł w stosunku do łącznej powierzchni tych działek 1,75 ha (0,17+0,65+0,57+0,13+0,23) . Ze zdjęć załączonych do akt sprawy ( przykładowo zdjęcia 475, 480, 354, 397, 398, 404, 405, 332, 338, 339 , 329 i 341 ) wynika jednoznacznie, że kwestionowane obszary nie kwalifikowały się do otrzymania wnioskowanych płatności, a załączone fotografie odpowiadają danym z raportu. Raport z czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone). W ocenie sądu nie ma podstaw do podważenia, tak jak tego oczekuje skarżący, treści merytorycznej protokołu. W niniejszej sprawie organy przeprowadziły kontrolę na miejscu wizytując zadeklarowane działki i dokonując oceny ich stanu, a poczynione ustalenia udokumentowały stosownymi zapisami do protokołu z kontroli i wykonanymi zdjęciami fotograficznymi poszczególnych działek. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do wnioskowanych płatności została przedeklarowana w wysokości ustalonej prawidłowo przez organ. Odnosząc się natomiast do powołanych przez skarżącego wyroków WSA w Poznaniu z dnia 23.5.2023 r. sygn. akt III SA/Po 166/23 oraz z dnia 23.08.2023 r. sygn. akt III SA/Po 251/23 wskazać należy, że wytyczne tych wyroków dotyczyły jedynie kwestii płatności za 2018 r.i przyczyną uchylenia decyzji wydanych w tych sprawach był fakt, że wyniki kontroli przeprowadzonych w 2021 r. dotyczyły kwestii płatności za 2018 r, były więc nieaktualne. Sąd w w/w sprawach uznał, że tego rodzaju kontrola przeprowadzona w tak dużym odstępie czasowym od roku, za który wnioskowano przyznanie płatności nie mogła być miarodajna. Powyższe wskazania i ocena sądu nie mają jednak zastosowania do niniejszej sprawy. Sąd stwierdza , że w sprawie o płatności za 2021 r. miarodajne są wyniki kontroli dokonywanej w 2021 r., na które powoływały się organy w przedmiotowej sprawie. Obrazują one bowiem stan użytkowania rolniczego spornych działek właśnie w okresie 2021 ( na który wnioskowano płatności ). Można było bowiem ustalić jednoznacznie i precyzyjnie maksymalny kwalifikowany obszar w ramach deklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych adekwatnie do stanu w roku danej płatności. Oględziny, weryfikacja w terenie i kontrola na miejscu stanowiły najważniejszy dowód w sprawie. W 2021 r. obszar rzeczywiście wykorzystywany rolniczo był mniejszy niż obszar zadeklarowany we wniosku. Mniejsze powierzchnie stwierdzono przy działkach G i F, co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, w tym w dokumentacji fotograficznej. Kontrola w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została przez osoby wykwalifikowane, a następnie jej wyniki zatwierdzone zostały przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i posiadające odpowiednie uprawnienia. Przeprowadzenie u skarżącego kontroli na miejscu doprowadziło do skorygowania powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie np. obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości nie odpowiada złożonej deklaracji. W ocenie Sądu w rozpatrywanej spawie, tego typu rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a deklarowanym we wniosku Skarżącego, zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały przypisaniem im odpowiednich kodów błędu oraz pomniejszeniem powierzchni deklarowanej przez rolnika. Niezasadne są również podniesione w skardze inne zarzuty. W tym zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem w ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej i wyczerpującej oceny stanu faktycznego sprawy. Organy nie naruszyły art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. albowiem – jak już wskazano powyżej zebrano i wyczerpująco przeanalizowano materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji w sprawie. Organy analizowały powierzchnie działek zgłoszonych do przedmiotowej płatności, protokoły i raporty z 2021 r. dotyczyły bezpośrednio tych działek i ich powierzchni stwierdzonej w ramach dokonywanej kontroli. Protokół z oględzin działek z czerwca 2021 r. został włączony do przedmiotowej sprawy na podstawie postanowienia organu II instancji z dnia 19 września 2024 r. Protokół z oględzin działek z października 2021 r. oraz raport z czynności kontrolnych z października 2021 r. został włączony do przedmiotowej sprawy na podstawie postanowienia organu I instancji z dnia 17 sierpnia 2022 r. Podstawą do dokonania tej czynności procesowej był art. 75 § 1 kpa, uprawniający do dopuszczenia w charakterze dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie było wobec tego potrzebne zlecanie dodatkowej kontroli spornych działek w zakresie wnioskowanych płatności. Strona mogła wypowiedzieć się co do tego materiału dowodowego – zob. informacja organu I instancji z dnia 17 sierpnia 2022 r. Organy obu instancji wyczerpująco uzasadniały w swoich decyzjach stanowisko w kwestii dokonanych umniejszeń i potrąceń płatności. Dane zgłoszone do wniosku o płatności zostały zweryfikowane przez organ I instancji, a następnie – w ramach kontroli instancyjnej – przez organ odwoławczy. Niezasadny był zarzut naruszenia art. 6 K.p.a. w zw. art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 640/2014 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. e i lit. h rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w zakresie w jakim organy orzekając nie stosują definicji legalnych oraz nie posługują się pojęciami i instytucjami przyjętymi w przepisach, lecz posługują się i wytwarzają pojęcia na własne potrzeby. W uzasadnieniach swoich decyzji organy obu instancji wskazywały zastosowane przepisy prawa, wyjaśniając też określone pojęcia prawne ( m. in. "hektar kwalifikujący się" ). Nie naruszono art. 15 kpa. Wskazać należy, że w ramach postępowania administracyjnego organy obu instancji mogą przeprowadzać postępowanie dowodowe w określonym zakresie, wymaganym dla dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie. Dotyczy to również organu odwoławczego. Sprawa jest rozpatrywana merytorycznie w ramach każdej instancji. Nie naruszono art. 107 § 1 K.p.a., albowiem – wbrew tezom strony skarżącej – organy obu instancji wyjaśniły w uzasadnieniach swoich decyzji wyczerpująco i jednoznacznie, dlaczego wyniki oględzin i kontroli dotyczących postępowań za inne płatności czy za inne okresy mogły być zastosowane jako materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia art. 11 kpa, albowiem w uzasadnieniach decyzji organy obu instancji szczegółowo opisały ustalony stan faktyczny sprawy, dokonały jego analizy w zakresie przepisów prawa oraz wyjaśniły, dlaczego materiał dowodowy obejmował dokumenty z kontroli sporządzone w innych postępowaniach administracyjnych. Nie doszło do naruszenia art. 7 a i art. 81 a kpa. W postępowaniach dotyczących przyznania płatności to rolnik musi wskazać precyzyjnie działki objęte danymi płatnościami. Wszelkie uchybienia procesowe powodują dla niego ujemne skutki prawne. Płatności dotyczą jedynie działki, która spełnia bardzo precyzyjnie wskazane warunki formalne. Organ jest w tym zakresie związany przepisami prawa. Skoro wyniki kontroli jednoznacznie wskazywały, że obszar zadeklarowany jest mniejszy niż obszar kwalifikujący się do płatności to organ był zobowiązany zastosować wobec strony skarżącej określone konsekwencje prawne, wynikające precyzyjnie z przepisów prawa. Nie było w tym zakresie jakichkolwiek "wątpliwości co do stanu faktycznego", które można było ewentualnie rozstrzygnąć na korzyść strony. Nie naruszono art. 8 kpa, albowiem – jak już wskazano powyżej – organy mogły posługiwać się w przedmiotowej sprawie raportami sporządzonymi w ramach innych postępowań w 2021 r. Nie naruszono art. 12 K.p.a. Organy obu instancji podejmowały bowiem w toku prowadzonych postępowań odpowiednie czynności procesowe niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Strona skarżąca w toku postępowania nie wnosiła ponaglenia w trybie art. 37 kpa dotyczącego terminu prowadzenia postępowania. Nie doszło do naruszenia art. 12 K.p.a. w zw. z art. 14 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 809/2014 w zakresie w jakim przepis ten wskazuje wprost, że pojedynczy wniosek lub wniosek o płatność zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia. Zdaniem strony skarżącej organy, wbrew przepisom, aktywnie poszukiwały dowodów świadczących na niekorzyść strony, w tym dopuszczając jako dowody w sprawie raport z kontroli na miejscu i protokoły z oględzin przeprowadzanych do innych spraw. Zdaniem Sadu nie jest to zarzut zasadny. Jak bowiem wyjaśniono już powyżej kilkukrotnie organy były w pełni uprawnione do kontroli danych ze złożonego wniosku m. in. poprzez odwołanie się do wyników kontroli przeprowadzonych w ramach innych postępowań, ale dotyczących stanu użytkowania rolnego przedmiotowych działek w 2021 r. Niezasadny był zarzut naruszenia art. 17 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 w zakresie w jakim organy odmówiły stronie ponownej weryfikacji obszaru zgłoszonych działek przez wyznaczony do tego Centralny Departament Baz Referencyjnych i Kontroli Terenowych. Zdaniem strony organ zaniechał działania, które mogłoby rozstrzygnąć wątpliwości w sprawie i wydał orzeczenie na niekorzyść strony, opierając się na nieustalonym stanie faktycznym. Nie jest to uprawnione stwierdzenie, albowiem – jak już wskazywano powyżej – stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo i wyczerpująco, a zatem nie było potrzeby zlecania dokonywania ponownej weryfikacji działek podanych we wniosku. Wobec powyższego należało uznać, że zarzuty skargi okazały się niezasadne. W związku z tym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.