III SA/Po 638/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-10-29

Skład orzekający: Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w sytuacji zmiany przepisów regulujących właściwość organów po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, ale przed wniesieniem odwołania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie był organem właściwym do rozpoznania odwołania. Zmiana przepisów dotyczących właściwości organów, która weszła w życie po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, nie miała zastosowania do postępowania odwoławczego, ponieważ ustawa wprowadzająca zmianę zawierała przepis przejściowy (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r.) nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną. W związku z tym, decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności, a decyzja Prezesa Agencji o umorzeniu postępowania odwoławczego została uchylona jako niezgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2006. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z 2012 r. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 11.956,68 zł. Po zmianie przepisów dotyczących właściwości organów od 1 sierpnia 2012 r., Prezes Agencji umorzył postępowanie odwoławcze, uznając się za niewłaściwy, i przekazał sprawę Dyrektorowi Oddziału Regionalnego ARiMR. Dyrektor Oddziału Regionalnego utrzymał w mocy decyzję Prezesa. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości i dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia 17 lipca 2013 r., uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 września 2012 r., zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi R W na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia ... 2013 r. nr ... r w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2006 I. stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia ... 2013 r. nr ... II. uchyla decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... 2012 r. Nr ... , III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P na rzecz skarżącego kwotę ... złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia ... 2012 r., wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), art. 104 k.p.a i art. 73 ust 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r. str 18 ze zm. Dz. Urz UE Polskie wydanie specjalne, rodz.3 t. 44, str. 243 ze zm.), w związku ze wszczętym z urzędu postępowaniem administracyjnym w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalił R W kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uzyskanych na mocy decyzji z dnia 30 października 2006 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W w łącznej wysokości 11.956,68 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W decyzją z dnia 30 października 2006 r. przyznał R W płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej kwocie 11.956,68 zł. Po wydaniu decyzji i przekazaniu płatności w dniu 8 stycznia 2010 r. do Biura Powiatowego Agencji wpłynęło pismo z KRUS placówki terenowej w P informujące, że R W pobierał świadczenie z KRUS z tytułu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, co stoi w sprzeczności z faktem pobierania płatności bezpośrednich. W dniu 26 października 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W wydał decyzję o uchyleniu w całości ww. decyzji o przyznaniu płatności i odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych. Od tej decyzji R W nie wniósł odwołania. Na skutek wydania ww. decyzji, organ stwierdził, że środki finansowe przyznane i wypłacone R W należy uznać za świadczenie nienależne, podlegające zwrotowi. Organ wskazał na art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca dana kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3 tego rozporządzenia. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania odstępstwo od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z 2007 r.) z uwagi na to, że nie zachodzą przesłanki określone w ww. przepisie. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności za 2006 r. , ponieważ od daty wypłacenia płatności do dnia pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności nie minął odpowiedni okres. Nie ma również zastosowania art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia, gdyż kierownik Biura Powiatowego Agencji wydając decyzję o przyznaniu płatności nie dysponował ww. informacją. R W, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r., (data wpływu do organu 9 sierpnia 2012 r.) zatytułowanym odwołanie od decyzji wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Z uwagi na treść pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, wskazał, że w przypadku przyjęcia przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że od decyzji nie przysługuje odwołanie, wnosi o rozpatrzenie pisma, jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją wydaną w dniu ... 2012r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a w zw. z art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z dniem 1 sierpnia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw, która w art. 5 w pkt 1 zmieniła przepis art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W myśl obecnie obowiązującego art. 29 ust 2 ustawy o Agencji właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1 jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Organem właściwym do ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w pierwszej instancji od 1 sierpnia 2012 r. jest właściwy miejscowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. Zmienił się również tryb weryfikacji decyzji wydanych w sprawach ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, tj. na gruncie przepisów obowiązujących od 1 sierpnia 2012 r. strona niezadowolona z decyzji może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, tj do Dyrektora Oddziału Regionalnego. Wobec powyższego, organ umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jako bezprzedmiotowe ze względu na utratę przez Prezesa ARiMR właściwości rzeczowej do rozpatrzenia sprawy. Jednocześnie, pismem z tego samego dnia tj. 12 września 2012 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przekazał odwołanie R W Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P, zawiadamiając o tym fakcie R W. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P decyzją z dnia ... 2013 r., wydaną na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowym postępowaniu organ był zobowiązany do ustalenia, czy R W pobrał nienależne lub nadmierne płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego W decyzji z dnia 17 lipca 2012 r. Prezes Agencji zasadnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Działki deklarowane przez R W we wniosku o przyznanie płatności na rok 2006 faktycznie użytkował R W. Świadczy o tym zarówno oświadczenie skarżącego z dnia 29 października 2009 r. jak i oświadczenie dzierżawcy gruntów rolnych z dnia 21 grudnia 2009 r. Odnosząc się do powoływanych przez R W wyroków Sądu Rejonowego w W oraz Sądu Okręgowego w P, organ wskazał, że wyroki te uznają stronę za niewinną zarzucanych jej czynów tj. popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 kk, art. 271 § 1 kk, art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, co jednak nie zwalnia wnioskodawcy z konsekwencji wynikających z nienależnego pobrania płatności bezpośrednich w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia zasady dwuinstancyjności w wyniku przekazania przez Prezesa Agencji Dyrektorowi Oddziału Regionalnego odwołania od decyzji I instancji, organ wskazał, że zgodnie z art. 6 kpa organ odwoławczy zmuszony jest uwzględnić wszelkie zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie powstały po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji odwoławczej. Zdaniem organu ustawa zmieniająca ustawę o Agencji nie zawiera przepisów przejściowych (intertemporalnych), co do sposobu załatwienia spraw będących w toku postępowania instancyjnego, wszczętych i niezakończonych, w oparciu o zmieniony od 1 sierpnia 2012 r. art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jednocześnie organ, podzielając stanowisko Prezesa Agencji wyrażone w decyzji z dnia 17 lipca 2012 r. wskazał, że nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie odstępstwo od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o płatnościach. Jak również nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności za 2009 r. R W, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lipca 2012 r., zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy, tj.: - art. 3 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez rozpatrzenie odwołania od decyzji Prezesa Agencji przez organ niewłaściwy z naruszeniem zasady podległości instancyjnej organów administracji, albowiem w dniu wydania decyzji w I instancji właściwym organem był prezes Agencji, stąd też właściwym do rozpatrzenia odwołania R W był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP, zwłaszcza, że art. 29 ust. 2 ww. ustawy regulował przed i po nowelizacji właściwość do wydania decyzji w I instancji, co następuje w postępowaniu administracyjnym wg stanu faktycznego i prawnego określonego dla dnia wydania rozstrzygnięcia w I instancji - art. 15 kpa w zw. z art. 17 pkt 3 kpa w zw. z art. 127 § 2 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności w wyniku przekazania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa organowi jemu instancyjnie podległemu, tj. Dyrektorowi Oddziału Regionalnego odwołania R W, czego konsekwencją było wydanie zaskarżonej decyzji przez organ niewłaściwy, - art. 7 kpa w zw. z art. 76 § 1 kpa – poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji ustaleń zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w W z dnia 20 maja 2011 r. i Sądu Okręgowego w P z dnia 13 września 2011 r. naruszenie przepisów prawa materialnego , tj. art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez przyjęcie, że R W nienależnie pobrał pierwotnie przyznane jemu płatności obszarowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie argumenty w niej podniesione Sąd uznał za zasadne. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli, Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P, utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którą ustalono skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uzyskanych na mocy decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 11.956,68 zł. Zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności jest to, czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był organem właściwym do rozpoznania środka odwoławczego wniesionego przez skarżącego od ww. decyzji Prezesa Agencji z dnia 17 lipca 2012. Wątpliwości w tym zakresie pojawiły się w związku ze zmianą ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), dokonanej ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012.243). Zgodnie z art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym przed 1 sierpnia 2012 r. Prezes Agencji ustalał w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b)finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej W ustawie z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012.243) w art. 5 dokonano zmiany dotychczasowego – wyżej wskazanego art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zgodnie, z którą od dnia 1 sierpnia 2012 r. ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje organ, właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2) . Organem właściwym w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej , płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, jak wynika z ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jest kierownik biura powiatowego Agencji, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Jak wynika z decyzji Dyrektora Oddziału Agencji, który w tym zakresie podzielił pogląd Prezesa Agencji, zmiana właściwości organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności dokonana ww. ustawą z dniem 1 sierpnia 2012 r. spowodowała również zmianę właściwości w postępowaniu odwoławczym i w przedmiotowej sprawie konieczność przekazania sprawy Dyrektorowi Oddziału Regionalnego ARiMR, jako organowi obecnie właściwemu do rozpoznania odwołania. Jednocześnie organ uznał, że zmieniony art 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2012 r., bez stosownych przepisów przejściowych. Stanowiska tego Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela. Okoliczność zmiany właściwości organu pierwszej instancji z dniem 1 sierpnia 2012 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, ponieważ przedmiotem sporu nie jest właściwość organu administracji do orzekania w pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności był Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zmiana ustawy nastąpiła po wydaniu decyzji w I instancji. Zatem, gdyby przyjąć, jak chce tego organ, że wniesionego przez skarżącego w dniu 9 sierpnia 2012 r. pisma, z uwagi na dokonaną nowelizację art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie można potraktować jako wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i jednocześnie, że ustawodawca nie unormował, jaki przepis powinien obowiązywać w sytuacji dokonanej zmiany prawa, w takim przypadku, ustalenia właściwego organu odwoławczego należało dokonać z uwzględnieniem ogólnych zasad ustalania właściwości wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 127 § 2 k. p. a., zgodnie z którym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia. Nie ma zaś wątpliwości, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest organem wyższego stopnia wobec Prezesa ARiMR. Rzeczą istotną w tym przypadku jest również to, że gdyby obecnie nie istniał już organ, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji, to przyjmując, na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w I instancji jest kierownik biura powiatowego Agencji, za organ odwoławczy należałoby uznać organ wyższego stopnia nad tym właśnie organem, Wówczas uznanie za właściwy organ odwoławczy organu wyższego stopnia tj. Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji, byłoby prawidłowe. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Prezes ARiMR jest organem, który istnieje, zatem organem odwoławczym od decyzji wydanej przez ten organ mógł być wyłącznie organ wyższego stopnia wobec Prezesa ARiMR, ustalony zgodnie z art. 17 pkt 3 k.p.a. Jednakże, w ocenie Sądu, ustawodawca we wskazanej wyżej ustawie z dnia z 27 stycznia 2012 r. uregulował kwestie intertemporalne, które dotyczą płatności stanowiących przedmiot niniejszej sprawy. W art. 10 ust 1 ww. ustawy wskazał bowiem, że do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niewątpliwie jest postępowaniem dotyczącym płatności w rozumieniu ustawy z dnia 25 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, z późn. zm), która reguluje nie tylko zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności, ale również kwestie związane z odstąpieniem od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Niezależnie zaś od poczynionych wyżej uwag, w opinii Sądu, nie sposób uznać, by racjonalny ustawodawca, wprowadzając do ustawy zmieniającej przepisy intertemporalne, pominął kwestie związane z ustaleniem kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W świetle powyższego, mając na względzie art. 10 ust. 1 ww. ustawy z dnia z 27 stycznia 2012 r., przedmiotowe postępowanie powinno toczyć się z uwzględnieniem przepisów dotychczasowych, w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ww. ustawą. W takim przypadku natomiast organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy pozostaje Prezes ARiMR. Z tych samych względów Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie miał kompetencji do rozpoznania wniosku R W o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wydanie zatem przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi przyczynę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. do stwierdzenia jej nieważności, na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie mając na względzie art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 września 2012 r. którą organ umorzył postępowanie odwoławcze, z powodu jej niezgodności z prawem, tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a, W przedmiotowej sprawie brak było bowiem podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. W ocenie organu, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe ze względu na utratę przez Prezesa ARiMR właściwości rzeczowej do rozpatrzenia sprawy, co skutkowało jego umorzeniem. Jednocześnie jednak organ przekazał sprawę w celu jej dalszego prowadzenia Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji. Niezależnie od poczynionych wyżej rozważań, z których wynika, że Prezes ARiMR pozostaje organem właściwym do rozpoznania sprawy, należy zauważyć, że postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.). Niewątpliwie zaś postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie. W takim przypadku, zgodnie z art. 65 § 1. k .p .a organ niezwłocznie przekazuje sprawę do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie, co zresztą, jak wyżej wskazano, organ uczynił w przedmiotowej sprawie. Wskazane wyżej naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych wyżej decyzji i w konsekwencji ponownego rozpatrzenia wniosku R W z dnia 9 sierpnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w świetle pozostałych, podniesionych w skardze zarzutów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art.152 i art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło