III SA/Po 64/26
WyrokWSA w Poznaniu2026-03-19
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Monika Świerczak, Wojciech Rowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie klauzuli tymczasowości obiektu budowlanego, stwierdzone decyzją administracyjną wydaną po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki tego obiektu?Ratio decidendi
Wygaśnięcie obowiązku rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego, stwierdzone ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną wydaną po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro obowiązek rozbiórki wygasł, nie można dalej prowadzić egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Spółka S. sp. j. zaskarżyła postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o oddaleniu zarzutów, odmowie umorzenia i wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. Obowiązek ten wynikał z decyzji Prezydenta Miasta z 1995 r. o pozwoleniu na budowę. Po długotrwałym postępowaniu, w trakcie którego spółka podnosiła m.in. zarzut wygaśnięcia obowiązku, spółka przedłożyła decyzje stwierdzające wygaśnięcie klauzuli tymczasowości zarówno w decyzji o warunkach zabudowy, jak i w decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd administracyjny uznał, że wygaśnięcie obowiązku uzasadnia uchylenie zaskarżonych postanowień.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 13 sierpnia 2025 r. i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 12 czerwca 2025 r. Zasądził od Wojewody na rzecz S. sp.j. kwotę 614 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi S. sp. j. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewody z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 12 czerwca 2025 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz S. sp.j. z siedzibą w P. kwotę 614 zł (słownie: sześćset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 12 czerwca 2025 r. (nr [...]) w przedmiocie oddalenia zarzutów, odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także jego wstrzymania.
Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta [...] dnia 10 lipca 1995 r. wydał S. spółce cywilnej z siedziba w P. decyzję o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu na okres 1 roku, tj. do 31 lipca 1996 r. (z możliwością przedłużenia), na terenie nieruchomości o nr ewid [...], ark. 07, w P.. Termin użytkowania tymczasowego obiektu został przedłużony na wniosek zobowiązanego decyzjami z: 21 sierpnia 1996 r., 22 sierpnia 1997 r. oraz 6 października 1999 r.
W dniu 19 października 2011 r. Prezydent Miasta [...] wystawił w stosunku do spółki upomnienie. Następnie, 1 grudnia 2011 r. i 5 marca 2012 r. zostały przeprowadzone czynności terenowe, podczas których stwierdzono, że obiekt nie został rozebrany. W dniu 24 kwietnia 2012 r. został wystawiony tytuł wykonawczy oraz zostało wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia złożono zażalenie. Postanowieniem z 25 września 2012 r. (znak: [...]) Wojewoda zawiesił postępowanie w sprawie ww. zażalenia. Postępowanie pozostaje zawieszone. Ponadto, do organu I instancji zostały wniesione 4 maja 2012 r. zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie egzekucji.
Postanowieniem z 23 maja 2012 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta [...] odrzucił zgłaszane zarzuty i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także jego wstrzymania.
Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, Wojewoda postanowieniem z 24 września 2012 r. (znak: [...]) uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z 9 listopada 2012 r. Prezydent Miasta [...] ponownie odrzucił zarzuty, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz jego wstrzymania. Spółka złożyła do Wojewody zażalenie na ww. postanowienie.
Postanowieniem z 31 stycznia 2013 r. (znak: [...]) organ odwoławczy zawiesił postępowanie.
W dniu 30 lipca 2013 r. Wojewoda wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 10 lipca 1995 r. o pozwoleniu na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki od ww. decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał 30 października 2013 r. decyzję (znak: [...]), którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz stwierdził, że decyzja Prezydenta z 1995 r. została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmówił stwierdzenia jej nieważności z uwagi na okoliczność o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Następnie GINB odmówił uzupełnienia decyzji na wniosek Spółki.
Postanowieniem z 18 lutego 2025 r. Wojewoda podjął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zażalenia z 26 listopada 2012 r.
W dniu 14 marca 2025 r. Wojewoda wydał postanowienie którym uchylił postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 9 listopada 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 124 § 1 k.p.a., art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał 12 czerwca 2025 r. postanowienie (numer: [...]) w związku z wnioskiem S. Sp. j. w przedmiocie oddalenia zarzutów, odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także jego wstrzymania.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 156 § 2 k.p.a., z jednoczesnym stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa powoduje pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, pomimo jej wadliwości i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja wywołała. Zdaniem organu I instancji, z decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę z 1995 r. wynika nie tylko prawo do wybudowania obiektu tymczasowego, ale także obowiązek rozbiórki (po upływie czasu użytkowania wskazanego w decyzji). Obiekt został wybudowany, a termin jego użytkowania został przedłużony do 6 października 2001 r. Prawo wynikające z wadliwej decyzji zostało zrealizowane, ale obowiązek rozbiórki nie został do dnia dzisiejszego wykonany. W ocenie organu egzekucyjnego, decyzja GINB, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 1995 r., oznacza, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie kształtujące obowiązek rozbiórki obiektu tymczasowego po upływie terminu określonego w pozwoleniu na budowę. Po wszczęciu postępowaniu egzekucyjnego Spółka nigdy nie kwestionowała skierowania do niej postępowania egzekucyjnego. Organ zauważył, że 19 grudnia 2001 r., na podstawie uchwały wspólników doszło do przekształcenia S. S.C. w Spółkę Jawną. Wpis spółki jawnej do rejestru przedsiębiorców ma charakter konstytutywny, co oznacza, że z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru powstaje spółka prawa handlowego. Spółka jawna powstała z przekształcenia spółki cywilnej. Organ I instancji zaznaczył, że skierowanie postępowania egzekucyjnego do osób fizycznych, które w przeszłości były wspólnikami spółki cywilnej, w przypadku, gdy aktualnym właścicielem nieruchomości jest Spółka, byłoby nieskuteczne, gdyż każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Natomiast spółka jawna nie odpowiada za zobowiązania osób fizycznych będących jej wspólnikami. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził, że poprawnie wystawił tytuł wykonawczy 24 kwietnia 2012 r. na Spółkę jawną.
W dalszej części postanowienia organ I instancji przedstawił zarzuty zobowiązanego i wskazał, że pogląd Spółki dotyczył tymczasowości spornego obiektu opartej wyłącznie na potencjalnych planach Miasta [...] w zakresie rozbudowy ul. [...] oraz utracie mocy miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] (po 31 grudnia 2003 r.). Organ wskazał, że obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu zaktualizował się po dniu 6 października 2001 r., natomiast ww. plan ogólny przestał obowiązywać po 31 grudnia 2003 r., a więc prawie 1,5 roku później. Z obowiązującego Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] z 2023r. znaczna część terenu inwestora docelowo przeznaczona jest na rozbudowę układu transportowego miasta [...], tj. budowę ulicy dwukierunkowej. Zgodnie z ustaleniami studium teren działki (nr [...], ark. 7, obr. [...]) oznaczony jest symbolami: kdZ komunikacja drogowa, ulica zbiorowa, kdG ulica główna, U/P usługi/przemysł. Ponadto projektowana jest nad działką inwestora linia napowietrzna 110 kV. W projekcie POG nieruchomość Spółki w znacznej części jest przeznaczona pod budowę drogi. W projektowanym POG działka inwestora leży w strefie: 7SP (przemysłowa) oraz 896SI (infrastruktury). Mając to na uwadze organ I instancji stwierdził, że wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta z 1995 r. obiekt nadal koliduje z planowanym zadaniem samorządowym, służącym realizacji inwestycji celu publicznego.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że zarzut w postaci określenia egzekwowanego obowiązku, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, nie zasługuje na uwzględnienie. W tytule wykonawczym z 24 kwietnia 2012 r., w rubryce 24 "Podstawa prawna obowiązku", wskazano decyzję Prezydenta z 190 lipca 1995 r. Decyzja jest aktem administracyjnym wydanym na podstawie Prawa budowlanego. W przedmiotowej decyzji, a także w późniejszych decyzjach wydawanych na wniosek Spółki, za każdym razem podkreślano tymczasowość obiektu. Organ uznał, że tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo.
Organ I instancji stwierdził, że także zarzut niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. O niedopuszczalności egzekucji administracyjnej można mówić gdy, w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie decyzji, która co prawda została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale nie można stwierdzić jej nieważności z uwagi na przesłankę o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Spółka podniosła, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna wobec faktu wystąpienia przez nią z wnioskiem o zmianę ostatecznej decyzji Prezydenta z 10 lipca 1995 r. na decyzję udzielającą pozwolenia na budowę obiektu o charakterze stałym. Wskazana sprawa została już rozstrzygnięta, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 lutego 2013 r. (sygn. akt IV SA/Po 1147/12) oddalił skargę wniesioną przez Spółkę, a orzeczenie jest prawomocne.
Organ I instancji wskazał także, że Spółka wniosła również na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, 3 i 7 u.p.e.a. o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu, nie została spełniona przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż obowiązek dalszego przedłużenia ważności pozwolenia był wymagalny, nie został umorzony, a także nie wygasł z innego powodu (wygaśnięcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powodowało automatycznie zmiany statusu zabudowy tymczasowej na zabudowę o charakterze stałym). Ponadto nie została spełniona przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią decyzji Prezydenta z 10 lipca 1995 r. oraz decyzjami przedłużającymi termin użytkowania obiektu tymczasowego. Obowiązek rozbiórki takiego obiektu powstaje zawsze z chwilą upływu okresu jego użytkowania wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie została także spełniona przesłanka z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., gdyż upomnienie zostało doręczone Spółce 24 października 2011 r.
Organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 u.p.e.a. do czasu rozpoznania zarzutów.
Pismem z 3 lipca 2025 r. zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 12 czerwca 2025 r. wniosła Spółka, reprezentowana przez r. S.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów (w aktualnym brzmieniu):
1) art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., poprzez błąd co do zobowiązanego, polegający na skierowaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do niewłaściwego podmiotu, nieposiadającego przymiotu zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a.;
2) art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji wygaśnięcia całości obowiązku.
W uzasadnieniu skarżący argumentował, że adresatem decyzji wydanych przez Prezydenta Miasta [...], tj. decyzji z 6 czerwca 1995 r. o warunkach zabudowy (znak sprawy: [...]) i decyzji Prezydenta z 10 lipca 1995 r., jest Spółka Cywilna S. z siedzibą w P.. W decyzji GINB wskazano, że spółka cywilna nie może być adresatem decyzji administracyjnej. Podmiotem praw i obowiązków mogą być wyłącznie wspólnicy spółki cywilnej. W przypadku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, co prawda dochodzi do sukcesji praw i obowiązków, jednak nie ze spółki cywilnej, a ze wspólników tej spółki, na spółkę jawną. Zatem niezasadne jest twierdzenie organu I instancji, że "Spółka jawna powstała z przekształcenia spółki cywilnej. Spółka jawna jako następca prawny spółki cywilnej wstępuje w prawa i obowiązki spółki przekształcanej".
Dalej skarżący argumentował, że zgodnie z treścią art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucyjnej jest wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części. Zgodnie z treścią zażalenia, już we wniosku Spółki z 7 marca 2025 r. o stwierdzenie wygaśnięcia w części decyzji z dnia 6 czerwca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia w części decyzji Prezydenta z 10 lipca 1995 r. wskazano, że po 31 grudnia 2003 r. miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. utracił moc na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst pierwotny: Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717) oraz że z tą datą odpadła jedyna podstawa prawna - w przypadku decyzji o warunkach zabudowy - a także jedna z dwóch podstaw prawnych - w przypadku decyzji Prezydenta z 10 lipca 1995 r. (jedną z tych podstaw był w tym przypadku wygasły z dniem 31 stycznia 2003 r. miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...] z dnia 6 grudnia 1994 r., a drugą - decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 czerwca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) dla dalszego utrzymywania zawartej w osnowach obu ww. decyzji klauzul o tymczasowym charakterze przedmiotowego budynku hurtowni, stanowiącej własność Spółki. W zażaleniu podniesiono, że co do zasady należy zgodzić się ze stanowiskiem, że organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to jednak w żadnym przypadku nie może to prowadzić do egzekwowania w trybie administracyjnym obowiązku, który wygasł. Nie może też być tak, że organ egzekucyjny traktuje jako aktualny obowiązek, który wygasł ex lege, tylko dlatego, że właściwy organ przez ponad dwa dziesięciolecia nie dopełnił obowiązku stwierdzenia jego wygaśnięcia przez wydanie - na podstawie art. 162 § 2 pkt 1 k.p.a. decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia obu ww. decyzji w częściach obejmujących wspomniane klauzule tymczasowości. W zażaleniu podkreślono, że w świetle art. 162 § 1 pkt 1 pkt 1 k.p.a. decyzja w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji lub jej części nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Jeżeli ziści się przesłanka bezprzedmiotowości i jednocześnie okaże się, że stwierdzenie jej wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w słusznym interesie strony, wówczas właściwy organ administracji publicznej obligatoryjnie stwierdza wygaśnięcie takiej decyzji albo jej części. W przypadku obu decyzji Prezydenta Miasta [...], powinno było to nastąpić w odniesieniu do zawartych w tych decyzjach klauzul tymczasowości już z dniem 1 stycznia 2004 r. Decyzja wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, a więc decyzją stwierdzającą określony skutek prawny, w tym przypadku stwierdzenie wygaśnięcia klauzul tymczasowości, ex tunc, a więc w przypadku obu ww. decyzji z dniem 1 stycznia 2004 r.
Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 12 czerwca 2025 r.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że we wcześniejszym postępowaniu nie wyjaśniono, dlaczego egzekucja prowadzona jest w stosunku do Spółki, jako spółki jawnej (utworzonej w 2001r.), a nie do spółki cywilnej S. (podmiot wskazany w decyzji Prezydenta z 10 lipca 1995 r.). Obecnie jednak Prezydent Miasta [...] przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego i prawidłowo ocenił, że egzekucja winna być prowadzona w stosunku do Spółki jako zobowiązanego. Spółka jawna jako następca prawny spółki cywilnej wstępuje w prawa i obowiązki spółki przekształcanej, co potwierdzają przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 18). Uzasadnione prawnie jest zatem egzekwowanie obowiązku od aktualnego właściciela obiektu. Nie można zatem uznać, że nastąpił błąd co do zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. (zarzut zawarty w zażaleniu).
W ocenie organu odwoławczego, Prezydent Miasta [...] zasadnie oddalił dalsze zarzuty Spółki, sformułowane w oparciu o art. 33 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku określonego tytułem wykonawczym, powołania się przy określeniu egzekwowanego obowiązku na niewłaściwe orzeczenie, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Decyzja Prezydenta z 1995 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie przepisów art. 156 k.p.a. i nadal stanowi podstawę obowiązku. Egzekucja prowadzona jest w oparciu o prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy. Przed jego sporządzeniem doręczono Spółce upomnienie. Tymczasowy obiekt budowlany nie został rozebrany po upływie ustalonego terminu użytkowania. Należy zauważyć, że w decyzji GINB również przesądzono - po analizie przepisów prawa, w tym ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 418) - że budynek hurtowni wraz z częścią socjalno-administracyjną jest obiektem tymczasowym. Obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego zdaniem organu nie wygasł. Wdrożenie w stosunku do decyzji Prezydenta z 1995 r., czy też decyzji o warunkach zabudowy, nadzwyczajnego trybu administracyjnego w oparciu o przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie oznacza, że organ obecnie nie może prowadzić czynności egzekucyjnych. Spółka nie przedłożyła ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia, potwierdzającego wygaśniecie klauzul tymczasowości i przesądzającego o stałym charakterze obiektu budowlanego. Ponadto zdaniem Wojewody z przyczyn wskazanych wyżej, nie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego, w powiązaniu z wniesionymi zarzutami, na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują środka zaskarżenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. O odmowie jego wstrzymania ostatecznie przesądził organ egzekucyjny, tj. Prezydent Miasta [...].
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka S. sp. j. z siedzibą w P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając mu naruszenie przepisów:
1) art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. (w aktualnym jego brzmieniu), poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji wygaśnięcia całości obowiązku.
2) 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania, pomimo że zachodziły ku temu przesłanki, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3) 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 572), określanej dalej jako: "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia z 12 czerwca 2025 r. (numer: [...]) w przedmiocie oddalenia zarzutów, odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także jego wstrzymania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wniosła do Sądu o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody z 13 sierpnia 2025 r. i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta [...] z 12 czerwca 2025 r. oraz o uchylenie czynności egzekucyjnych i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca motywowała, że nadrzędną kwestią na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zapobieżenie egzekwowaniu w trybie administracyjnym obowiązku, który wygasł. W kontekście powyższego, Skarżąca zauważyła, że w dniu 24 września 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją z dnia 22 września 2025 r. stwierdziło wygaśnięcie - z dniem 1 stycznia 2004 r. - zawartej w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 6 czerwca 1995 r. klauzuli tymczasowości. Spółka wskazała, że przed organem I instancji w toku pozostaje postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia tożsamej klauzuli "tymczasowości" w jego własnej decyzji o pozwoleniu na budowę (znak: [...]) z dnia 10 lipca 1995 r., mocą której Prezydent Miasta [...] udzielił Spółce Cywilnej S. pozwolenia na budowę tymczasowej hurtowni wraz z częścią socjalno- administracyjną. Dalej argumentowano, że nie może też być tak, że organ egzekucyjny traktuje jako aktualny obowiązek, który wygasł ex lege, tylko dlatego, że właściwy organ przez ponad dwa dziesięciolecia nie dopełnił obowiązku stwierdzenia jego wygaśnięcia poprzez wydanie - na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia obu ww. decyzji w częściach obejmujących wspomniane klauzule tymczasowości. A z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W ust. 3 Decyzji DWZ stwierdzono, że: "Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego m. [...] przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie przeznaczonym pod realizację trasy komunikacyjnej - przedłużenie ul. [...] w kierunku ul. [...]. W związku z powyższym decyzję niniejszą wydaje się z klauzulą tymczasowości". Jest więc oczywiste, że klauzula ta nie pojawiłaby się w Decyzji DWZ, gdyby nie wspomniane postanowienie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. Jednakże miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. wygasł z dniem 31 stycznia 2003 r., a wspomniana inwestycja nie została zrealizowana, ani nawet nie przystąpiono do jej realizacji.
Zdaniem Skarżącej spółki podkreślenia dodatkowo wymaga, że w świetle art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji lub jej części nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Jeśli tylko ziści się przesłanka bezprzedmiotowości i jednocześnie jeśli okaże się, że stwierdzenie jej wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w słusznym interesie strony, wówczas właściwy organ administracji publicznej obligatoryjnie stwierdza wygaśnięcie takiej decyzji albo jej części. W przypadku obu ww. decyzji Prezydenta Miasta [...], powinno było to nastąpić w odniesieniu do zawartych w tych decyzjach klauzul tymczasowości już z dniem 1 stycznia 2004 r. Warto też zauważyć, że decyzja wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, a więc decyzją stwierdzającą określony skutek prawny, w tym przypadku stwierdzenie wygaśnięcia klauzul tymczasowości, ex tunc, a więc w przypadku obu ww. decyzji z dniem 1 stycznia 2004 r.
W ocenie Skarżącej, w niniejszej sprawie organ II instancji obowiązany był zawiesić toczące się postępowanie, albowiem rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia klauzuli "tymczasowości" zawartej w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 lipca 1995 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego stanowi zagadnienie wstępne, które może wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.
Końcowo Skarżąca wskazała, że Wojewoda, pomimo przedłożenia przez Skarżącą dowodów na to, że w toku pozostaje sprawa o stwierdzenie wygaśnięcia klauzuli "tymczasowości" zawartej w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 lipca 1995 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego, po pierwsze odmówił zawieszenia postępowania, a po drugie wydał postanowienie mocą którego utrzymał w mocy Postanowienia Prezydenta Miasta [...]. Wypada, zdaniem Spółki, zauważyć, że naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. stanowiło naruszenie następcze, w związku z zaniechaniem zawieszenia postępowania przez Wojewodę. Mimo to, należy uznać, zdaniem Spółki, że postanowienie Wojewody zostało wydane przedwcześnie, albowiem zapadło ono bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. W związku z powyższym organowi II instancji należy zarzucić naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2026 r. strona skarżąca przedłożyła decyzję Prezydenta Miasta [...] z 23 grudnia 2025 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem 1 stycznia 2004 r. zawartego w ust. 1 osnowy decyzji Prezydenta Miasta [...] z 10 lipca 1995 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na budowę dla tymczasowej hurtowni wraz z częścią socjalno-administracyjną (okres 1-go roku tj. do dnia 31 lipca 1996 r. z możliwością przedłużenia, na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (obręb [...], arkusz 07, działka [...]), stwierdzenia określającego "tymczasowy" charakter Budynku oraz w części określającej czas jego użytkowania. Decyzja stała się ostateczna i prawomocna w dniu 12 stycznia 2025 r., albowiem Skarżąca oświadczyła, że nie wniosła od niej odwołania.
Skarżąca podkreśliła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 22 września 2025 r. nr [...] 1) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z 18 czerwca 2025 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z dnia 6 czerwca 1995 r., 2) stwierdziło wygaśnięcia – z dniem 1 stycznia 2004 r. – zawartej w zdaniu wprowadzającym do osnowy oraz w pkt 3 osnowy decyzji o warunkach zabudowy z dnia 6 czerwca 1995 r. klauzuli "tymczasowości", 3) w pozostałym zakresie pozostawiło w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 6 czerwca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W świetle powyższego wygaszona została klauzula tymczasowości zarówno w decyzji o pozwoleniu na budowę, jaki i poprzedzającej ją decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym egzekucja obowiązku niepieniężnego określonego w Tytule wykonawczym jest niedopuszczalna, albowiem obowiązek nie istnienie. W związku z powyższym Skarżąca ponowiła wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody z dnia 13 sierpnia 2025 r., poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta [...] z 12 czerwca 2025 r., postanowienia Prezydenta Miasta [...] z 24 kwietnia 2012 r. i o umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego.
Wojewoda pismem z 16 lutego 2026 r. potwierdził, że do tego dnia nie wpłynęło odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 23 grudnia 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę (k. 173 akt sąd.).
Ustosunkowując się do pisma Skarżącej Spółki Wojewoda wskazał, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia oraz sporządzenia odpowiedzi organu na skargę tj. 23 października 2025 r. organ nie dysponował dokumentem potwierdzającym wygaśniecie klauzuli tymczasowości, zawartej w ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z 10 lipca 1995 r. oraz przesądzającym o stałym charakterze obiektu budowlanego i w konsekwencji o wygaśnięciu obowiązku jego rozbiórki. Wobec powyższego, organ nie mógł podjąć działań autokontrolnych w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm.) - dalej: p.p.s.a. Organ wskazał, że w sytuacji uwzględnienia skargi wnosi o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części w trybie art. 206 p.p.s.a., z uwagi na uznaniowy charakter ww. przepisu i niezawinione działanie organu w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie organ poinformował, że postanowieniem z 25 września 2012 r. (znak: [...]) Wojewoda zawiesił z urzędu, postępowanie w sprawie zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 24 kwietnia 2012 r. (znak: [...]) w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia (wymienione w piśmie przesłanym przez Sąd). Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa w zakresie zarzutów, umorzenia i wstrzymania postępowania egzekucyjnego stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania egzekucyjnego obowiązków o charakterze niepieniężnym w sprawie środka przymuszenia, jakim jest grzywna. W przypadku jednoczesnego wniesienia zarzutów i zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, w pierwszej kolejności winny być rozpoznanie zarzuty. Do dzisiaj nie zostało wydane postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt, czynność administracyjne jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji (postanowienia), względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy akta administracyjne oraz akta sądowe. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), tj. zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpatrywana sprawa dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym - rozbiórki tymczasowej hurtowni wraz z częścią socjalno-administracyjną na terenie nieruchomości położonej w P. (obr. [...], ark 7, dz. [...]), prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132, dalej jako: "u.p.e.a."). Zaskarżonym postanowieniem, Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...], w którym organ ten oddalił zarzuty, a także odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego i odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Podstawę obowiązku rozbiórki stanowi decyzja Prezydenta Miasta [...] z 10 lipca 1995 r. (znak: [...]) zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę tymczasowej hurtowni wraz z częścią socjalno-administracyjną (okres 1 roku tj. do dnia 31 lipca 1996 r.) z możliwością przedłużenia, na terenie nieruchomości położonej w P. (obr. [...], ark. 7, dz. [...]).
W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Skarżąca spółka S. spółka jawna z siedzibą w P. zgłosiła następujące zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 24 kwietnia 2012 r.: na podstawie art. 33 pkt 2 u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku określonego tytułem wykonawczym; na podstawie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. - określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia i na podstawie art. 33 pkt 6 u.p.e.a. - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.
Następnie w skardze wskazywano już na naruszenie jedynie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji wygaśnięcia całości obowiązku i naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 572, dalej jako: "k.p.a.").
Na wstępie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania nie budziło już sporu, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały skierowane do właściwego podmiotu. Skarżąca spółka w skardze nie podnosiła już zarzutu odnoszącego się do powyższej kwestii. W niniejszej sprawie doszło do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, a konsekwencje tego działania wynikają wprost z ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, dalej jako: "k.s.h."). Zgodnie z art. 26 § 4 k.s.h. spółka, o której mowa w art. 860 Kodeksu cywilnego (spółka cywilna), może być przekształcona w spółkę jawną, przy czym umowa spółki jawnej nie może być zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy. Przekształcenie wymaga zgłoszenia do sądu rejestrowego przez wszystkich wspólników. Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z § 5 tego przepisu z chwilą wpisu do rejestru spółka, o której mowa w § 4, staje się spółką jawną. Spółce tej przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników. Przepisy art. 553 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z art. 553 § 2 i 3 k.s.h. § 2 spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Wspólnicy spółki przekształcanej stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej, z uwzględnieniem art. 5761. Jak wskazywał organ, za prawidłowością przyjętego stanowiska przemawia dodatkowo okoliczność, że Spółka jest obecnie właścicielem nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany.
W dalszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., albowiem okazał się on kluczowy dla rozpoznania niniejszej sprawy.
Wskazać należy, że tymczasowe obiekty budowlane zostają wzniesione na określony czas. Składając wniosek o wydanie decyzji pozwolenia na budowę takiego obiektu, inwestor godzi się z koniecznością rozebrania obiektu budowlanego po upływie wskazanego w decyzji terminu. Z upływem czasu oznaczonego w pozwoleniu, tymczasowe obiekty podlegają rozbiórce z mocy prawa. Obowiązek rozbiórki tymczasowych obiektów jest wymagalny wraz z upływem wskazanego w decyzji terminu, a także z mocy tego pozwolenia. Obowiązek rozbiórki ciąży na adresacie decyzji wraz z upływem wskazanego terminu, bez konieczności podejmowania przez organ dodatkowych działań. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu prezentowanym w toku postępowania egzekucyjnego, że wdrożenie w stosunku do decyzji Prezydenta Miasta z 10 lipca 1995 r., czy też decyzji o warunkach zabudowy z 6 czerwca 1995 r. nadzwyczajnego trybu administracyjnego w oparciu o przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie oznacza, że organ nie mógł prowadzić czynności egzekucyjnych. Na etapie postępowania przed organami egzekucyjnymi Spółka nie przedłożyła ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia potwierdzającego wygaśniecie klauzuli tymczasowości i przesądzającego o stałym charakterze obiektu budowlanego. Jednakże sytuacja w tym zakresie uległa zmianie po wniesieniu skargi do tut. Sądu, co przesądziło o kierunku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Jak już wskazano, zgodnie z treścią art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucyjnej jest wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części.
Skarżąca przedłożyła do skargi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 września 2025 r. nr [...], zgodnie z którą SKO:
1) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 czerwca 2025 r. (znak [...]) o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z dnia 6 czerwca 1995 r. w części w jakiej w pkt 3 osnowy tej decyzji postanowiono, że: "zgodnie z miejscowym planem, zagospodarowania przestrzennego m. [...]" Przedmiotowa nieruchomość jest położona na terenie przeznaczonym pod realizację trasy komunikacyjnej - przedłużenie ul. [...] w kierunku ul. [...]. W związku z powyższym decyzją niniejszą wydaje się z klauzulą tymczasowości";
2) stwierdziło wygaśnięcie - z dniem 1 stycznia 2004 r. - zawartej w zdaniu wprowadzającym do osnowy oraz w pkt 3 osnowy decyzje o warunkach zabudowy z dnia 6 czerwca 1995 r. klauzuli, zgodnie z którą: "zgodnie z miejscowym planem, zagospodarowania przestrzennego m. [...]" Przedmiotowa nieruchomość jest położona na terenie przeznaczonym pod realizację trasy komunikacyjnej - przedłużenie ul. [...] w kierunku ul. [...]. W związku z powyższym decyzją niniejszą wydaje się z klauzulą tymczasowości";
3) w pozostałym zakresie ww. decyzja pozostaje w mocy, (k. 81 i nast. akt sąd.).
Z oświadczenia Skarżącej wynika, że decyzja powyższa stała się ostateczna i prawomocna, albowiem Skarżąca nie wniosła od niej odwołania.
Następnie, co kluczowe, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 23 grudnia 2025 r. (nr [...]) stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 stycznia 2004 r. zawartego w ust. 1 osnowy decyzji Prezydenta Miasta [...] z 10 lipca 1995 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na budowę dla tymczasowej hurtowni wraz z częścią socjalno-administracyjną (dalej: "Budynek") (okres 1-go roku tj. do dnia 31 lipca 1996 r. z możliwością przedłużenia, na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (obręb [...]], arkusz 07, działka [...]) stwierdzenia określającego "tymczasowy" charakter Budynku oraz w części określającej czas jego użytkowania, (k. 128 i nast. akt sąd.). Z oświadczenia Skarżącej wynika, że decyzja powyższa stała się ostateczna i prawomocna w dniu 12 stycznia 2025 r., albowiem Skarżąca nie wniosła od niej odwołania. Brak wniesienia odwołania potwierdził także Wojewoda w odpowiedzi na wezwanie Sądu (k. 173 akt sąd.).
Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej wskazanego w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. wystąpi, gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, przedawnienia. Zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wniesieniem zarzutów. Podstawa tego zarzutu wystąpi także, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy, gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis, z którego bezpośrednio wynikał obowiązek (por wyr. NSA z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 460/24; wyr. NSA 25 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 5/23, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Do bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego doszło w niniejszej sprawie wskutek wydania ostatecznej i prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 grudnia 2025 r. Prezydent Miasta stwierdził, bowiem wygaśnięcie w decyzji o pozwoleniu na budowę z 10 lipca 1995 r. stwierdzenia odnoszącego się do tymczasowego charakteru przedmiotowego budynku. Okoliczności sprawy ujawnione na etapie postępowania sądowoadministracyjnego potwierdzają zaistnienie zdarzenia prawnego, z którym powiązany był ww. skutek, pozwalający uznać, że sporny nakaz rozbiórki tymczasowego budynku hurtowni przestał ciążyć na Skarżącej jako zobowiązanej do jego wykonania. Przyjąć zatem należy, że dochodzony wobec Spółki obowiązek rozbiórki tymczasowego budynku wygasł. Wobec tego zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie mogło się ostać.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 59 § 1a pkt 1 u.p.e.a. wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku stanowi jednocześnie przesłankę umorzenia egzekucyjnego postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi: postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2: 1) pkt 1-5. Z porównania treści art. 33 § 1 oraz art. 59 § 1 u.p.e.a. wynika, że część podstaw zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stanowi również przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek albo z urzędu. Brzmienie art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazuje wyraźnie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest obligatoryjne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1218/15, LEX nr 1939263). Dlatego też postanowienie organu I instancji w zakresie odmawiającym umorzenia postępowania egzekucyjnego i utrzymujące je w mocy postanowienie organu odwoławczego należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W powyższych okolicznościach jako bez znaczenia jaki się zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Jak wynika z treści art. 23 § 8 u.p.e.a. na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego służy zażalenie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Zażalenie nie służy zatem na postanowienie o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych i o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zasadnie zatem przyjął organ odwoławczy, że w tym zakresie ostatecznie przesądził organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie - Prezydent Miasta [...].
W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 czerwca 2025 r. w całości. Sąd nie orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. pozostawiając to zagadnienie organowi egzekucyjnemu. Postanowieniem z dnia 25 września 2012 r. zawieszone jest bowiem postępowanie administracyjne w sprawie zażalenia na postanowienie z 24 kwietnia 2012 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł stosownie do art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie łącznie kwoty uiszczonego wpisu stałego od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2021 r. poz. 535), kwoty 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej, w minimalnej stawce, obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz kwoty 34 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw.
Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent Miasta [...] rozpatrzy zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz wniosek zobowiązanej Spółki o umorzenie postępowania egzekucyjnego uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. Sąd orzekł w składzie trzech sędziów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło