III SA/Po 640/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-10-29
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w sytuacji gdy zmiana ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nastąpiła po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, a przed wniesieniem odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie był organem właściwym do rozpoznania odwołania. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pozostał organem właściwym do rozpoznania sprawy, a decyzja Dyrektora stwierdzająca nieważność była wadliwa z powodu naruszenia przepisów o właściwości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, organ stwierdził, że rolnik pobierał świadczenie z KRUS z tytułu zaprzestania działalności rolniczej, co było sprzeczne z faktem pobierania płatności bezpośrednich. W konsekwencji uchylono decyzję przyznającą płatności i wszczęto postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków. Po kolejnych decyzjach organów, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. Zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 I. stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] II. uchyla decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], III. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634, ze zm.), art. 104 k.p.a i art. 73 ust 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r. str. 18 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rodz.3 t. 44, str. 243 ze zm.), w związku ze wszczętym z urzędu postępowaniem administracyjnym w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalił R. W. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uzyskanych na mocy decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w łącznej wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. przyznał R. W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej kwocie [...] zł. Po wydaniu decyzji i przekazaniu płatności w dniu 8 stycznia 2010 r. do biura powiatowego Agencji wpłynęło pismo z KRUS placówki terenowej w P. informujące, że R. W. pobierał świadczenie z KRUS z tytułu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, co stoi w sprzeczności z faktem pobierania płatności bezpośrednich.
W dniu [...] października 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję o uchyleniu w całości ww. decyzji o przyznaniu płatności i odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych. Od tej decyzji R. W. nie wniósł odwołania.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2012 r organ wyjaśnił, że skutkiem wydania ww. decyzji o uchyleniu w całości decyzji o przyznaniu płatności i odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych, było ustalenie, że środki finansowe przyznane i wypłacone R. W. należy uznać za świadczenie nienależne, podlegające zwrotowi. Organ wskazał na art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca dana kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3 tego rozporządzenia. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania odstępstwo od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z 2007 r.) z uwagi na to, że nie zachodzą przesłanki określone w ww. przepisie. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności za 2009 r., ponieważ od daty wypłacenia płatności do dnia pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności, nie minął odpowiedni okres. Nie ma również zastosowania art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia, gdyż kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydając decyzję o przyznaniu płatności nie dysponował ww. informacją.
R. W. pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. (data wpływu do organu 9 sierpnia 2012 r.) zatytułowanym odwołanie od decyzji, wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Z uwagi na treść pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, wskazał, że w przypadku przyjęcia przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że od decyzji nie przysługuje odwołanie, wnosi o rozpatrzenie pisma, jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] września 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a w zw. z art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z dniem 1 sierpnia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw, która w art. 5 w pkt 1 zmieniła przepis art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W myśl obecnie obowiązującego art. 29 ust 2 ustawy o Agencji, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Organem właściwym do ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w I instancji od 1 sierpnia 2012 r. jest właściwy miejscowo kierownik biura powiatowego ARiMR. Zmienił się również tryb weryfikacji decyzji wydanych w sprawach ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, tj. na gruncie przepisów obowiązujących od 1 sierpnia 2012 r. strona niezadowolona z decyzji może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. do dyrektora oddziału regionalnego Agencji. Wobec powyższego, organ umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jako bezprzedmiotowe, ze względu na utratę przez Prezesa ARiMR właściwości rzeczowej do rozpatrzenia sprawy.
Jednocześnie, pismem z tego samego dnia, tj. 12 września 2012 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przekazał odwołanie R. W. Dyrektorowi Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., zawiadamiając R. W. o tym fakcie.
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu organ był zobowiązany do ustalenia, czy R. W. pobrał nienależne lub nadmierne płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Prezes Agencji zasadnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Działki deklarowane przez R. W. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 faktycznie użytkowała M. S. Świadczy o tym zarówno oświadczenie skarżącego z dnia [...] października 2009 r. jak i oświadczenie dzierżawcy gruntów rolnych z dnia [...] listopada 2009 r. Odnosząc się do powoływanych przez R. W. wyroków Sądu Rejonowego w W. oraz Sądu Okręgowego w P., organ wskazał, że wyroki te uznają R. W. za niewinnego zarzucanych mu czynów popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 kk, art. 271 § 1 kk, art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, co jednak nie zwalnia go z konsekwencji wynikających z nienależnego pobrania płatności bezpośrednich, co wykazano w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Jednocześnie organ, podzielając stanowisko Prezesa Agencji wyrażone w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. wskazał, że nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie odstępstwo od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o płatnościach. Jak również nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności za 2009 r.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasady dwuinstancyjności, w wyniku przekazania przez Prezesa Agencji odwołania od decyzji nr [...], Dyrektorowi Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego organ wskazał, że zgodnie z art. 6 kpa organ odwoławczy zmuszony jest uwzględnić wszelkie zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie powstały po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji odwoławczej. Zdaniem organu, ustawa zmieniająca ustawę o Agencji nie zawiera przepisów przejściowych (intertemporalnych), co do sposobu załatwienia spraw będących w toku postępowania instancyjnego, wszczętych i niezakończonych, w oparciu o zmieniony od 1 sierpnia 2012 r. art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
R. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r., zarzucił :
1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy, tj.:
– art. 3 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez rozpatrzenie odwołania od decyzji Prezesa Agencji przez organ niewłaściwy z naruszeniem zasady podległości instancyjnej organów administracji, albowiem w dniu wydania decyzji w I instancji właściwym organem był prezes Agencji, stąd też właściwym do rozpatrzenia odwołania R. W. był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP, zwłaszcza, iż art. 29 ust. 2 ww. ustawy regulował przed i po nowelizacji właściwość do wydania decyzji w I instancji, co następuje w postępowaniu administracyjnym wg stanu faktycznego i prawnego określonego dla dnia wydania rozstrzygnięcia w I instancji,
– art. 15 kpa w zw. z art. 17 pkt 3 kpa w zw. z art. 127 § 2 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności w wyniku przekazania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa organowi jemu instancyjnie podległemu, tj. Dyrektorowi Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego odwołania R. W. , czego konsekwencją było wydanie zaskarżonej decyzji przez organ niewłaściwy,
– art. 7 kpa w zw. z art. 76 § 1 kpa – poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji ustaleń zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2011 r. i Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia [...] września 2011 r.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego , tj. art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez przyjęcie, że R. W. nienależnie pobrał pierwotnie przyznane mu płatności obszarowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie argumenty w niej podniesione Sąd uznał za zasadne.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli, Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którą ustalono skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uzyskanych na mocy decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości [...] zł.
Zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności jest to, czy Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był organem właściwym do rozpoznania środka odwoławczego wniesionego przez skarżącego od ww. decyzji Prezesa Agencji z dnia [...] lipca 2012.
Wątpliwości w tym zakresie pojawiły się w związku ze zmianą ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), dokonanej ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 243).
Zgodnie z art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym przed 1 sierpnia 2012 r. Prezes Agencji ustalał w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej
W ustawie z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz..243 ) w art. 5 dokonano zmiany dotychczasowego – wyżej wskazanego art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zgodnie, z którą od dnia 1 sierpnia 2012 r. ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej,
następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje organ, właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 ( ust. 2) .
Organem właściwym w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, jak wynika z ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.1164), jest kierownik biura powiatowego Agencji, chyba, że ustawa stanowi inaczej.
Jak wynika z decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji, który w tym zakresie podzielił pogląd Prezesa Agencji, zmiana właściwości organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności dokonana ww. ustawą z dniem 1 sierpnia 2012 r. spowodowała również zmianę właściwości w postępowaniu odwoławczym i w przedmiotowej sprawie konieczność przekazania sprawy Dyrektorowi Oddziału Regionalnego ARiMR w P., jako organowi obecnie właściwemu do rozpoznania odwołania Jednocześnie, organ uznał, że zmieniony art 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2012 r., bez stosownych przepisów przejściowych.
Przedstawionego wyżej stanowiska organu Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela.
Okoliczność zmiany właściwości organu pierwszej instancji z dniem 1 sierpnia 2012 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, ponieważ przedmiotem sporu nie jest właściwość organu administracji do orzekania w pierwszej instancji. Organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności był Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zmiana ustawy nastąpiła po wydaniu decyzji w I instancji. Zatem, gdyby przyjąć, jak chce tego organ, że wniesionego przez skarżącego w dniu 9 sierpnia 2012 r. pisma, z uwagi na dokonaną nowelizację art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie można potraktować, jako wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i jednocześnie, że ustawodawca nie unormował, jaki przepis powinien obowiązywać w sytuacji dokonanej zmiany prawa, w takim przypadku, ustalenia właściwego organu odwoławczego należało dokonać z uwzględnieniem ogólnych zasad ustalania właściwości, wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 127 § 2 k. p. a, zgodnie, z którym organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia. Nie ma zaś wątpliwości, że Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nie jest organem wyższego stopnia wobec Prezesa ARiMR. Rzeczą istotną w tym przypadku jest również to, że gdyby obecnie nie istniał już organ, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji, to przyjmując, na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w I instancji jest kierownik biura powiatowego Agencji, za organ odwoławczy należałoby uznać organ wyższego stopnia nad tym organem. Wówczas uznanie za właściwy organ odwoławczy dyrektora oddziału regionalnego Agencji, byłoby prawidłowe. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Prezes ARiMR jest organem, który istnieje, zatem organem odwoławczym od decyzji wydanej przez ten organ, mógł być wyłącznie organ wyższego stopnia, ustalony zgodnie z art. 17 pkt 3 k.p.a.
Jednakże, w ocenie Sądu, ustawodawca we wskazanej wyżej ustawie z dnia z 27 stycznia 2012 r. uregulował kwestie intertemporalne, które dotyczą płatności stanowiących przedmiot niniejszej sprawy. W art. 10 ust 1 ww. ustawy wskazał bowiem, że do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niewątpliwie jest postępowaniem dotyczącym płatności w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.1164)), która reguluje nie tylko zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności, ale również kwestie związane z odstąpieniem od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Niezależnie zaś od poczynionych wyżej uwag, w ocenie Sądu, nie sposób uznać, by racjonalny ustawodawca, wprowadzając do ustawy zmieniającej przepisy intertemporalne, pominął kwestie związane z ustaleniem kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.
W świetle powyższego, uwzględniając art. 10 ust. 1 ww. ustawy z dnia z 27 stycznia 2012 r., przedmiotowe postępowanie powinno toczyć się z uwzględnieniem przepisów dotychczasowych, w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ww. ustawą. W takim przypadku zaś, organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy pozostaje Prezes ARiMR. Z tych samych względów Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nie miał kompetencji do rozpoznania wniosku R. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wydanie zatem przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, stanowi przyczynę stwierdzenia jej nieważności, na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jednocześnie, mając na względzie art. 135 p.p.s.a., zgodnie, z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] września 2012 r. którą organ umorzył postępowanie odwoławcze, z powodu jej niezgodności z prawem, tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a, W przedmiotowej sprawie brak było bowiem podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego.
W ocenie organu, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe ze względu na utratę przez Prezesa ARiMR właściwości rzeczowej do rozpatrzenia sprawy, co skutkowało jego umorzeniem. Jednocześnie zaś, organ przekazał sprawę w celu jej dalszego prowadzenia Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji.
Niezależnie od poczynionych wyżej rozważań, z których wynika, że Prezes ARiMR pozostaje organem właściwym do rozpoznania sprawy, należy zauważyć, że postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.). Niewątpliwie zaś postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie. W takim przypadku, zgodnie z art. 65 § 1. k.p.a organ niezwłocznie przekazuje sprawę do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie, co zresztą, jak wyżej wskazano, organ uczynił w przedmiotowej sprawie.
Wskazane wyżej naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych wyżej decyzji i w konsekwencji ponownego rozpatrzenia wniosku R. W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w świetle pozostałych, podniesionych w skardze zarzutów.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art.152 i art. 200 p.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t. ), orzekł, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło