III SA/Po 641/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-11-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.), Sędzia WSA Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Lokalna Grupa Działania prawidłowo zastosowała kryterium kolejności wpływu wniosków przy ocenie projektów, gdy wnioskodawcy uzyskali tę samą liczbę punktów, a kryterium to nie zostało jednoznacznie podane do wiadomości wnioskodawców?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, ponieważ Lokalna Grupa Działania zastosowała dodatkowe kryterium kolejności wpływu wniosków, które nie zostało jednoznacznie zakomunikowane wnioskodawcom w dokumentacji konkursowej. Sąd uznał, że organ nie wykonał zaleceń poprzedniego wyroku WSA, naruszając tym samym art. 153 PPSA, co skutkuje przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wsparcie finansowe w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Po wstępnej ocenie jej wniosek został wybrany do finansowania, ale ostatecznie nie zmieścił się w limicie środków. Skarżąca wniosła protest, kwestionując sposób oceny kryterium doświadczenia wnioskodawcy oraz kolejność złożenia wniosków. Po uwzględnieniu protestu przez Zarząd Województwa, wniosek nadal nie zmieścił się w limicie środków. Skarżąca wniosła skargę do WSA, który stwierdził naruszenie prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu organ ponownie podjął decyzję niekorzystną dla skarżącej, powołując się na wewnętrzny regulamin i kolejność wpływu wniosków. Skarżąca ponownie wniosła skargę, zarzucając organowi nieuwzględnienie wytycznych sądu.Rozstrzygnięcie
Stwierdza, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Lokalnej Grupie Działania Stowarzyszenie "[...]". Zasądza od Lokalnej Grupy Działania na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenia "[...]" w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o udzielenie wsparcia finansowego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, 1. stwierdza, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Lokalnej Grupie Działania Stowarzyszenie "[...]" w [...], 2. zasądza od Lokalnej Grupy Działania "[...]" w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych
W dniu [...] marca 2018 r. A. S. w odpowiedzi na ogłoszenie
o naborze wniosków na operacje w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - złożyła wniosek do Lokalnej Grupy Działania pod nazwą: Stowarzyszenie "[...]".
Pismem z [...] kwietnia 2018 r. Rada Decyzyjna ww. stowarzyszenia poinformowała stronę, że operacja pt. " [...]" została uznana za zgodną z LSR oraz wybrana do finansowania, uzyskując w ramach oceny 12 punktów. Ze względu jednak na limit środków wskazany w ogłoszonym naborze, pomimo wyboru do finansowania, operacja nie zmieściła się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków.
Nie zgadzając się z wynikiem wyboru strona wniosła protest, , zarzucając, że operacja uzyskała 0 punktów za kryterium nr 1 "doświadczenie wnioskodawcy";
w uzasadnieniu punktacji stwierdzono, że strona wykazała, że w okresie trzech lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie realizowała projekty objęte dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej. Kryterium to było weryfikowane na podstawie oświadczenia zawartego w "fiszce operacji", gdzie na pytanie: czy wnioskodawca w okresie 3 lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie realizował inne projekty objęte dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej została zawarta odpowiedź twierdząca, ze wskazaniem tytułu projektu, nazwą programu, datą umowy: [...] kwietnia 2013 r. oraz datą wypłaty środków: grudzień 2015 r. Strona podkreśliła, że żaden z dokumentów konkursowych opublikowanych na stronie internetowej stowarzyszenia (zarówno legislacyjnych jak i strategicznych) nie określa jak należy liczyć okres trzech lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie; w dokumentacji konkursowej brak jest zarówno definicji tegoż kryterium jak i opisu sposobu jego liczenia. W związku z tym oceniła, że odpowiedzi na pytanie jak należy liczyć powyższy okres należy poszukiwać w zasadniczym dla operacji stanowiącej pomoc de minimis akcie prawnym w postaci Rozporządzenia Komisji Europejskiej 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. W powołanym wyżej rozporządzeniu określona została maksymalna kwota pomocy, jaką Państwo udzielić może jednemu podmiotowi gospodarczemu na przestrzeni 3 lat. Okres ten liczy się z uwzględnieniem lat podatkowych i dotyczy on roku podatkowego składania wniosku
i dwóch poprzedzających go lat podatkowych i nie dotyczy lat liczonych kalendarzowo - ani w pełnych latach ani w zakresie określonych dat. Co do przedsiębiorcy występującego z wnioskiem o przyznanie pomocy de minimis w 2018 roku należy sprawdzić czy w okresie danego roku podatkowego (2018) i dwóch poprzednich lat podatkowych (2017 i 2016) poprzedzających dzień złożenia wniosku otrzymał on pomoc de minimis. Dalej strona zarzuciła w proteście, że ostatnim kryterium wyboru jest kolejność złożenia wniosku. W tym zakresie strona wskazała, że do konkursu złożono 11 wniosków. Z protokołu posiedzenia Rady wynika, że złożony przez stronę wniosek był jedenasty, a po jego wpływie wniosek złożyła jeszcze tylko jedna osoba. Zestawienie, z którego wynika kolejność złożenia wniosków jest - zdaniem strony - nierzetelne i nierzetelność ta miała wpływ na wynik konkursu. Wskazuje bowiem, że gdy sprawdzano kompletność wniosku strony, do naboru przystąpiła jedna osoba, natomiast w poczekalni na złożenie wniosku czekały jeszcze cztery osoby, tak więc biorąc pod uwagę ewentualne złożenie wniosków do innych konkursów przez trzy podmioty spośród oczekujących i tak zaprezentowana
w protokole i na liście operacji kolejność składania wniosków jest niezgodna
z rzeczywistością, co całkowicie dyskwalifikuje jej przydatność do rozstrzygnięcia niniejszego konkursu.
Zarząd Województwa [...] pismem z [...] czerwca 2018 r., wskazując na art. 57 oraz art. 58 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 poz. 1460, dalej jako ustawa wdrożeniowa)
w związku z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym
z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. 2018 r. poz. 140, dalej jako ustawa
o rozwoju lokalnym) i po zapoznaniu się ze stanowiskiem obu stron - uwzględnił protest.
Uzasadniając wskazał, że dla Rady Decyzyjnej trzyletni okres o którym mowa w kryterium, to czas przed złożeniem wniosku, w którym wnioskodawca nie złożył innego wniosku, nie zawarł umowy przyznania pomocy, nie poniósł wydatków związanych z realizacją projektu, ani nie złożył żadnego wniosku o płatność. Natomiast dla strony wskazany okres liczy się zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do pomocy de minimis, obejmując rok podatkowy składania wniosku
i dwa lata podatkowe poprzedzające ten rok. W kryterium, nie ma wyjaśnienia, czy wskazany okres liczyć należy kalendarzowo czy też inaczej, co w obliczu wymogu przedstawienia zaświadczeń o uzyskanej pomocy de minimis oraz faktu, że pomoc przyznawana w ramach programu w istocie stanowi pomoc de minimis może prowadzić do różnej interpretacji. Zdaniem Zarządu Województwa, jeżeli samo kryterium w swym opisie nie wskazuje jak jest rozumiany okres trzech lat przyjęty dla oceny kryterium, to trudno przyjąć informację o wyniku oceny przekazaną stronie pismem z dnia [...] kwietnia 2018r. za prawidłową, wyjaśniającą faktyczne powody znalezienia się operacji poza limitem dostępnych środków. Zarząd Województwa zaznaczył, że Rada Decyzyjna wskazała w swoim stanowisku, że strona została
w trakcie udzielonego doradztwa poinformowana o sposobie obliczenia trzyletniego okresu, jaki obejmuje kryterium doświadczenia wnioskodawcy. Jeżeli założyć, że sposób obliczania terminu był stronie znany, to jedynym racjonalnym wytłumaczeniem protestu jest niezadowolenie z wyniku oceny. Jeśli natomiast przyjąć, że doradztwa w tym zakresie nie było, bądź było nierzetelne, to brak jednoznacznego wskazania w kryterium zasad liczenia trzyletniego okresu, połączony z brakiem właściwego uzasadnienia przedstawionego w informacji do protestującej odnośnie oceny operacji w ramach przedmiotowego kryterium - czyni złożony protest zasadnym. Dalej Zarząd Województwa wskazał, że bezpośrednio
z informacją o wyniku oceny przekazaną wnioskodawczyni łączy się kwestia zasad uszeregowania wniosków na liście operacji wybranych do finansowania. Obie strony sporu mają świadomość istnienia zasad i - jak wynika z przedstawionego stanowiska Rady Decyzyjnej, zastosowano w tym względzie obowiązującą procedurę oceny
i wyboru operacji. Zarząd Województwa uznał, że nie podziela stanowiska Rady, jakoby skierowana do strony informacja z [...] kwietnia 2018 r. zawierała wszystkie wymagane dane. W art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym wskazano na potrzebę udzielenia pisemnej informacji między innymi o wyniku oceny w zakresie spełnienia lokalnych kryteriów wyboru wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów. Informacja, o której mowa, winna zawierać również pouczenie o możliwości wniesienia protestu. Jeśli zatem stronie przysługuje prawo wniesienia protestu
w wyniku uzyskanej informacji, to nie może być ona zbiorem ogólników. Powinna zawierać szczegółowe wytłumaczenie i wyjaśnienia okoliczności faktycznych lub prawnych, jakie wynikają z przeprowadzonej oceny, a w szczególności winna przedstawiać te aspekty oceny, które Rada Decyzyjna w wyniku identycznej punktacji dla kilku wniosków była obowiązana zastosować dla zachowania prawidłowości wyboru. Kiedy faktycznie opublikowaną listę charakteryzują dwie wartości punktowe, niezrozumiałe jest zasłanianie się brakiem obowiązku informowania wnioskodawcy
o poziomie realizacji wskaźników lub zasłanianie się brakiem obowiązku podawania do publicznej wiadomości sprawozdania z realizacji LSR. Brak obowiązku nie powinien być argumentem przedkładanym ponad prawo wnioskodawcy do uzyskania rzetelnej informacji o wyniku oceny.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Rada Decyzyjna Stowarzyszenia "[...]", wskazując na rozdział VIII regulaminu Rady Decyzyjnej, uznała, że wniosek jest zgodny z LSR, w wyniku ponownej oceny, według lokalnych kryteriów wyboru, wniosek uzyskał 12 pkt i operacja na dzień przekazania ponownej oceny wniosku do samorządu województwa [...] nie będzie mieścić się w ramach limitu środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków nr [...]. Rada Decyzyjna podkreśliła, że brak jest podstaw do zmiany decyzji podjętej w dniu [...] kwietnia 2018 r., a tym samym postanowiono o utrzymaniu poprzedniego stanowiska w sprawie.
Uzasadniając Rada Decyzyjna wyjaśniła, że nadal podtrzymuje swoje stanowisko przy stosowanej wykładni dot. sposobu liczenia okresu 3 lat w ramach kryterium nr 1, tj. doświadczenie wnioskodawcy, że wnioskodawca w okresie ostatnich 3 lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie operacji nie realizował innych projektów objętych dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej, co oznacza, że w okresie tym wnioskodawca nie złożył żadnego wniosku o przyznanie pomocy, nic podpisał umowy o przyznanie pomocy, nie realizował zobowiązań wynikających z zestawienia rzeczowo - finansowego, tj. nie ponosił wydatków zaplanowanych usług lub zakupów, nie dokonał rozliczenia projektu, tzn. nie został złożony wniosek o płatność, nie otrzymał płatności częściowej lub końcowej. Rada Decyzyjna podkreśliła, że o takim sposobie obliczania tego kryterium wnioskodawczyni została poinformowana w trakcie doradztwa w biurze Stowarzyszenia, w dniu [...] marca 2018 r.
Odnosząc się do zasad zaszeregowania wniosków na liście operacji wybranych do finansowania Rada Decyzyjna napisała, że liczba punktów nie jest jedynym kryterium. Rada Decyzyjna przed sporządzeniem listy operacji wybranych weryfikuje bowiem stopień osiągnięcia wskaźników obowiązujących jednocześnie dla danego naboru zawartych w sprawozdaniu z realizacji LSR za rok poprzedni na podstawie przedstawionych przez pracowników biura dokumentów. Lista operacji wskazuje jaką pozycję uzyskała dana operacja na tle innych wniosków biorących udział w konkursie.
A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając, że ocena złożonego przez nią projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny. Uzasadniając powtórzyła argumenty zawarte w proteście, zarówno co do liczenia okresu trzech lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie jak i co do nierzetelności zestawienia, w którym wymieniono kolejność wpływu wniosków. Przyznała, że kryterium doświadczenia wnioskodawcy oraz sposób liczenia trzyletniego terminu było przedmiotem dyskusji w trakcie doradztwa w biurze Stowarzyszenia, jednak już wtedy ujawniły się sprzeczności w rozumieniu tego pojęcia przez skarżącą i przez pracownika, któremu skarżąca zgłaszała swoje wątpliwości. Oceniła, że pracownik nie był w stanie jednoznacznie rozstrzygnąć wątpliwości ani wskazać przepisów, poprzestając na powołaniu się na dotychczasową praktykę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem wydanym w dniu 30 października 2018 r. w sprawie o syg. Akt IIISA/Po 449/18, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
Sąd nie podzielił jednak wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że nie podziela zarzutu skargi dotyczącego liczenia trzyletniego okresu o którym mowa w kryterium wyboru operacji nr 1. Przywołane kryterium brzmi: preferuje się wnioskodawców którzy w okresie trzech lat "przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu nie realizowali innych projektów z udziałem środków Unii Europejskiej". Maksymalna punktacja w ramach kryterium to 1 punkt (0 punktów w przypadku niespełnienia kryterium). Sąd podzielił stanowisko skarżącej i zarządu Województwa [...], że sposób liczenia trzyletniego okresu nie został wyraźnie określony. Dalej Sąd wskazał, że "realizacja" to wprowadzenie czegoś w życie, zastosowanie w praktyce. Nie budzi wątpliwości Sądu, że "realizacja innego projektu" z udziałem środków Unii Europejskiej ma miejsce dopiero wtedy, kiedy strona umowy faktycznie otrzyma pomoc. Powyższa konstrukcja umożliwia objęcie dofinansowaniem szerokiej grupy zainteresowanych podmiotów. Przyjęcie stanowiska stowarzyszenia, że "realizacja innego projektu" oznacza także złożenie innego wniosku o przyznanie pomocy, podpisanie innej umowy, realizowanie zobowiązań wynikających z zestawienia rzeczowo-finansowego oznaczałoby, że złożenie jednego wniosku o przyznanie pomocy blokowałoby możliwość wystąpienia z innym wnioskiem przynajmniej do czasu rozstrzygnięcia konkursu (jeżeli byłoby to rozstrzygnięcie negatywne). Przystąpienia do konkursu (poprzez złożenie wniosku) nie można nazwać realizacją z udziałem środków unijnych. Dopiero podpisanie umowy będzie skutkowało współfinansowaniem i
w konsekwencji"realizacją innego projektu".Jak napisała skarżąca w formularzu "Opis projektu pod kątem spełniania przez Wnioskodawcę "Kryteriów Wyboru Operacji"" (k. 144 akt sądowych) w dniu [...] kwietnia 2013 r. zawarła umowę
w ramach programu: Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw i wskazała datę wypłaty środków: "grudzień 2015 r.". Powyższe oznacza, że w dacie składania wniosku nie minęły jeszcze trzy lata wymienione w kryterium i prawidłowo skarżąca otrzymała "0" punktów w ramach tego kryterium.
Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzutów skargi, dotyczącego wywodzenia skutków z kolejności wpływu wniosków do biura Stowarzyszenia, Sąd stwierdził, że skarżąca co do zasady słusznie podważa zasady szeregowania wniosków na liście operacji wybranych do dofinansowania. Sprzeciw Sądu wzbudziło zastosowanie dodatkowego kryterium wyboru operacji. Jak wskazał Sąd, nie budzi wątpliwości, że liczba punktów nie jest jedynym kryterium porządkowym zastosowanym przez Stowarzyszenie w momencie tworzenia listy wniosków wybranych do finansowania. Stowarzyszenie wywodzi jednakże konsekwentnie, że Rada Decyzyjna mogła brać pod uwagę także kolejność wpływu wniosku do Biura (data i godzina przyjęcia wniosku). Oceniając poszczególne wnioski Rada Decyzyjna zastosowała przepis rozdziału VII pkt 26 ww. regulaminu, zgodnie z którym "W sytuacji, gdy dwa lub więcej wniosków o przyznanie pomocy, złożonych w ramach tego samego działania, uzyska tę samą liczbę punktów w punktacji według lokalnych kryteriów wyboru operacji, a nie wszystkie wnioski mieszczą się w limicie dostępnych środków, wówczas do finansowania zostaje wybrany projekt, który zapewnia realizację zapisanego w LSR wskaźnika, którego poziom osiągnięty został na niższym poziomie – zgodnie z zestawieniem zawartym w sprawozdaniu z realizacji Lokalnej Strategii Rozwoju Stowarzyszenia "[...]" za rok poprzedzający rok, w którym beneficjent złożył wniosek. W sytuacji, gdy kilka wniosków, które otrzymały tę samą liczbę punktów w punktacji wg lokalnych kryteriów wyboru wniosków, zakłada iż przyczyni się do realizacji tego samego wskaźnika, o wybraniu bądź niewybraniu przez Radę Decyzyjną LGD operacji do finansowania decyduje kolejność wpływu wniosku do biura LGD (data i godzina przyjęcia wniosku)". Nadto Stowarzyszenie podkreśla, że zasada tworzenia listy wniosków według kolejności wpływu wynika także z załącznika nr [...] do Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność w związku z załącznikiem nr 1 "Planowane do osiągnięcia w wyniku operacji cele ogólne, szczegółowe, przedsięwzięcia oraz zakładane do osiągnięcia wskaźniki", który to załącznik nr 1 znajdował się w dokumentacji konkursowej dotyczącej tego naboru.
Sąd stwierdził, że do rozstrzygnięcia konkursu, w którym brała udział skarżąca zastosowano dodatkowe kryterium. Stowarzyszenie nie wykazało jednoznacznie, że skarżąca została z tym kryterium zaznajomiona. Sąd wskazał, że nie jest prawidłowa taka sytuacja, że dodatkowe kryterium tworzenia listy wniosków wybranych do finansowania, znajduje się w dokumencie wewnętrznie obowiązującym, bo taki charakter ma regulamin Rady Decyzyjnej, określający organizację wewnętrzną i tryb pracy Rady. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że na stronie internetowej Stowarzyszenia, w zakładce (innej niż zakładka dotycząca naboru wniosków [...]) znajduje się dokument "Procedury Oceny i Wyboru Operacji", zaś jednym z plików dokumentacji konkursowej, dotyczącej przedmiotowego naboru, na stronie internetowej, jest plik "Planowane do osiągnięcia wskaźniki". Po otwarciu tego pliku ukazuje się pełna nazwa: "Planowane do osiągnięcia w wyniku operacji cele ogólne, szczegółowe, przedsięwzięcia oraz zakładane do osiągnięcia wskaźniki". Sąd podkreślił, że jest to dokument planistyczny i lektura tego dokumentu w żaden sposób nie wskazuje, że przy ocenie wniosku o dofinansowanie zostanie zastosowane dodatkowe kryterium. Sąd wskazał, że nie znajduje racjonalnego wyjaśnienia, dlaczego analizowane kryterium nie zostało podane do wiadomości zainteresowanych w sposób jednoznaczny i nie zostało wyszczególnione
w dokumencie – "Kryteria wyboru operacji wraz z procedurą ich ustalania lub zmiany kryteriów", stanowiącym Załącznik nr 11 do wniosku na wybór Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność. Podkreślić należy, że powyższe kryteria zostały – w aspekcie skarżącej - skonkretyzowane w załączniku nr 1 do pisma nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., wskazującym ilość kryteriów, nazwę i ich opis, uzasadnienie punktacji oraz liczbę przyznanych punktów (k. 50 – 51 akt sądowych). Powoływanie się na dokumenty ogólnodostępne na stronie internetowej Stowarzyszenia oraz powoływanie się na udzielane doradztwo nie równoważy takiej okoliczności, że termin składania wniosków stanowi dodatkowe kryterium oceny – w razie hipotetycznej sytuacji uzyskania tej samej liczy punktów przez dwa lub więcej wniosków. Skoro został zakreślony termin składania wniosków to wnioskodawca, odpowiadając na szczegółowe pytania zawarte w formularzu "Fiszka operacji"
i składając wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami w terminie zakreślonym do przeprowadzenia konkursu, ma podstawy aby oczekiwać, że o wybraniu do dofinansowania będą decydować kryteria wprost podane do wiadomości potencjalnych beneficjentów. Kryterium, na które powołuje się Stowarzyszenie, brak jest w wyżej wskazanych dokumentach. Jednocześnie kryterium to (tj. w zakresie pierwszeństwa wpływu wniosku do biura LGD przy takiej samej ilości punktów przyznanych według lokalnych kryteriów wyboru operacji) stanowić może podstawę do uznania dyskryminacji podmiotu, który bierze udział w procedurze zainicjowanej wnioskiem o dofinansowanie projektu pomimo, że wniosek ten złożony został
w terminie wskazanym przez Stowarzyszenie.
Sąd zobowiązał organ, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, do dokonania ponownej oceny z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez Sąd
w uzasadnieniu wyroku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Rada Decyzyjna Stowarzyszenia "[...]", wskazując na rozdział VIII regulaminu Rady Decyzyjnej, uznała, że wniosek jest zgodny z LSR, w wyniku oceny przez Radę Decyzyjną według lokalnych kryteriów wyboru wniosek uzyskał 12 pkt i operacja na dzień przekazania ponownej oceny wniosku do Samorządu Województwa [...] nie będzie mieścić się w ramach limitu środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze wniosków nr [...]. Rada Decyzyjna podkreśliła, że brak jest podstaw do zmiany decyzji podjętej w dniu [...] kwietnia 2018 r., a tym samym postanowiono o utrzymaniu poprzedniego stanowiska w sprawie.
W uzasadnieniu uchwały Rada Decyzyjna powołała się na treść uzasadnienia powyższego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 października 2018 r. Sąd wskazał
w tym wyroku, że stanowisko organu w zakresie oceny kryterium nr 1 było prawidłowe.
Odnosząc się do kwestii dodatkowego kryterium oceny wniosku organ wskazał, że art. 26 Rozdziału VII Regulaminu Rady Decyzyjnej LGD Stowarzyszenia "[...]" nie stanowi takiego dodatkowego kryterium oceny wniosków, a jedynie reguluje działanie LGD. Organ ten nie może działać wbrew przepisom powyższego aktu.
Ponieważ skarżąca złożyła wniosek w ostatnim dniu terminu na składanie wniosków, jako przedostatnia osoba składająca wniosek, operacja skarżącej nie znalazła się w ramach limitu środków do dofinansowania.
A. S. ponownie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając, że ocena złożonego przez nią projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny.
Zdaniem skarżącej, organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie uwzględnił wytycznych wyrażonych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 października 2018 r., przez co doszło do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302), dalej : p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie ze skargi A. S. na ocenę wniosku o dofinansowanie projektu pt " [...]" dokonaną przez Lokalną Grupę Działania Stowarzyszenie "[...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem wydanym
w dniu 30 października 2018 r. w sprawie o syg. Akt IIISA/Po 449/18, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę Lokalnej Grupie Działania do ponownego rozpoznania.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a., który ma charakter bezwzględnie obowiązujący, oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania
w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
W wyroku z dnia 30 października 2018 r. Sąd wskazał na następujące kwestie:
Po pierwsze, Sąd stwierdził, że nie podziela zarzutu skargi dotyczącego liczenia trzyletniego okresu o którym mowa w kryterium wyboru operacji nr 1. Przywołane kryterium brzmi: preferuje się wnioskodawców którzy w okresie trzech lat "przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu nie realizowali innych projektów
z udziałem środków Unii Europejskiej". Maksymalna punktacja w ramach kryterium to 1 punkt (0 punktów w przypadku niespełnienia kryterium). Sąd podzielił stanowisko skarżącej i zarządu Województwa [...], że sposób liczenia trzyletniego okresu nie został wyraźnie określony. Dalej Sąd wskazał, że "realizacja" to wprowadzenie czegoś w życie, zastosowanie w praktyce. Nie budzi wątpliwości Sądu, że "realizacja innego projektu" z udziałem środków Unii Europejskiej ma miejsce dopiero wtedy, kiedy strona umowy faktycznie otrzyma pomoc. Powyższa konstrukcja umożliwia objęcie dofinansowaniem szerokiej grupy zainteresowanych podmiotów. Przyjęcie stanowiska stowarzyszenia, że "realizacja innego projektu" oznacza także złożenie innego wniosku o przyznanie pomocy, podpisanie innej umowy, realizowanie zobowiązań wynikających z zestawienia rzeczowo-finansowego oznaczałoby, że złożenie jednego wniosku o przyznanie pomocy blokowałoby możliwość wystąpienia z innym wnioskiem przynajmniej do czasu rozstrzygnięcia konkursu (jeżeli byłoby to rozstrzygnięcie negatywne). Przystąpienia do konkursu (poprzez złożenie wniosku) nie można nazwać realizacją z udziałem środków unijnych. Dopiero podpisanie umowy będzie skutkowało współfinansowaniem i
w konsekwencji"realizacją innego projektu".Jak napisała skarżąca w formularzu "Opis projektu pod kątem spełniania przez Wnioskodawcę "Kryteriów Wyboru Operacji"" (k. 144 akt sądowych) w dniu [...] kwietnia 2013 r. zawarła umowę
w ramach programu: Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw i wskazała datę wypłaty środków: "grudzień 2015 r.". Powyższe oznacza, że w dacie składania wniosku nie minęły jeszcze trzy lata wymienione w kryterium i prawidłowo skarżąca otrzymała "0" punktów w ramach tego kryterium.
Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzutów skargi, dotyczącego wywodzenia skutków z kolejności wpływu wniosków do biura Stowarzyszenia, Sąd stwierdził, że skarżąca, co do zasady, słusznie podważa zasady szeregowania wniosków na liście operacji wybranych do dofinansowania. Sprzeciw Sądu wzbudziło zastosowanie dodatkowego kryterium wyboru operacji. Jak wskazał Sąd, nie budzi wątpliwości, że liczba punktów nie jest jedynym kryterium porządkowym zastosowanym przez Stowarzyszenie w momencie tworzenia listy wniosków wybranych do finansowania. Stowarzyszenie wywodzi jednakże konsekwentnie, że Rada Decyzyjna mogła brać pod uwagę także kolejność wpływu wniosku do Biura (data i godzina przyjęcia wniosku). Oceniając poszczególne wnioski Rada Decyzyjna zastosowała przepis rozdziału VII pkt 26 ww. regulaminu, zgodnie z którym "W sytuacji, gdy dwa lub więcej wniosków o przyznanie pomocy, złożonych w ramach tego samego działania, uzyska tę samą liczbę punktów w punktacji według lokalnych kryteriów wyboru operacji, a nie wszystkie wnioski mieszczą się w limicie dostępnych środków, wówczas do finansowania zostaje wybrany projekt, który zapewnia realizację zapisanego w LSR wskaźnika, którego poziom osiągnięty został na niższym poziomie – zgodnie z zestawieniem zawartym w sprawozdaniu z realizacji Lokalnej Strategii Rozwoju Stowarzyszenia "[...]" za rok poprzedzający rok, w którym beneficjent złożył wniosek. W sytuacji, gdy kilka wniosków, które otrzymały tę samą liczbę punktów w punktacji wg lokalnych kryteriów wyboru wniosków, zakłada iż przyczyni się do realizacji tego samego wskaźnika, o wybraniu bądź niewybraniu przez Radę Decyzyjną LGD operacji do finansowania decyduje kolejność wpływu wniosku do biura LGD (data i godzina przyjęcia wniosku)". Nadto Stowarzyszenie podkreśla, że zasada tworzenia listy wniosków według kolejności wpływu wynika także z załącznika nr [...] do Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność w związku z załącznikiem nr 1 "Planowane do osiągnięcia w wyniku operacji cele ogólne, szczegółowe, przedsięwzięcia oraz zakładane do osiągnięcia wskaźniki", który to załącznik nr 1 znajdował się w dokumentacji konkursowej dotyczącej tego naboru.
Sąd stwierdził, że do rozstrzygnięcia konkursu, w którym brała udział skarżąca zastosowano dodatkowe kryterium. Stowarzyszenie nie wykazało jednoznacznie, że skarżąca została z tym kryterium zaznajomiona. Sąd wskazał, że nie jest prawidłowa taka sytuacja, że dodatkowe kryterium tworzenia listy wniosków wybranych do finansowania, znajduje się w dokumencie wewnętrznie obowiązującym, bo taki charakter ma regulamin Rady Decyzyjnej, określający organizację wewnętrzną i tryb pracy Rady. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że na stronie internetowej Stowarzyszenia, w zakładce (innej niż zakładka dotycząca naboru wniosków [...]) znajduje się dokument "Procedury Oceny i Wyboru Operacji", zaś jednym z plików dokumentacji konkursowej, dotyczącej przedmiotowego naboru, na stronie internetowej, jest plik "Planowane do osiągnięcia wskaźniki". Po otwarciu tego pliku ukazuje się pełna nazwa: "Planowane do osiągnięcia w wyniku operacji cele ogólne, szczegółowe, przedsięwzięcia oraz zakładane do osiągnięcia wskaźniki". Sąd podkreślił, że jest to dokument planistyczny i lektura tego dokumentu w żaden sposób nie wskazuje, że przy ocenie wniosku o dofinansowanie zostanie zastosowane dodatkowe kryterium. Sąd wskazał, że nie znajduje racjonalnego wyjaśnienia, dlaczego analizowane kryterium nie zostało podane do wiadomości zainteresowanych w sposób jednoznaczny i nie zostało wyszczególnione
w dokumencie – "Kryteria wyboru operacji wraz z procedurą ich ustalania lub zmiany kryteriów", stanowiącym Załącznik nr 11 do wniosku na wybór Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność. Podkreślić należy, że powyższe kryteria zostały – w aspekcie skarżącej - skonkretyzowane w załączniku nr 1 do pisma nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., wskazującym ilość kryteriów, nazwę i ich opis, uzasadnienie punktacji oraz liczbę przyznanych punktów (k. 50 – 51 akt sądowych). Powoływanie się na dokumenty ogólnodostępne na stronie internetowej Stowarzyszenia oraz powoływanie się na udzielane doradztwo nie równoważy takiej okoliczności, że termin składania wniosków stanowi dodatkowe kryterium oceny – w razie hipotetycznej sytuacji uzyskania tej samej liczy punktów przez dwa lub więcej wniosków. Skoro został zakreślony termin składania wniosków to wnioskodawca, odpowiadając na szczegółowe pytania zawarte w formularzu "Fiszka operacji"
i składając wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami w terminie zakreślonym do przeprowadzenia konkursu, ma podstawy aby oczekiwać, że o wybraniu do dofinansowania będą decydować kryteria wprost podane do wiadomości potencjalnych beneficjentów. Kryterium, na które powołuje się Stowarzyszenie, brak jest w wyżej wskazanych dokumentach. Jednocześnie kryterium to (tj. w zakresie pierwszeństwa wpływu wniosku do biura LGD przy takiej samej ilości punktów przyznanych według lokalnych kryteriów wyboru operacji) stanowić może podstawę do uznania dyskryminacji podmiotu, który bierze udział w procedurze zainicjowanej wnioskiem o dofinansowanie projektu pomimo, że wniosek ten złożony został
w terminie wskazanym przez Stowarzyszenie.
Sąd zobowiązał organ, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, do dokonania ponownej oceny z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez Sąd
w uzasadnieniu wyroku.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie,
w świetle rozważań oraz wskazań Sądu zawartych w powołanym wyżej wyroku, odnośnie zarzutów skargi, dotyczących wywodzenia skutków z kolejności wpływu wniosków do biura Stowarzyszenia, Sąd stwierdził, że organ ponownie rozpoznając sprawę, nie wykonał zalecenia Sądu w wymaganym zakresie, pomijając ocenę prawną wyrażoną w tym wyroku.
Z uzasadnienia uchwały wynika jedynie, że zdaniem organu, art. 26 Rozdziału VII Regulaminu Rady Decyzyjnej LGD Stowarzyszenia "[...]" nie stanowi dodatkowego kryterium oceny wniosków, a jedynie reguluje działanie LGD. Zaś organ nie może działać wbrew przepisom powyższego aktu. Tym samym, organ w istocie powtórzył ocenę zawartą już w rozstrzygnięciu zakwestionowanym przez Sąd.
Zatem jeszcze raz należy wskazać, że:
Sąd wyraźnie stwierdził, że do rozstrzygnięcia konkursu, w którym brała udział skarżąca zastosowano dodatkowe kryterium.
Stowarzyszenie nie wykazało jednoznacznie, że skarżąca została z tym kryterium zaznajomiona.
Sąd wskazał, że nie jest prawidłowa taka sytuacja, że dodatkowe kryterium tworzenia listy wniosków wybranych do finansowania, znajduje się w dokumencie wewnętrznie obowiązującym, bo taki charakter ma regulamin Rady Decyzyjnej, określający organizację wewnętrzną i tryb pracy Rady. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że na stronie internetowej Stowarzyszenia, w zakładce (innej niż zakładka dotycząca naboru wniosków [...]) znajduje się dokument "Procedury Oceny
i Wyboru Operacji", zaś jednym z plików dokumentacji konkursowej, dotyczącej przedmiotowego naboru, na stronie internetowej, jest plik "Planowane do osiągnięcia wskaźniki". Po otwarciu tego pliku ukazuje się pełna nazwa: "Planowane do osiągnięcia w wyniku operacji cele ogólne, szczegółowe, przedsięwzięcia oraz zakładane do osiągnięcia wskaźniki".
Sąd podkreślił, że jest to dokument planistyczny i lektura tego dokumentu
w żaden sposób nie wskazuje, że przy ocenie wniosku o dofinansowanie zostanie zastosowane dodatkowe kryterium.
Sąd wskazał, że nie znajduje racjonalnego wyjaśnienia, dlaczego analizowane kryterium nie zostało podane do wiadomości zainteresowanych w sposób jednoznaczny i nie zostało wyszczególnione w dokumencie – "Kryteria wyboru operacji wraz z procedurą ich ustalania lub zmiany kryteriów", stanowiącym Załącznik nr 11 do wniosku na wybór Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność. Sąd podkreślił, że powyższe kryteria zostały – w aspekcie skarżącej - skonkretyzowane w załączniku nr 1 do pisma nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., wskazującym ilość kryteriów, nazwę i ich opis, uzasadnienie punktacji oraz liczbę przyznanych punktów (k. 50 – 51 akt sądowych). Powoływanie się na dokumenty ogólnodostępne na stronie internetowej Stowarzyszenia oraz powoływanie się na udzielane doradztwo nie równoważy takiej okoliczności, że termin składania wniosków stanowi dodatkowe kryterium oceny – w razie hipotetycznej sytuacji uzyskania tej samej liczy punktów przez dwa lub więcej wniosków. Skoro został zakreślony termin składania wniosków to wnioskodawca, odpowiadając na szczegółowe pytania zawarte w formularzu "Fiszka operacji"
i składając wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami w terminie zakreślonym do przeprowadzenia konkursu, ma podstawy aby oczekiwać, że o wybraniu do dofinansowania będą decydować kryteria wprost podane do wiadomości potencjalnych beneficjentów. Kryterium, na które powołuje się Stowarzyszenie, brak jest w wyżej wskazanych dokumentach. Jednocześnie kryterium to (tj. w zakresie pierwszeństwa wpływu wniosku do biura LGD przy takiej samej ilości punktów przyznanych według lokalnych kryteriów wyboru operacji) stanowić może podstawę do uznania dyskryminacji podmiotu, który bierze udział w procedurze zainicjowanej wnioskiem o dofinansowanie projektu pomimo, że wniosek ten złożony został
w terminie wskazanym przez Stowarzyszenie.
Należy przy tym zauważyć, że jeżeli organ nie podzielał dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedstawionej w uzasadnieniu wyroku, winien był skorzystać z przysługujących mu środków zaskarżania wyroku. Skoro zaś organ
z możliwości tej nie skorzystał , zgodnie ze wskazanym wyżej art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi
w ww. w orzeczeniu Sądu.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ dokona oceny z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez Sąd w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku
W świetle stwierdzonego uchybienia, Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a nadto wydana została z naruszeniem art. 153 p.p.s.a , co skutkuje przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia (art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej),
O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło