III SA/Po 642/20

WyrokWSA w Poznaniu2021-02-16

Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Marzenna Kosewska, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i wierzyciel prawidłowo uznali za nieuzasadnione zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku zapłaty opłat abonamentowych, mimo braku jednoznacznych dowodów na rejestrację odbiornika i istnienie obowiązku w spornym okresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne i wierzyciel nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżąca była abonentem w okresie objętym tytułem wykonawczym. Brak dowodów na istnienie obowiązku, w szczególności w kontekście twierdzeń skarżącej o wyrejestrowaniu odbiornika i braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, skutkował uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzających je postanowień organów.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. Z. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które uznało za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Skarżąca podnosiła, że wyrejestrowała odbiornik w 2003 r. i od tego czasu nie była abonentem. Organy egzekucyjne i wierzyciel opierali swoje stanowisko m.in. na nadanym w 2008 r. indywidualnym numerze identyfikacyjnym oraz doręczonym upomnieniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, a także postanowienia wierzyciela (Poczty Polskiej S.A.). Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2021 roku sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2020 roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] kwietnia 2020 roku nr [...], 2. uchyla postanowienia Poczty [...] [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2020 roku znak: [...] i z dnia [...] marca 2020 roku znak: [...], 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sadowych. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, wszczętego wobec zobowiązanej Z. Z. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2019 r., wystawionego przez wierzyciela (Pocztę [...] S. A. w W.), obejmującego zaległości pieniężne z tytułu opłat abonamentowych od stycznia 2014 r. do marca 2019 r. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia powołano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a." oraz art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 i art. 34 § 1, 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej: "p.e.a.". Zaskarżone postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Podstawą zarzutów jest: 1. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.); w tym kontekście zobowiązana podała, że w 2003 r. zmieniła miejsce zamieszkania, wyrejestrowała odbiornik (później już go nie posiadała) i poinformowała wierzyciela na piśmie o nowym adresie zamieszkania; nie otrzymała indywidualnego numeru identyfikacyjnego, gdyż nie była zarejestrowana jako abonent; po otrzymaniu tytułu wykonawczego w listopadzie 2019 r. na poczcie uzyskała informację, że nie jest zarejestrowana jako abonent; 2. brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 p.e.a.); 3. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 p.e.a.), a to: a) podanie niewłaściwego adresu zobowiązanej (art. 27 § 1 pkt 2 p.e.a.); b) brak podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3 p.e.a.); c) brak wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 p.e.a.); d) brak daty doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane - podstawę prawną braku tego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 12 p.e.a.); e) brak podania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W dniu [...] listopada 2019 r. do Urzędu Skarbowego P. wpłynęły trzy dokumenty z [...] listopada 2019 r.: 1. zgłoszenie przez stronę rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego; 2. zawiadomienie o nadaniu stronie indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]; 3. oświadczenie strony o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. Postanowieniem z [...] marca 2020 r. wierzyciel uznał powyższe zarzuty za nieuzasadnione podnosząc, co następuje odnośnie zarzutu: 1. nieistnienia obowiązku: a) potwierdzono pierwszą rejestrację przez stronę odbiornika telewizyjnego, po czym wydano jej książeczkę radiofoniczną; aby wykazać wyrejestrowanie odbiornika abonent powinien posiadać potwierdzający ten fakt dokument z odciskiem datownika placówki pocztowej i podpisem pracownika wierzyciela; skoro strona go nie posiada, nie można uznać odbiornika za wyrejestrowany; b) po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342), dalej: "rozporządzenie z 2007 r.", 3 września 2008 r. wysłano do zobowiązanej zawiadomienie o nadaniu stronie indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]; skoro strona nie złożyła reklamacji, że nie doręczono jej tego numeru, to należy przyjąć, że doręczenie to nastąpiło; nawet jednak jego ewentualne niedoręczenie nie oznacza nieistnienia obowiązku uiszczania opłat wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), dalej: "ustawa"; c) przed wejściem w życie rozporządzenia z 2007 r. zmianę danych zawartych we wniosku rejestracyjnym (np. dotyczących miejsca zamieszkania) należało zgłosić na odcinku "Z" lub "W" książeczki radiofonicznej; d) zwolnienie od opłat jest uzależnione od złożenia przez abonenta stosownego oświadczenia (art. 4 ustawy), a za okres objęty tytułem wykonawczym zobowiązana nie złożyła go; uczyniła to dopiero [...] listopada 2019 r., ze skutkiem od 1 grudnia 2019 r. 2. braku uprzedniego doręczenia upomnienia - upomnienie wysłano zobowiązanej [...] kwietnia 2019 r. na adres ul. [...] w P. i po dwukrotnym awizowaniu uznano je za doręczone 4 maja 2019 r.; 3. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 p.e.a. - egzekucję wszczęto, a zatem tytuł spełnia te wymogi. Zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym: 1. podniosła zarzut przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.), 2. wskazała, że w związku z wyrejestrowaniem odbiornika ewentualne nadanie jej w 2008 r. indywidualnego numeru identyfikacyjnego było bezprawne, a ponadto numer ten nie został wprowadzony do systemu, o czym świadczy to, że gdy była [...] listopada 2019 r. na poczcie, to jej pracownik stwierdził brak nadania jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego i brak rejestracji odbiornika; 3. skonkludowała, że od 2003 r. do [...] listopada 2019 r. nie była abonentem. Postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. wierzyciel utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] marca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. w P. postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wskazując m. in., że zarejestrowała się [...] listopada 2019 r. jako abonent w celu zatrzymania roszczeń wierzyciela i otrzymała numer identyfikacyjny [...]. Nie otrzymałaby go, gdyby była już zarejestrowana jako abonent. Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił dokonaną przez wierzyciela kwalifikację prawną podniesionych zarzutów (art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 p.e.a.) i podniósł, co następuje. Zgodnie z art. 34 § 1 p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Jeżeli więc wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut za niezasadny, organ egzekucyjny jest takim stanowiskiem związany. W zarzutach strona wskazała, że w 2003 r., przy zmianie miejsce zamieszkania, wyrejestrowała odbiornik telewizyjny i po tym czasie nie posiadała odbiornika. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie, t.j. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190), dalej: "rozporządzeniem MI", rozporządzeniu z 2007 r. i rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), dalej: "rozporządzenie z 2013 r.", określają tryb postępowania abonentów w przypadku zaistnienia sytuacji związanej ze zmianą miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji czy zaprzestania używania odbiornika. Aktualnie ten tryb reguluje § 11 rozporządzenia z 2013 r. Normy te wyrażały i wyrażają obowiązek abonenta do powiadomienia wierzyciela o zdarzeniach związanych z rejestracją odbiornika oraz uiszczeniem należnej opłaty abonamentowej. W tym celu abonent zobligowany jest do złożenia w placówce pocztowej formularza zgłoszenia zmiany danych, o którym mowa w § 4 rozporządzenia z 2013 r. na okoliczność wskazania faktów i danych podlegających zmianie. Dla uzyskania skutku nieistnienia obowiązku konieczne jest zgłoszenie faktu, od którego przepis prawa uzależnia powstanie tego zdarzenia. Takiego skutku nie wywołuje zaprzestanie zamieszkiwania w miejscu, gdzie uprzednio dokonano rejestracji odbiornika albo dokonanie tego w innej formie np. przez składanie pisemnych oświadczeń. Rozporządzeniem z 2007 r. wierzyciela zobowiązano do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Wierzyciel, realizując ten obowiązek - wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. - zawiadomieniem z 3 września 2008 r. nadał stronie indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Zobowiązana nie przedstawiła wymaganego dowodu na okoliczność, z której wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Dopiero [...] listopada 2019 r. w urzędzie pocztowym dopełniła formalności zwolnienia od opłat abonamentowych. Zwolnienie to obowiązuje od grudnia 2019 r., zatem strona jest zobowiązana do uiszczenia opłat za okres od stycznia 2014 r. do listopada 2019 r. W dniu [...] listopada 2019 r. zamknięto rejestrację o indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...], jako że w tym dniu zobowiązana dokonała kolejnej rejestracji odbiornika pod adresem (obecnym) [...] w L., uzyskując nowy indywidualny numer identyfikacyjny [...] i dołączając oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia. Wierzyciel, przeprowadzając działania kontrolne wykonania obowiązku rejestracji odbiorników i obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, posiadając uprawnienia do korzystania z danych rejestru PESEL na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.) i w oparciu o otrzymane dane z rejestru PESEL, ustalił i zaktualizował dane adresowe miejsca zameldowania zobowiązanej, tj. ul. [...] w P.. Na ten adres skierowano do strony upomnienie z [...] kwietnia 2019 r., doręczone w trybie art. 44 § 4 K.p.a. Wobec tego nieuzasadniony jest zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 p.e.a. Odnośnie zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 p.e.a.) wskazano, że zgodnie z art. 29 p.e.a. po otrzymaniu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny obowiązany jest zbadać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i poprawność formalną tytułu wykonawczego. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej, a tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 p.e.a., obliguje organ egzekucyjny do wszczęcia egzekucji zgodnie z art. 26 § 1 p.e.a. Niespełnienie wymogów określonych w tym przepisie powoduje, że organ egzekucyjny na mocy art. 29 § 2 p.e.a. nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Tytuł wykonawczy, mimo że nie jest aktem administracyjnym, powinien zawierać elementy wskazane w art. 27 § 1 p.e.a. zobowiązującym wierzyciela wystawiającego tytuł wykonawczy do zamieszczenia w tytule wykonawczym m. in. podstawy prawnej egzekucji administracyjnej przez wpisanie właściwego aktu normatywnego. Zgodnie z powyższym wierzyciel wystawił przedmiotowy tytuł wykonawczy wskazując w części E pkt 1 art. 2 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 3 i 4 ustawy (rubryka: inna podstawa prawna) jako akt normatywny stanowiący podstawę powstania należności z mocy prawa. Przepis art. 27 p.e.a enumeratywnie wskazuje, jakie obligatoryjne dane zawiera tytuł wykonawczy. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1350) obowiązkowe wypełnienie pozycji w tytułach wykonawczych dotyczy elementów określonych w art. 27 p.e.a., stąd wskazanie w tytule wykonawczym indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest wymagane. W skardze na postanowienie organu odwoławczego zobowiązana zarzuciła naruszenie: 1. art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a. przez błędne przyjęcie, że obowiązek istnieje; 2. § 5 rozporządzenia z 2007 r. przez błędne przyjęcie, że doszło do skutecznego nadania w 2008 r. indywidualnego numeru identyfikacyjnego; 3. art. 33 § 1 pkt 10 p.e.a. przez nieujęcie w tytule wykonawczym indywidualnego numeru identyfikacyjnego; 4. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), dalej: "o.p.", przez nieuwzględnienie przedawnienia obowiązku; 5. art. 7 i art. 80 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i wadliwą ocenę materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi powołano okoliczności wyartykułowane już we wcześniejszych pismach skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontroli sądu administracyjnego podlega również legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem w przypadkach, o których mowa w art. 34 § 1 p.e.a. (tu: art. 33 § 1 pkt 1 i 7 p.e.a.) postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można pominąć oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowienia wierzyciela. Postanowienia wierzyciela naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co skutkuje koniecznością uchylenia zarówno ich, jak i zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070), dalej: "nowela", do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie p.e.a. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie noweli stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie noweli (weszła w życie 30 lipca 2020 r.), a zatem prawidłowo organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu zastosował dotychczasowe przepisy p.e.a. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego przedawnienia obowiązku należy podnieść, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kwestia przedawnienia obowiązku leży poza granicami sprawy sądowoadministracyjnej, gdyż jej granice są wyznaczone granicami sprawy administracyjnej, zaś do niej nie należy kwestia przedawnienia obowiązku, gdyż nie została podniesiona w zarzutach, na zgłoszenie których strona miała 7 dni (art. 27 § 1 pkt 9 p.e.a.). Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia art. 70 § 1 o.p. Kluczowe dla rozstrzygnięcia pierwszego zarzutu skargi dotyczącego nieistnienia obowiązku jest ustalenie, czy skarżąca w okresie objętym tytułem wykonawczym (od stycznia 2014 r. do marca 2019 r.) była abonentem, tj. czy przed 1 stycznia 2014 r. dokonała rejestracji odbiornika i nie wyrejestrowała go do końca marca 2019 r. Zasadne jest stanowisko skarżącej, że wierzyciel ani organy nie wykazały, aby skarżąca w powyższym okresie była abonentem. Skarżąca od początku podnosiła, że wyrejestrowała odbiornik w 2003 r. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania z ul. [...] w L. na ul. [...] w P.. Nie przedstawiła co prawda na okoliczność wyrejestrowania odbiornika żadnych dowodów, ale równocześnie wskazała, że gdy w listopadzie 2019 r. otrzymała tytuł wykonawczy, udała się do placówki pocztowej i uzyskała informację, że na jej imię nie jest zarejestrowany żaden odbiornik. Okoliczność taką potwierdza fakt, że w listopadzie 2019 r. skarżąca dokonała rejestracji odbiornika na swe imię podając adres ul. [...] w L. oraz nadano jej i otrzymała indywidualny numer identyfikacyjny [...]. W związku z tym, że rejestracja odbiornika dotyczy osoby, a nie miejsca zamieszkania oraz że przepisy nie przewidują możliwości podwójnej rejestracji na tą samą osobę, nadanie w listopadzie numeru identyfikacyjnego [...] oznacza, że w listopadzie 2019 r., przed powtórną rejestracją odbiornika, skarżąca nie była już abonentem. Nie jest zatem zasadne twierdzenie wierzyciela i organów, że w listopadzie 2019 r. skarżąca była abonentem. Dowodem na to miałby być nadany skarżącej w 2008 r. indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Wątpliwa jest jednak zgodność z prawem nadania tego numeru bądź nadano go zgodnie z prawem, ale później musiało nastąpić wyrejestrowanie odbiornika, skoro w listopadzie 2019 r. skarżąca nie miała go już zarejestrowanego. W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że bezpośrednio przed zarejestrowaniem się w listopadzie 2019 r. skarżąca nie była abonentem. Nie ma ponadto dowodu, że była nim w okresie objętym tytułem wykonawczym (od stycznia 2014 r. do marca 2019 r.). Wierzyciel, kwestionując twierdzenie skarżącej o wyrejestrowaniu odbiornika w 2003 r. był obowiązany podać, na podstawie jakich rejestrów (zbiorów informacji) ustalił, że wyrejestrowanie nie nastąpiło i że w związku z tym nie posiada na nie dowodu. Nie uczynił tego - nie wskazał, jak odnotowuje wyrejestrowanie odbiornika (jaka jest procedura w tym zakresie). Podanie tych informacji umożliwiłoby ocenę, na jakiej podstawie wierzyciel ustalił brak wyrejestrowania odbiornika i czy jest ono prawidłowe. Ze stanowiska wierzyciela wynika, że jedynym dokumentem wykazującym wyrejestrowanie odbiornika jest stosowny dokument, który powinien posiadać skarżący i to bezterminowo. Sąd nie kwestionuje, że dokument taki świadczyłby o tej okoliczności. Niemniej jednak, w okolicznościach niniejszej sprawy - w związku z długim brakiem reakcji wierzyciela na nieuiszczanie przez skarżącego opłat abonamentowych, zmianie miejsca zamieszkania przez stronę i brakiem wykazania poinformowania jej o nadaniu numeru identyfikacyjnego należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika. Z żadnego przepisu nie wynika przy tym obowiązek strony bezterminowego przechowywania tego rodzaju dokumentu. Skoro termin przedawnienia opłaty abonamentowej wynosi 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności (art. 70 § 1 o.p.), nie sposób wymagać, aby strona przechowywała dokument wyrejestrowania odbiornika bezterminowo. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z rejestracją odbiornika. Dopiero po zarejestrowaniu odbiornika uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem abonenta. Jeśli więc zobowiązana kwestionuje istnienie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, wierzyciel lub organ egzekucyjny powinny załączyć do akt sprawy stosowne dokumenty, na podstawie których ustalono brak wyrejestrowania odbiornika albo dokument potwierdzający jego rejestrację dokonaną już po jego ewentualnym wyrejestrowaniu w 2003 r., a przed styczniem 2014 r. (początkiem okresu, którego dotyczy tytuł wykonawczy). Jak wskazano, dokumentem takim nie jest nadanie w 2008 r. numeru identyfikacyjnego. W aktach sprawy nie ma innych dokumentów mogących potwierdzić brak wyrejestrowania odbiornika przed styczniem 2014 r. Przedstawienie tego rodzaju dokumentów jest tym bardziej konieczne, ponieważ skarżąca skutecznie zakwestionowała wysłanie zawiadomienia o nadaniu w 2008 r. indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel nie ma bowiem obowiązku przesłania abonentowi takiego zawiadomienia listem poleconym lub za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (§ 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z 2007 r.), ale powinien przedstawić jakikolwiek dowód wysłania pisma, gdyż w przeciwnym razie nie można uznać, że ono nastąpiło. Nie można uznać, że brak zwrotu do nadawcy przesyłki zawierającej zawiadomienie bądź brak reklamacji na poczcie braku doręczenia zawiadomienia jest jednoznaczne z doręczeniem pisma adresatowi (skarżącej). Zasadny jest w tym kontekście zarzut naruszenia § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. stanowiącego, że wierzyciel z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualny numer identyfikacyjny, a o nadaniu numeru powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu albo nieistnieniu obowiązku. Ponownie rozpoznając sprawę wierzyciel zgromadzi pełen materiał dowodowy, zwracając szczególną uwagę na kwestię wyrejestrowania odbiornika. Jeżeli ponownie uzna, że wyrejestrowanie nie nastąpiło, wskaże, na jakiej podstawie (na podstawie jakich dokumentów) ustalił tą okoliczność. Ustalając stan faktyczny wierzyciel powinien uwzględnić upływ czasu, brak skutecznego zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego i brak domagania się od wielu lat uiszczania opłat abonamentowych. Sąd nie przesądza, czy w okresie objętym tytułem wykonawczym (od stycznia 2014 r. do marca 2019 r.) skarżąca była obowiązana do uiszczania opłat, stąd przedwczesne byłoby orzekanie, czy naruszono art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a., natomiast w zebranym materiale dowodowym brak wystarczających dowodów na powyższą okoliczność, co stanowi o mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniu art. 7 i art. 80 K.p.a. Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 p.e.a. przez nieujęcie w tytule wykonawczym indywidualnego numeru identyfikacyjnego, gdyż art. 27 § 1 p.e.a. nie określa takiego wymogu. Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił w pkt 1. sentencji zaskarżone postanowienie i postanowienie organu pierwszej instancji, a w pkt 2. sentencji - postanowienia wierzyciela. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło