III SA/Po 646/20

Dnia 19 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 roku sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je: 1. postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] Inspektorat w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. , nr [...], 2. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], 3. postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] Inspektorat w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] 4. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. , nr [...], 5. postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] Inspektorat w [...] z dnia [...] maja 2019 r. , nr [...] 6. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], 7. postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] Inspektorat w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] 8. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2018r., nr [...], 9. postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] Inspektorat w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], 10. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] czerwca 2020m r. , którym organ ten po rozpoznaniu zarzutów uznał: - zarzut w sprawie przedawnienia należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 04/2000 do 12/2001, na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od 01/2000 do 04/2005, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/2000 do 11/2001 uznał za nieuzasadniony, - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na odmowę uznania zarzutów w tym zakresie prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...] [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w K., - zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. za nieuzasadniony - zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony. Powyższe orzeczenie zapadło po następujących ustaleniach organu: Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. prowadził postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku Pani E. B. na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w K. obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. W celu wyegzekwowania przedmiotowych należności, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] listopada 2017 roku, o nr [...], [...], [...] oraz z dnia [...] listopada 2017 roku o nr [...] dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Inspektoracie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K.. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone Zobowiązanej w dniu [...] listopada 2017 roku. Nie zgadzając się z powyższymi zajęciami, zobowiązana pismami z dnia [...] listopada 2017 roku (data stempla pocztowego [...] listopada 2017 roku, doręczonymi do ZUS w dniu [...] listopada 2017 roku) wniosła zarzuty odrębnie dla każdego tytułu egzekucyjnego ([...] pism). W treści przedmiotowych pism zobowiązana wskazała na przedawnienie egzekwowanego obowiązku, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., a także zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 roku, nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Następnie Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 roku, nr [...] uznał: - za uzasadniony zarzut przedawnienia należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 04/2000 do 12/2001, na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od 01/2000 do 04/2004, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/2000 roku do 11/2001, - umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], - uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za okres od 05/2004 do 04/2005, - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], - uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, - uznał za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zobowiązana wniosła zażalenie w zakresie w jakim organ uznał jej zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem organu egzekucyjnego w kwestii braku przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za okres od maja 2004., rok u do kwietnia 2005 roku. Podniosła także, że nie doszło do doręczenia upomnień w przedmiotowej sprawie, a także, że błędnie przyjęto, iż zabezpieczenie roszczeń z tytułu składek na ubezpieczenie hipoteką powoduje możliwość podjęcia egzekucji bez względu na termin przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 roku, nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 roku, nr [...] orzekł jak w treści postanowienia z dnia [...] stycznia 2018r. Na powyższe postanowienie zobowiązana ponownie wniosła zażalenie wskazując, że nie zgadza się z twierdzeniem organu egzekucyjnego w kwestii braku przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za okres od maja 2004 roku do kwietnia 2005 roku. Podniosła także, że nie doszło do doręczenia upomnień w przedmiotowej sprawie a także, że błędnie przyjęto, iż zabezpieczenie roszczeń z tytułu składek na ubezpieczenie hipoteką powoduje możliwość podjęcia egzekucji bez względu na termin przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] października 2018 roku, nr [...] ponownie uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 roku, nr [...] ponownie orzekł jak dotychczas. Na powyższe postanowienie zobowiązana kolejny raz wniosła zażalenie w uzasadnieniu, którego ponownie wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem organu egzekucyjnego w kwestii braku przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za okres od maja 2004 roku do kwietnia 2005 roku. Podniosła także, że nie doszło do doręczenia upomnień w przedmiotowej sprawie, a także, że błędnie przyjęto, iż zabezpieczenie roszczeń z tytułu składek na ubezpieczenie hipoteką powoduje możliwość podjęcia egzekucji bez względu na termin przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 roku, nr [...] ponownie uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 roku, nr [...] ponownie orzekł uznając: - za uzasadniony zarzut przedawnienia należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 04/2000 do 12/2001, na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od 01/2000 do 04/2004, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/2000 roku do 11/2001, - umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], - uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za okres od 05/2004 do 04/2005, - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], - uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, - uznał za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. I na to postanowienie zobowiązana wniosła zażalenie, w którym wskazała, że nadal pozostają aktualne zarzuty wskazane pod adresem postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 roku. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 roku, nr [...] ponownie uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 roku, nr [...] uznał: - zarzut w sprawie przedawnienia należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 04/2000 do 12/2001, na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od 01/2000 do 04/2005, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/2000 do 11/2001 za nieuzasadniony, - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na odmowę uznania zarzutów w zakresie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], - zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. uznał za nieuzasadniony, - zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego uznał za nieuzasadniony. Na powyższe postanowienie zobowiązana zażalenie , zarzucając naruszenie: - art. 24 ust. 4, 5, 5b ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, w zakresie, w jakim organ egzekucyjny myli pojęcie zawieszenia biegu terminu z jego przerwaniem, a ponadto stwierdza możliwość zastosowania niekonstytucyjnego przepisu art. 24 ust. 5 ww. ustawy; - art. 11 pkt 1 w zw. z art. 27 ust 2 ustawy z dnia 16 września 2011 roku o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorstw (DZ.U. Nr 232, poz. 1378), poprzez niezastosowanie zasady stosownie do której, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 01 stycznia 2012 roku nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu; - art. 29 § 1 w zw. z art. 33 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie, w jakim pomimo obowiązku organ nie podjął próby ustalenia istnienia egzekwowanego obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 roku, nr [...] ponownie uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 roku, nr [...] , które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej, obecnie objętym skargą. Zobowiązana wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 24 ust. 4, 5, 5b ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, w zakresie, w jakim organ egzekucyjny myli pojęcie zawieszenia biegu terminu z jego przerwaniem, a ponadto stwierdza możliwość zastosowania niekonstytucyjnego przepisu art. 24 ust. 5 ww. ustawy; - art. 11 pkt 1 w zw. z art. 27 ust 2 ustawy z dnia 16 września 2011 roku o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorstw (DZ.U. Nr 232, poz. 1378), poprzez niezastosowanie zasady stosownie do której, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem [...] stycznia 2012 roku nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu; - art. 29 § 1 w zw. z art. 33 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie, w jakim pomimo obowiązku organ nie podjął próby ustalenia istnienia egzekwowanego obowiązku. W uzasadnieniu strona podnosiła, że w jej przekonaniu nie jest możliwe dochodzenie zapłaty z przedmiotu obciążonego hipoteką przymusową. Podstawa wpisu hipoteki stała się nieaktualna z uwagi na przedawnienie roszczeń z tego tytułu. Ponadto strona zrzekła się swojego udziału w prawie własności nieruchomości. Wskazała również, że nieruchomość położona jest na terenie zalewowym, gdzie zgodnie z decyzją środowiskową Dyrektora Ochrony Środowiska w P. wydana dla przedsięwzięcia pod nazwą "Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie rzeki [...] - budowa polderu G." nieruchomości te będą wchodziły w skład polderu zalewowego, a więc nie będzie możliwa ich sprzedaż. Nadto zobowiązana podnosiła, że organ egzekucyjny błędnie liczy terminy przedawnienia, błędnie interpretuje bowiem czynności, jakie powodują przedawnienie roszczeń. Ż. nie wie w jaki sposób organ egzekucyjny ustalił daty zawieszenia terminu przedawnienia, tj. od [...].02.2013 roku do [...].12.2014 roku. W toku niniejszej sprawy organ nie udowodnił, kiedy oraz komu zostały doręczone tytuły egzekucyjne. Ż. zaprzeczyła, aby dnia [...] października 2009 roku otrzymała upomnienie oraz wezwania obejmujące tytuły wykonawcze objęte niniejszym postępowaniem. Wystawienie kolejnych tytułów wykonawczych w miejsce wskazanych w uzasadnieniu postanowienia, tj. [...] do [...] nie mogło powodować przerwy biegu terminu przedawnienia, jak wskazał organ z dniem [...] listopada 2017 roku. Organ nie wyjaśnił jakie należności objęte były ww. tytułami. Ponadto Strona uznała, że samo doręczenie tytułów wykonawczych, wobec braku podjęcia czynności zmierzających do wyegzekwowania roszczeń nie stanowiło czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia. Z postanowienia wynikało bowiem, że dopiero dnia [...] września 2011 roku podjęto czynności zmierzające do wyegzekwowania roszczenia strony. Tytuły wykonawcze natomiast zostały doręczone w dniu [...] lutego 2010 roku. Zatem między tymi datami upłynął 1 rok 7 miesięcy i 15 dni - w tym czasie nie podejmowano czynności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zobowiązana konsekwentnie podkreślała, że nie doszło do doręczenia upomnienia w przedmiotowej sprawie. Ponadto nawet gdyby doszło do doręczenia upomnienia, to i tak, zdaniem strony nie miałoby to wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązania względem ZUS. W niniejszej sprawie nie podjęto czynności egzekucyjnych zmierzających do ściągnięcia należności, o których strona byłaby poinformowana. Ponadto strona podnosiła, że wadliwie wystawiony tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2017 roku, nr [...] nie mógł stanowić podstawy zawieszenia postępowania, gdyż nie mógł być uznany za tytuł wykonawczy w ogóle. Strona wskazała także, że błędnie przyjęto, iż zabezpieczenie roszczeń z tytułu składek hipoteką powoduje możliwość podjęcia egzekucji bez względu na termin przedawnienia. Jeżeli więc upłynął termin przedawnienia, należałoby przyjąć, że należności ZUS uległy przedawnieniu nawet wówczas, gdy zostały zabezpieczone hipoteką. Skoro zatem należności wygasły, to z mocy prawa nastąpiło wygaśnięcie hipoteki. Organ rentowy zobowiązany jest tym samym do wydania zaświadczenia zezwalającego na wykreślenie hipoteki. Skarżąca podniosła, że aktualnie nie posiada żadnego udziału w prawie własności nieruchomości obciążonej hipoteką - wcześniej udział ten wynosi [...] części. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał na przepis art. 33 § 1 u.p.e.a (w brzmieniu obowiązującym przed [...] lipca 2020 roku) podając, że zarzuty obejmują: - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; - niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art.27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Zatem, zgodnie z ww. przepisem zobowiązany może zarówno kwestionować sam obowiązek, jak i zasadność wszczęcia egzekucji oraz sposób jej prowadzenia. Zaznaczyć należy, że zarzuty są dla zobowiązanego podstawowym środkiem ochrony przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Organ powołał również przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed [...] lipca 2020 roku) – zgodnie , z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 (a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, także - pkt 8) podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (...). Przy czym wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela, w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym należy uznać za bezprzedmiotowe. Powyższe sankcjonuje uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 roku, sygn. akt I FPS 4/06 (uchwała powołana m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 08 czerwca 2020 roku, sygn. akt I SA/Bd 255/20). Z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynika, że zgłoszenie do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Zatem określone przez ustawodawcę w przytoczonym przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty są szczególnym środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stanowią one dla zobowiązanego podstawowy środek ochronny przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem egzekucji do jego majątku egzekucji administracyjnej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. Inspektorat w K. nie uwzględniające zgłoszonych przez stronę zarzutów zostało wydane prawidłowo, w zgodzie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi. Zdaniem organu, organ egzekucyjny na prawo dochodzić nieuregulowanych przedmiotowych zaległości z tytułu składek na FUS, FUZ i FPiFGŚP, objętych opisanymi tytułami wykonawczymi. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia przedmiotowych należności, objętych postępowaniem egzekucyjnym wskazać należy, że na podstawie art. 24 ust. 5 z zastrzeżeniem ust. 5-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 roku, poz. 266 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., przedawnienie należności z tytułu składek następuje z mocy prawa. W zależności od rodzaju należności, tj. FUS, FUZ, FP należy stosować odpowiednie regulacje. Przedawnianie składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. następuje po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem o którym mowa poniżej. Długość okresu przedawnienia wskazana w ww. przepisie ulegała na przestrzeni lat 1999-2020 zmianom na skutek nowelizacji przepisów w tym zakresie. Od 01 stycznia 2003 roku należności z tytułu składek przedawniały się po upływie 10 lat. Od 01 stycznia 2012 roku nastąpiło skrócenie okresu przedawnienia z 10 do 5 lat. Jednak zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 08 lipca 2008 roku, Sygn. akt I UZP 4/08 do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 roku należy stosować przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074). Oznacza to, że do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 roku należy stosować okres przedawnienia wynoszący 10 lat. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Stanowi o tym ust. 5b u.s.u.s. Przedawnianie składek na ubezpieczenia zdrowotne, zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 06 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. z 1997 roku, Nr 28, poz. 153 ze zm.), która obowiązywała do 31 marca 2003 roku oraz art. 33 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. z 2003 roku, nr 45, poz. 391 ze zm.), która obowiązywała w okresie od 01 kwietnia 2003 roku (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 roku) ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg terminu przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność, która zmierza do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Należności z tytułu składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich wymagalności upłynęło 10 lat. Z kolei, począwszy od 01 lipca 2004 roku, zgodnie z zasadą zawartą w art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 1373 ze zm,), która obowiązuje od 01 października 2004 roku, należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach u.s.u.s. Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 514 ze zm.) opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Wskazany przepis obowiązywał do 31 maja 2004 roku. Następnie, zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 1482 ze zm.) składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Przepis ten obowiązuje od 01 czerwca 2004 roku. Bieg terminu przedawnienia może ulec zawieszeniu lub przerwaniu. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności składkowych powodują działania wskazane w art. 24 u.s.u.s., m. in. podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony. Zawieszenie następuje od dnia, w którym podjęto pierwszą czynność egzekucyjną do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. 6b3 W przedmiotowej sprawie czynnością przerywającą bieg terminu przedawnienia było doręczenie Stronie upomnienia w dniu [...] października 2009 roku (co dokumentuje pocztowe potwierdzenie odbioru). Z analizy dokumentacji zgromadzonej w wprawie wynika również, że kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w okresie od [...] lutego 2013 roku do [...] grudnia 2014 roku, a więc od daty złożenia wniosku o umorzenie zaległych składek do daty uprawomocnienia się decyzji w tej sprawie. Kolejne zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło z dniem doręczenia Zobowiązanej tytułów wykonawczych (wystawionych dnia [...] listopada 2017 roku) i dokonanych zajęć świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej (z dnia [...] listopada 2017 roku), tj. w dniu [...] listopada 2017 roku (udokumentowane zwrotnym potwierdzeniem odbioru). Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane jedynie z przedmiotu hipoteki lub zastawu, do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, która wskazywała, że ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym, że termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych. Organ powołał się na wypowiedź Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 02 czerwca 2020 roku, sygn. akt P 2/18 orzekł, że "art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 2020 roku, poz. 266, 321, 568, 695 i 875) w zakresie, w jakim wyłącza przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zabezpieczonych hipoteką, jest zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Wobec powyższego uznał organ, że zaległe składki ubezpieczeniowe zabezpieczone hipoteką mogą być egzekwowane z tej hipoteki, nawet po upływie terminu ich przedawnienia. Przedmiotowe zaległości zabezpieczone zostały hipoteką. Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], znajdującą się w gminie G., miejscowość M. H., zabudowanej gospodarstwem rolnym o pow. [...] Ha. Jak wynika z treści księgi wieczystej wg stanu na dzień [...] sierpnia 2020 roku, jednym ze współwłaścicieli wskazanej nieruchomości jest Pani E. B., która posiada udział w nieruchomości [...] części. Na nieruchomości tej na wniosek wierzyciela, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w K. wpisana została hipoteka przymusowa kaucyjna na kwotę [...]zł, stanowiąca należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres: 12/1999- 12/201, w kwocie [...]zł; należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: 12/1999 - 04/2005, w kwocie [...]zł; należności z tytułu składek na Fundusz Pracy za okres: 01/2000 - 12/2001, w kwocie [...]zł; odsetki od ww. zaległości w kwocie [...]zł. Podstawę wpisu hipoteki stanowiła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w K. z dnia [...] lipca 2009 roku, nr [...]. Wpis dokonany został dnia [...] października 2009 roku. Z powyższego - zdaniem organu - wynikało, że pomimo, iż zobowiązana kwestionuje fakt, że jest współwłaścicielem nieruchomości, to wg aktualnego stanu ewidencji nieruchomości posiada w niej swój udział. Organ ustosunkował się do załączonych do złożonego zażalenia Aktów Notarialnych (z dnia [...] lipca 1995 roku, Rep. A [...] oraz z dnia [...] czerwca 1995 roku, Rep. A [...]) wskazując, że wynika z nich jedynie, że zobowiązana nabyła udziały w w/opisanej nieruchomości drogą darowizny. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne oraz przedstawiony stan faktyczny sprawy organ stwierdził, że przedmiotowe należności za okres 01/2000- 04/2005 objęte tytułami wykonawczymi nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały zabezpieczona hipoteką, od dnia [...] października 2009 roku i z uwagi na upływ terminu przedawnienia mogą być realizowane wyłącznie z tej hipoteki. W stosunku do przedmiotowych zaległości za okres: 11/2002 - 04/2005 objętych tytułami wykonawczymi nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie upłynął termin przedawnieniu i mogą być egzekwowane zarówno z -przedmiotu hipoteki, jak i z zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Organ zaznaczył, że organ I instancji dokonał dodatkowych ustaleń dotyczących tytułu wykonawczego nr [...] i uznał, że tytuł ten został wystawiony prawidłowo. Obejmuje on należności na fundusz ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 02/2004 - 05/2004. Wskazane należności nie uległy przedawnieniu. Reasumując uznano przedstawione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne za niezasadne i jako takie za te, które nie mogły zostać uwzględnione. Organ stwierdził nadto, że postępowanie egzekucyjne zostało poprzedzone doręczeniem upomnienia, które zobowiązana odebrała osobiście w dniu [...] października 2009 roku. W następstwie nieuregulowania zaległych składek organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne i w dniu [...] stycznia 2010 roku wystawił tytuły o nr [...] - [...] oraz dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego u dłużnika zajętej wierzytelności, będącego jednocześnie organem rentowym. Zajęcia wraz z tytułami zostały skutecznie doręczone stronie w dniu [...] lutego 2010 roku. Wskutek zbiegu egzekucji, do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji został wyznaczony Komornik Sądowy S. O., który postanowieniem z grudnia 2012 roku z powodu stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, umorzył postępowanie egzekucyjne. Po ujawnieniu nowego składnika majątkowego, na podstawie art. 61 u.p.e.a., wierzyciel wystawił nowe tytuły wykonawcze (dnia [...] listopada 2017 roku). Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] listopada 2017 roku, o nr [...], [...], [...] oraz z listopada 2017 roku o nr [...] dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Inspektoracie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K.. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanej w dniu [...] listopada 2017 roku. Zalegle składki zostały zabezpieczone hipoteką w dniu [...] października 2009 roku. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej postanowił utrzymać w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. Inspektorat w K. z dnia [...] czerwca 2020 roku, nr [...] Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła zobowiązana E. B., zarzucając naruszenie przez organ przepisów procesowych: - art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez pominięcie materiału dowodowego- załączonych do zażalenia aktów notarialnych, z treści których wynika, że już w 1995 roku skarżąca zrzekła się wszelkich praw do działki nr [...], którą ZUS obciążył hipoteką po tej dacie, - art. 139 k.p.a. w zakresie w jakim Dyrektor Izby Skarbowej orzekł na niekorzyść skarżącej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie przedstawiając swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325), dalej "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w przedstawionych wyżej granicach, Sąd uwzględnił skargę. W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz FPiFGŚP. Odpisy tytułów wraz z zawiadomieniami zostały doręczone stronie [...].11.2017r.. Strona wniosła zarzuty. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału ZUS w P. rozpatrzył zarzuty strony skarżącej i : - uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 04/2000 do 12/2001, na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od 01/2000 do 04/2004, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/2000 roku do 11/2001, - umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], - uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za okres od 05/2004 do 04/2005, - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], - uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, - uznał za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Skarżąca wniosła zażalenie, w którym stwierdziła, że zaskarża to postanowienie w zakresie w jakim organ : - uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za okres od 05/2004 do 04/2005, - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na odmowę uznania zarzutów w zakresie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], - uznał za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt ciężkiego środka egzekucyjnego. Powyższe oznacza, że skarżąca zaskarżyła jedynie część postanowienia, tę część, w której organ uznał wniesione zarzuty za niezasadne. To zaś oznacza, że w pozostałej części , w części w której organ uznał zarzuty za zasadne i postępowanie umorzył, postanowienie jako niezaskarżone, stało się prawomocne i nie mogło być przedmiotem rozpatrzenia przez organ II instancji. Skarżąca w skardze stawia zarzut naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 139 k.p.a. w zakresie, w jakim zaskarżone postanowienie zostało wydane na niekorzyść skarżącej. Otóż nie ma racji skarżąca formułując ten zarzut wobec zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji (t.j.postanowienie Dyrektora [...] Oddziału ZUS w P. z dnia [...] czerwca 2020 r.). Sąd domniemywa, że skarżąca formułując omawiany tu zarzut miała na uwadze postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2019r., w którym organ ten uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji (t j. postanowienia Dyrektora [...] Oddziału ZUS w P. z dnia [...] stycznia 2018r. ) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Tu bowiem po raz pierwszy uchylając w całości postanowienie , które w części orzekło korzystnie dla skarżącej- skarżąca upatruje naruszenie przez organ II instancji art. 139 k.p.a. Otóż w istocie przepis art. 139 k.p.a. wskazuje, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji (postanowienia) na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny . . W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że możliwość dokonania reformationis in peius związana jest z decyzją organu odwoławczego, w której organ ten uchyla decyzję organu I instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Innymi słowy organ odwoławczy wydaje decyzję reformatoryjno (uchyla w całości lub w części) – merytoryczną (i orzeka w tym zakresie co do istoty sprawy). Nie są więc co do zasady decyzjami orzekającymi na niekorzyść, rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, procesowym, w tym decyzje kasacyjne wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd zauważa, że dotychczas wydawane decyzje przez organ II instancji były decyzjami kasacyjnymi (bo uchylały decyzje organu I instancji w całości przekazując jemu sprawę do ponownego rozpatrzenia) a więc wydanymi na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. . Tak więc nie były to orzeczenia wydawane na niekorzyść strony odwołującej się. Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że organ II instancji ponownie rozpatrzy sprawę biorąc pod uwagę treść zażalenia wniesionego na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału ZUS w P. z dnia [...] stycznia 2018 r. a więc w granicach postępowania odwoławczego zainicjowanego zażaleniem z dnia [...] stycznia 2018r. uznając, że w części nie objętej zażaleniem postanowienie z dnia [...] stycznia 2018r. jest prawomocne. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji uwzględni i to, że skarżąca konsekwentnie twierdzi, że nie doszło do doręczenia upomnienia w przedmiotowej sprawie. Organ wskazuje, że takie doręczenie upomnienia miało miejsce w dniu [...].10.2009r. i skarżąca odebrała je osobiście, przy czym odwołuje się do dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, k. 497 Tomu III. Tymczasem na "Potwierdzeniu odbioru" jako oznaczenie rodzaju pisma brak jest jakiejkolwiek informacji a jedynie wskazano numery pisma . Wobec braku jakichkolwiek wyjaśnień przez organ dokument ten nie poddaje się kontroli Sądu w zakresie ustalenia czy dokument ten stanowi potwierdzenie odbioru upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W kwestii samego upomnienia, oceniając kolejny zarzut skargi związany z wpływem upomnienia na bieg terminu przedawnienia, zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (w stanie prawnym obowiązującym w dacie , w której organ uznał jego doręczenie skarżącej) to , zdaniem Sadu, skarżąca nie ma racji. Powołany bowiem przepis o treści "Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego" wszedł w życie 1.07.2004 r. a więc obowiązywał w dacie, w której organ wskazuje, że odebrano upomnienie ([...].10.2009r.) Zgodnie bowiem z utrwalonym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym, upomnienie jest czynnością zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek i brak jest związku i odniesienia czasowego pomiędzy samym upomnieniem a podjęciem czynności egzekucyjnej. W kwestii pozostałych zarzutów skargi ,Sąd uznaje je za niezasadne. Organ bowiem nie pominął dołączonych do zażalenia na postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. kserokopii aktów notarialnych, lecz dokonał ich oceny i swoje ustalenia oparł na treści KW według stanu na dzień [...].03.2020r. Przedłożone przez skarżącą i uzyskane przez organ dokumenty, zdaniem Sądu, zostały przez organ prawidłowo ocenione i słusznie organ oparł swoje ustalenia na treści KW zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ponadto z treści złożonych przy zażaleniu kserokopii aktów notarialnych nie wynika to, co podnosi skarżąca. Nade wszystko należy mieć na uwadze treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2004 r. III CK 245/02, w którym Sąd ten stwierdził : "Wniosek o wpis hipoteki przymusowej nie może być uwzględniony, jeżeli dłużnik nie jest właścicielem nieruchomości w chwili rozpoznawania wniosku. Tak więc omawiany zarzut jest bezzasadny. Reasumując , Sąd oceniając zaskarżone skargą postanowienie stwierdził, że organ nie zadziałał prawidłowo bowiem wydane postanowienie jak i poprzedzające je orzeczenia wydane zostały z naruszeniem przepisów procesowych, co stało się podstawą do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.