III SA/Po 653/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-01-21

Skład orzekający: Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia oświadczenia majątkowego?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, skarżący nie przedstawił rzetelnych dowodów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, co uniemożliwia obiektywną ocenę jego zdolności płatniczych. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie oddalał zażalenia skarżącego w podobnych sprawach, co potwierdza świadome uchylanie się od złożenia pełnego oświadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący R P wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wcześniejsze wnioski były odrzucane z powodu braku wystarczających dowodów potwierdzających jego sytuację materialną. Pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, skarżący nie przedstawił rzetelnych danych dotyczących jego dochodów, majątku, sytuacji rodzinnej ani kosztów utrzymania. Wskazywał na problemy zdrowotne i korzystanie z pomocy społecznej, jednak nie udokumentował tego w sposób wystarczający. Sąd zauważył również rozbieżności między deklaracjami skarżącego a jego wcześniejszą działalnością rolniczą i udziałami w spółce.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R P na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności za 2008 postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy R P, po raz kolejny w niniejszej sprawie, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie R P na postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. NSA wyjaśnił, że oświadczenie Skarżącego bez poparcia jego treści stosownymi dowodami jest niewystarczające do dokonania obiektywnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Postanowieniem z dnia 15.10.2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że składając ponowne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz kolejne żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Wnioskodawca nie usunął wątpliwości, jakie budziły już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące: - ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej, - założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w Sp. z o.o., - założenia i wyposażenia w majątek Sp. z o.o. w organizacji, - tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki Sp. z o.o. oraz nieruchomości wskazanej jako siedziba Sp. z o.o. w organizacji, - sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy, - wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym, - wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - okoliczności oraz przyczyn ujawnienia Skarżącego w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, - źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że wnioskodawca w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. ponad 100ha. Z kolei na potrzeby postępowania o przyznanie prawa pomocy Skarżący składa zapewnienia, że nie prowadzi działalności rolniczej. Jednak w dniu 19 lutego 2014 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły trzy skargi R P na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych wskazanych spraw znajdowała się umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z dnia 25 października 2011 roku zawarta pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym, który zamieszkuje pod adresem Ż. Aktualnie, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazuje nieruchomości pod adresem Ż. Jednocześnie w treści wniosku podaje, że "korzysta z jadłodajni C i noclegowni dla bezdomnych". Skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości [...] zł zbył na rzecz brata M P. Niemniej wcześniej, czyli przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w O z dnia 08 sierpnia 2011 roku, sygn. akt ). W dniu 27 września 2011 roku, czyli jeszcze przed podpisaniem wskazanej powyżej umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z ANR, Wnioskodawca został ujawniony w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R P. Z kolei postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy Sp. z o.o. w organizacji. Z uzasadnienia tego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wynika, że udziałowcami Sp. z o.o. w organizacji są bracia R P i M P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej [...] zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi[...] zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi [...] zł. R P, który jest wspólnikiem i prezesem zarządu Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M P), u którego Spółka jest zadłużona. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15.10.2014 r. wskazano, że Skarżący ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach nie może być wątpliwości co do tego, że Skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów czy opłat sądowych, gdyż strona przeciwna spowodowała u innego ciężką chorobę psychiczną i z tego powodu lekarze psychiatrzy stwierdzili u niego niezdolność do pracy i niezdolność do występowania przed sądami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie odmawiano skarżącemu przyznania prawa pomocy argumentując to brakiem danych uzasadniających w wystarczający sposób przyznanie takiego prawa. Z innych spraw znanych Sądowi z urzędu wynika m. in., że wnioskodawca w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. ponad 100ha. Skarżący twierdzi, że nie prowadzi działalności rolniczej, jednak w dniu 19 lutego 2014 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły trzy skargi R P na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). Z akt administracyjnych tych spraw wynika, że w dniu 25.10.2014 r. zawarto umowę dzierżawy nieruchomości rolnych pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym ( który zamieszkuje pod adresem Ż ). Aktualnie, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazuje nieruchomości pod adresem Ż, ale w treści wniosku podaje, że "korzysta z jadłodajni C i noclegowni dla bezdomnych". Wskazać należy ponadto, że Skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości [...] zł zbył na rzecz brata M P. W dniu 27 września 2011 roku, czyli jeszcze przed podpisaniem wskazanej powyżej umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z ANR, Wnioskodawca został ujawniony w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych . Należy ponadto stwierdzić, że postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy Sp. z o.o. w organizacji. Z uzasadnienia tego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wynika, że udziałowcami Sp. z o.o. w organizacji są bracia R P i M P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej [...] zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi [...] zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi [...] zł. R P, który jest wspólnikiem i prezesem zarządu Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M P), u którego Spółka jest zadłużona. Kolejne oświadczenie majątkowe Skarżącego – złożone w związku z niniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy - nadal nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. We wniesionym sprzeciwie skarżący podał, że jest niezdolny do pracy ze względu na chorobę psychiczną, ale nie ujawnił danych o swoim aktualnym stanie majątkowym, ewentualnych zarobkach czy pomocy z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, wydatkach dotyczących codziennego utrzymania, ewentualnych kosztach leczenia itd. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia skarżącego wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach nie może być wątpliwości co do tego, że Skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło