III SA/Po 657/24

WyrokWSA w Poznaniu2025-03-18

Skład orzekający: Szymon Widłak, Marek Sachajko, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, który jednocześnie sprzedaje i skupuje ten sam rodzaj zbóż, a także prowadzi produkcję zwierzęcą, może ubiegać się o pomoc finansową na podstawie § 13zzo rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.?
Ratio decidendi
Producent rolny, który jednocześnie sprzedaje i skupuje ten sam rodzaj zbóż, a także prowadzi produkcję zwierzęcą, nie może ubiegać się o pomoc finansową na podstawie § 13zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Przepis ten wyklucza przyznanie pomocy w sytuacji, gdy wnioskodawca jest jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą i sprzedającym ten sam rodzaj zbóż. Ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek pozytywnych i braku przesłanek negatywnych spoczywa na wnioskodawcy, zgodnie z art. 10a ust. 1b ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Stan faktyczny
B. D. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej dla producentów rolnych sprzedających zboża. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, ustalając, że skarżący jednocześnie sprzedawał i kupował zboża (pszenicę, jęczmień, pszenżyto) w okresie objętym wnioskiem, prowadząc jednocześnie produkcję zwierzęcą. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że skarżący i jego działalność gospodarcza pod inną nazwą posługują się tym samym numerem NIP, co oznacza traktowanie ich jako jednego podmiotu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ciężaru dowodu i przesłanek odmowy przyznania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2025 roku sprawy ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 11 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 11 października 2024 r. (nr jak w sentencji) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (Dyrektor ARiMR lub organ) po rozpatrzeniu odwołania B. D. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z 13 sierpnia 2024 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. B. D. 24 maja 2024 r. wniósł o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Do wniosku dołączył kopie 13 faktur, które miały potwierdzać sprzedaż pszenicy, jęczmienia, pszenżyta w ww. okresie Spółdzielczej Grupie Producentów [...] jako podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż. Kierownik ARiMR decyzją z 13 sierpnia 2024 r. odmówił stronie wnioskowanej pomocy. Ustalił bowiem, że B. D. prowadząc produkcję zwierzęcą w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał zakupu pszenicy, pszenżyta i jęczmienia, co organ ujął w tabeli. B. D. w odwołaniu od ww. decyzji zarzucając organowi I instancji nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia: - w ramach jakiej działalności skarżący sprzedał pszenicę, pszenżyto i jęczmień na podstawie faktur dołączonych do wniosku o przyznanie pomocy, - w ramach jakiej działalności skarżący zakupił pszenicę, pszenżyto i jęczmień, - czy na fakturach sprzedażowych i zakupowych widnieje ten sam podmiot, ten sam rodzaj (forma) działalności prowadzonej przez skarżącego, - czy istnieje związek pomiędzy zakupem (skupem) pszenicy, pszenżyta i jęczmienia, a prowadzoną przez skarżącego produkcją zwierzęcą. Powołując się na faktury sprzedażowe i zakupowe skarżący podał, że w ramach różnych, odrębnych, oddzielnie zarejestrowanych działalności sprzedał wyprodukowane przez siebie zboża oraz kupował zboża w celu ich zbycia podmiotom trzecim, a nie wykorzystania ich do produkcji zwierzęcej, prowadzonej w ramach swojej odrębnej działalności – Gospodarstwo rolne B. D.. Podkreślił, że nie istnienie związek pomiędzy zakupem przez niego pszenicy, jęczmienia i pszenżyta, a prowadzoną przezeń produkcją zwierzęcą. W ramach ww. gospodarstwa rolnego skarżący produkuje i sprzedaje zboża oraz prowadzi produkcje zwierzęcą, a w ramach [...] skupuje zboże od rolników i sprzedaje je podmiotom trzecim, a w ramach tej działalności nie prowadzi produkcji zwierzęcej. Dyrektor ARiMR utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) przywołał treść § 13zo ust. 1-3, 7 i 12-13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie), podkreślając, że wedle § 13 ust. 2 rozporządzenia pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot. Organ wskazał, że B. D. oraz [...] posługujące się tym samym nr [...] należy traktować jako jeden podmiot. Jednoosobowa działalność gospodarcza powiązana jest bowiem bezpośrednio z jej właścicielem. Wszystkie zobowiązania, a także dochody to majątek przedsiębiorcy – właściciela. Dlatego prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą firma nie ma swojego majątku, stanowi majątek prywatny właściciela, przedsiębiorcy prowadzącego tego rodzaju działalność. Podobnie jest z jej zyskami. Zamiarem prawodawcy przyznanie pomocy ma na celu wsparcie tylko podmiotów, które dokonały sprzedaży zbóż, wykluczając tych, którzy jednocześnie je skupowali. Skarżący zaś od 4 maja 2015 r. prowadzi produkcję zwierzęcą. Załączone przez niego faktury (organ je wymienił) potwierdzają sprzedaż pszenicy, jęczmienia i pszenżyta w okresie od 9.01.2024 r. do 8.05.2024 r. Z dokumentów dostępnych organowi z urzędu wynika, że strona od 1.01.2024 r. do 31.05.2024 r. dokonała równocześnie zakupu pszenżyta (13.05.2024 r.), pszenicy (7.03.2024 r.) oraz jęczmienia (26.04.2024 r.). Kontrola krzyżowa wniosku skarżącego wykazała, że inni beneficjenci programu dokonywali sprzedaży zbóż do skarżącego i otrzymali z tego tytułu płatność. Przepis § 13zo ust.2 rozporządzenia jednoznacznie wyklucza zaś z pomocy podmiot jednocześnie skupujący w związku z prowadzoną przezeń produkcją zwierzęcą i sprzedający ten sam rodzaj zbóż. Nie jest wskazane, że ma to być to samo zboże, tylko ten sam rodzaj zboża. Prawidłowo więc organ I instancji ustalił, że B. D. i [...] należy uznać za ten sam podmiot. Z faktur wynika, że skarżący skupował pszenżyto, pszenicę i jęczmień i ten sam rodzaj zbóż sprzedawał. Jest więc jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą oraz sprzedawcą tego samego rodzaju zbóż. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że sam fakt sprzedaży zboża przy jednoczesnej prowadzonej produkcji zwierzęcej nie skutkuje odmową przyznania pomocy. Przepisy ograniczają zaś możliwość otrzymania pomocy w przypadku, gdy wnioskodawca jest skupującym i sprzedającym dany rodzaj zboża oraz prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej, którą bezspornie prowadzi skarżący. Pomoc adresowana jest do rolników, którzy sprzedają opisane w rozporządzeniu płody rolne opisanym podmiotom, czyli podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Adresatem pomocy jest rolnik. Odwołując się do wykładni celowościowej organ wskazał, że celem regulacji § 13zo ust. 1 rozporządzenia jest realne wsparcie dla producentów rolnych, którzy skutki wojny (Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy) faktycznie ponoszą (np. wskutek przewozu zboża technicznego z Ukrainy). Wsparcie opracowano w celu poprawy dochodowości ich gospodarstw. Pomoc ta ma cna celu ustabilizowanie polskiego rynku rolnego. Chodzi o wsparcie producentów rolnych dokonujących rzeczywistej sprzedaży zbóż, rzeczywiście prowadzą określony rodzaj działalności. Organ zaznaczył, że w postępowaniu przed organami ARiMR zasadniczo nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.)nakładających obowiązek podejmowania przez organy z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Kierunek inicjatywy dowodowej został odwrócony i ciężar dowodzenia spoczywa na stronie. To zatem skarżący zobowiązany był do wykazania spełnienia przesłanek, od których prawodawca uzależnił przyznanie pomocy. Dyrektor ARiMR wskazał na brzmienie art. 10a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm., dalej: u.ARiMR), który wyklucza w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez organy Agencji zastosowanie przepisów art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a i art. 81 k.p.a., a ciężar udowodnienia faktu nakłada na osobę, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W tym kontekście organ zauważył, że organ I instancji prawidłowo rozpoznał sprawę w oparciu o wniosek, załączone do niego faktury oraz materiał dowodowy dostępny organowi z urzędu. Potraktowanie strony w sposób odmienny aniżeli pozostałych wnioskodawców stanowiłoby naruszenie zasady równości określonej w art. 8 § 1 k.p.a. W skierowanej do tutejszego Sądu skardze na powyższą decyzję B. D. zarzucił Dyrektorowi ARiMR naruszenie: 1. art. 10a ust. 1 u.ARiMR w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z § 13zw ust. 1a rozporządzenia poprzez nieprawidłową wykładnię art. 10a ust. 1 u.ARiMR polegającą na uznaniu, że w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wszczętym z urzędu przez organ I instancji to na skarżącym spoczywa ciężar dowodu, że nie istnieje związek pomiędzy zakupem przez skarżącego w ramach działalności gospodarczej [...] pszenicy, pszenżyta i jęczmienia a prowadzoną przez niego produkcją zwierzęcą, podczas gdy to organ wywodzi skutki procesowe z ustalenia tej okoliczności, a zatem to na organie spoczywa ciężar udowodnienia istnienia takiego związku, 2. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z § 13zzo ust. 1-3 rozporządzenia poprzez stwierdzenie, że decyzja o przyznaniu pomocy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organy nie udowodniły, że istnieje związek pomiędzy zakupem przez skarżącego pszenicy, jęczmienia i pszenżyta a prowadzoną przez niego produkcją zwierzęcą, a to na nich spoczywał obowiązek dowodowy w tym zakresie, jako że jest to postępowanie nadzwyczajne, - § 13zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w każdym przypadku nabycia, kiedy producent rolny produkujący zboże i prowadzący produkcję zwierzęcą jest jednocześnie podmiotem skupującym zboże to zawsze nie przyznaje się takiemu producentowi pomocy finansowej, ponieważ zawsze skupuje ob. zboże w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą, podczas gdy powinno się przyjąć, że tylko wówczas, gdy podmiot skupuje zboże w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą nie przyznaje się mu pomocy finansowej (gdy związek ten zostanie wykazany). Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1) jego oświadczenia na okoliczność wykazania, że jako prowadzący działalność gospodarczą [...] nie sprzedał do Gospodarstwa Rolnego B. D. pszenicy, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych w okresie 1.01-31.05.2024 r., 2) plyty CD przedstawiającej cały obrót magazynowy [...] na okoliczność wykazania, że skarżący prowadząc działalność pod tą firmą nie sprzedał [...] ww. zboża, 3) kopii 6 faktur VAT (podano nr i daty wystawienia) na okoliczność zakupu przez [...] paszy dla bydła, przedstawienia przykładowych faktur na zakup pasz w ramach gospodarstwa, wykazania, że zwierzęta utrzymywane w gospodarstwie są karmione także paszami, a nie wyłącznie produktami rolnymi, 4) kopii umowy zakupu z 24.02.2023 r. na okoliczność wykazania, że PHU [...] sprzedaje do kontrahentów pszenicę paszową. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację powołaną w odwołaniu od decyzji Kierownika ARiMR. W odpowiedzi Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że Sąd zgodnie z przepisami art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: P.p.s.a., rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Przepis art. 119 pkt 2 P.p.s.a. umożliwia sądowi rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s..). Sąd w niniejszej sprawie uwzględnił wnioski skarżącego i organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zważywszy, iż na wniosek skarżącego i za zgodą organu sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, a więc na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.), Sąd nie mógł przychylić się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów. Takie bowiem czynności mogą być podejmowane wyłącznie na rozprawie (art. 106 § 1 i 3 P.p.s.a.). Przechodząc do oceny sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, a podniesione zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy § 13zzo rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie). Na wstępie, odnosząc się do pierwszego i drugiego zarzutu skargi dotyczących postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji Sąd pragnie wyjaśnić, że kontrolą Sądu objęta została decyzja Dyrektora ARiMR z 11 października 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR z 13 sierpnia 2024 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Decyzje te zostały wydane w zwykłym postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem B. D. z 23 maja 2024 r. o udzielenie pomocy finansowej na podstawie § 13zzo rozporządzenia. W związku z powyższym za niezasadne i odnoszące się do innej sprawy należy uznać zarzuty skargi "nieprawidłowej wykładni art. 10a ust. 1 u.ARiMR w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 13zw ust. 1a rozporządzenia polegające na uznaniu, że w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wszczętym z urzędu przez organ I instancji to na skarżącym spoczywa ciężar dowodu, że nie istnieje związek pomiędzy zakupem przez skarżącego w ramach działalności gospodarczej [...] pszenicy, jęczmienia, pszenżyta a prowadzoną przez niego produkcją zwierzęcą, podczas gdy to organ wywodzi skutki procesowe z ustalenia tej okoliczności." Na marginesie, w kontekście powołanego zarzutu Sąd wskazuje, że w sprawie nie miał zastosowania nie tylko art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej), ale i przepis prawa materialnego - § 13zzw ust. 1a rozporządzenia. Z analogicznych powodów Sąd za chybiony uznał zarzut naruszenia "art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 13zzo ust. 1-3 rozporządzenia poprzez stwierdzenie, że decyzja o przyznaniu pomocy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organy nie udowodniły, że istnieje związek pomiędzy zakupem przez skarżącego pszenicy, jęczmienia, pszenżyta a prowadzoną przez niego produkcją zwierzęcą, zaś to na nich spoczywał ciężar dowodowy w tym zakresie, ponieważ jest to postępowanie nadzwyczajne". W sprawie, jak już Sąd wyjaśnił, nie mieliśmy do czynienia z postępowaniem nadzwyczajnym, a wydaniem decyzji w zwykłym trybie administracyjnym. Zasadniczy spór w sprawie (zarzut 3. skargi) ogniskuje się zatem wokół wykładni § 13zzo ust. 2 pkt 2 oraz ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia oraz zagadnienia, czy to na wnioskodawcy (skarżącym), czy na organach ARiMR spoczywał obowiązek wykazania spełnienia przez skarżącego przesłanek pozytywnych i niezaistnienia przesłanek negatywnych w uzaskaniu przedmiotowej pomocy finansowej. Zgodnie z § 13zzo ust. 1 rozporządzenia, w 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472; 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy; 4) który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą; 5) który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W ust. 2 tego przepisu wskazano natomiast, że pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu: 1) który dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom: a) prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż lub b) skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą - którzy są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego; 2) będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot. Podkreślenia wymaga, że § 13zzo ust. 2 rozporządzenia wyklucza możliwość przyznania pomocy podmiotowi prowadzącemu produkcję zwierzęcą, który jednocześnie skupuje i sprzedaje ten sam rodzaj zbóż, jeżeli jednocześnie nie jest ich producentem. Prawidłowa zdaniem Sądu jest taka wykładnia omawianego przepisu, że skoro wnioskodawca jest sprzedającym i kupującym dany rodzaj zboża oraz prowadzi produkcję zwierzęcą, pomoc nie może zostać przyznana, o ile nie jest on producentem sprzedawanych zbóż. Ta okoliczność winna być wskazana przez ubiegającego się o pomoc, bo nie wynika ona z samego faktu wypełnia przesłanki złożenia w 2023 roku wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Zgodnie bowiem z art. 10a u.ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art, 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Jednocześnie zgodnie z ustanowioną w art. 10a ust. 1b u.ARiMR regułą dowodzenia, w niniejszym postępowaniu to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów Agencji żądanie przyznania pomocy finansowej. Tym samym ciężar dowodu wykazania warunków przyznania pomocy spoczywał na skarżącym. Wskazane regulacje nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w K.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą, organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Natomiast w przypadku analizowanej pomocy, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dotyczy to przede wszystkim dowodów wskazanych we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zatem obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika, że organ odwoławczy dokonał oceny wszelkich przedłożonych przez stronę dowodów, jak i wziął pod uwagę dowody znane organowi z urzędu, a znane również stronie. Z prawidłowych ustaleń organów orzekających wynika, że skarżący jest producentem rolnym (nr [...]), który prowadzi zarówno Gospodarstwo Rolne B. D. w zakresie produkcji zwierzęcej, jak i działalność gospodarczą pod nazwą [...] i posługuje się tym samym numerem NIP [...]. Jak ustalono na podstawie załączonych do wniosku 13 faktur VAT skarżący jako prowadzący gospodarstwo rolne w okresie od 1 stycznia do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży następujących płodów rolnych Spółdzielczej Grupie Producentów [...] pszenicy ozimej (317,04 t), jęczmienia (91,25 t), pszenicy zwyczajej jarej Goplana (68,35 t), pszenżyta ((28,12 t) i pszenicy (26,9 t). Akta sprawy ujawniają również (3 faktury VAT), że skarżący jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] w ww. okresie nabył jęczmień (9,92 t), pszenżyto (16,24 t) oraz pszenicę paszową (5 t). Jednocześnie skarżący we wniosku w sekcji VIII pkt 4 oświadczył, że nie jest producentem rolnym będącym jednocześnie podmiotem skupującym zboża, który w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą zakupił pszenicę, żyto, jęczmień, pszenżyto, czy mieszanki zbożowe. W odwołaniu, a następnie w skardze B. D. podkreślił, że w ramach różnych, odrębnych, oddzielnie zarejestrowanych działalności sprzedał wyprodukowane przez siebie zboża oraz kupował zboża w celu ich zbycia podmiotom trzecim, a nie wykorzystania ich do produkcji zwierzęcej, prowadzonej w ramach swojej odrębnje działalności, jaką jest Gospodarstwo Rolne B. D.. Zaznaczył, że nie istnieje związek pomiędzy zakupem pszenicy, jęczmienia i pszenżyta, a prowadzoną przezeń produkcją zwierzęcą. Organ zaś powinien był należycie zweryfikować obie zarejestrowane działalności gospodarcze skarżącego, czego nie uczynił. Ze stanowiskiem powyższym nie sposób się zgodzić. Po pierwsze należy wskazać, że Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dał wyraz analizie prowadzonych działalności gospodarczych przez skarżącego w kontekście treści § 13zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Wyjaśnił, że przy obu działalnościach skarżący posługuje się tym samym numerem NIP, co oznacza, że należy traktować go jako jeden podmiot. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, gdzie znajdują się informacje z GUS i z CEiDG o wpisie obu działalności gospodarczych skarżącego pod tym samym nr NIP do rejestru osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Tego rodzaju działalność gospodarcza ściśle wiąże się z jej właścicielem. Zobowiązania z tytułu prowadzonych jednoosobowych działalności gospodarczych i ich dochody stanowią majątek właściciela będącego przedsiębiorcą. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej indywidualną działalność gospodarczą brak jest podstaw do wyodrębnienia/rozgraniczania majątku "firmy" i majątku prywatnego jej właściciela, gdyż cały majątek, zarówno ten zaangażowany do realizacji przedsięwzięć gospodarczych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jak i ten, który służy zaspokajaniu celów osobistych, należy do majątku danej osoby fizycznej (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 października 2024 r. sygn. V SA/Wa 213/24, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rezultacie należy uznać, że nie ma znaczenia okoliczność, że sprzedaż zbóż była realizowana w ramach działalności Gospodarstwo Rolne B. D., a zakup przez [...], bowiem sprzedaży i zakupu dokonała ta sama osoba fizyczna – skarżący zarejestrowany w rejestre producentów rolnych pod numerem [...], prowadzący jedynie różne działalności. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że przyznanie przedmiotowej pomocy ma na celu wsparcie tylko tych podmiotów, które dokonały sprzedaży zbóż, wykluczając tych, którzy jednocześnie je skupowali. Zatem podmiot jednocześnie skupujący w związku z prowadzoną przezeń produkcja zwierzęcą i sprzedający ten sam rodzaj zbóż jest wyłączony z pomocy. Chodzi zatem o ten sam rodzaj zbóż, a nie to samo zboże. Skarżący, co jest bezsporne, od 4 maja 2015 r. prowadzi produkcję zwierzęcą, a ocenianych okresie od 1 stycznia do 31 maja 2024 r. dokonywał zarówno sprzedaży, jak i zakupu pszenicy, pszenżyta i jęczmienia. Wedle zaś normy określonej w § 13zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia podmiotowi jednocześnie skupującemu w związku z prowadzoną przez niego produkcją zwierzęcą i sprzedającemu ten sam rodzaj zbóż pomocy się nie przyznaje. Przepis wyraźnie wyklucza możliwość otrzymania pomocy w sytuacji, gdy wnioskodawca jest skupującym i sprzedającym dany rodzaj zboża oraz prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej. Pomoc ta jest bowiem adresowana do producentów rolnych, którzy sprzedają wskazane w § 13zzo ust. 1 rozporządzenia płody rolne prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Adresatem pomocy jest zatem producent rolny. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą skupował i sprzedawał ten sam rodzaj zbóż. W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął względy celowościowe przepisów rozporządzenia uznając, że przyznanie przedmiotowej pomocy ma na celu wsparcie tych podmiotów, które dokonały sprzedaży zbóż z wykluczeniem tych, którzy jednocześnie je skupowali, bowiem spadek cen przy zakupie wyłącza możliwość sprzedaży z dopłatą wyprodukowanego w swoim gospodarstwie zboża tego samego rodzaju. W kontekście przedstawionych powyżej uwag nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja podniesiona w skardze. Warunkiem przyznania wnioskowanej pomocy finansowej jest łączne spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek określonych w § 13zzo ust.1 pkt 1-5 rozporządzenia. Strona w toku zakończongo postępowania administracyjnego nie wykazała zaś, aby zajmowała się produkcją zbóż, które następnie sprzedawała. Wyłącznie więc sprzedaż zbóż rolnika-producenta tych zbóż uprawnia do uzyskania płatności. Sama pomoc finansowa nazwana jest pomocą finansową dla producenta rolnego, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 roku do dnia 31 maja 2024 dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Uruchomienie pomocy dla producentów zbóż w kolejnym roku miało swoje umocowanie w Komunikacie Komisji z 6 maja 2024 roku "Druga zmiana tymczasowych kryzysowych i przejściowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy" i jej celem było wsparcie w sektorach podstawowej produkcji rolnej. Także w uzasadnieniu projektu rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2024 r. (Dz.U.2024.657) zmieniającego z dniem 7 maja 2024 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazano, że wsparcie rolników wynikające z rozporządzenia ma "charakter przejściowy, doraźny" i służy "zdjęciu nadwyżki zbóż z polskiego rynku", nałożyło też dodatkowe rygory formalne, jak choćby nie przyznawanie producentowi rolnemu, który sprzedał wskazane zboża podmiotom, które są współposiadaczami jego gospodarstwa. Reasumując, zdaniem Sądu stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie został ustalony przez organy orzekający w sposób prawidłowy. Materiał dowodowy został w wystarczający sposób przeanalizowany, a wyciągnięte z niego wnioski są prawidłowe. Wymaga podkreślenia, że to na wnioskodawcy spoczywał ciężar wykazania, że jako producent rolny nie jest on jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot (§ 13zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Samo posłużenie się w fakturach sprzedaży i kupna zbóż określeniami, że transakcje dotyczyły odpowiednio pszenicy paszowej (zakup) oraz pszenicy zwyczajnej ozimej czy jarej Goplana (sprzedaż), przy równoczesnym opisanym przez organ II instancji ustaleniu, że zakup i sprzedaż obejmowała ten sam rodzaj zbóż (pszenicy, jęczmienia i pszenżyta), wykluczyło skarżącego z grona beneficjentów pomocy. Odnośnie zarzutu skargi naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. stwierdzić należy, że z uwagi na treść przepisu art. 10a ust. 1 u.ARiMR (powołany wyżej) wymienione przepisy K.p.a. nie miały w sprawie zastosowania. Zważywszy zaś na organ odwoławczy ustosunkował się do całokształtu zebranych w sprawie dowodów zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. jawi się jako niezasadny. W rezultacie Sąd nie dopatrzył się również, by organ dopuścił się do naruszenia przepisów art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek rozstrzygnięcia, a także by w sprawie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych. Na gruncie art. 10a ust. 1b u.ARiMR to na skarżącym jako wnioskodawcy pomocy finansowej spoczywał ciężar udowodnienia faktu, którego wywodził skutki prawne, a zatem tak spełnienia przesłanek pozytywnych w uzyskaniu przedmiotowej pomocy (określonych w § 13zzo ust. 1 rozporządzenia), jak i dowiedzenia, że nie zachodzą w jego przypadku przesłanki negatywne wykluczające możliwość jej udzielenia (określone w § 13zzo ust. 2 rozporządzenia). Skarżący zmierzał zaś przerzucić ciężar wykazania braku związku pomiędzy kupnem zbóż a prowadzoną produkcją zwierzęcą, co stoi w sprzeczności ze wskazanym art. 10a ust. 1b u.ARiMR. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło