III SA/Po 660/07

Dnia 29 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Maria Kwiecińska WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kosewska /-/ M. Kwiecińska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia 23 kwietnia 2007r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], na podstawie art. 3 ust. 1, art. 6a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił R. S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006r. (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych w wysokości 2616,37 zł. ) oraz przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 14 maja 2006r. R. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006r. Natomiast w dniu 28 czerwca 2006r. złożył wniosek o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru. Po rozpatrzeniu wniosku pod względem jego zgodności i kompletności oraz po dokonaniu systemowej kontroli administracyjnej wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, albowiem działki ewidencyjne nr 9 i 13 położone w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...] zostały zgłoszone do dopłat przez dwóch producentów – R. S. i S. K. W odpowiedzi na wezwanie R. S. załączył nakaz płatniczy w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2006r. i poinformował, że jest właścicielem spornego gruntu, który był przedmiotem licytacji. S. K. natomiast poinformował, że jest właścicielem tego gruntu, gdyż nabył go w trakcie licytacji i dokonał na nim orki oraz siewu. W celu ustalenia faktycznego użytkownika spornych działek w dniu 05 stycznia 2007r. odbyła się rozprawa administracyjna, podczas, której R. S. zeznał, iż sporne grunty są jego własnością na podstawie księgi wieczystej nr 13009 i nieustannie były przez niego uprawiane. Jesienią 2005r. dokonano orki i bronowania, natomiast wiosną 2006r. dokonano oprysku przedsiewnego w celu zasiewu łubinu. Ponadto przedłożył dokumenty mające poświadczyć, iż jest właścicielem spornego gruntu tj. nakaz płatniczy podatku rolnego na powierzchnię 9,47 ha oraz 17,22 ha za rok 2006r. z dnia 10 lutego 2006r., zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy [...] dotyczące posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 25 kwietnia 2006r., decyzję Wójta Gminy [...] w sprawie zmiany podatku rolnego z dnia 08 sierpnia 2006r., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od ww. decyzji pkt 3. Z kolei S. K. zeznał, że w posiadanie spornych gruntów wszedł na podstawie dwóch postanowień sądowych z dnia 22 maja 2006r. i zaczął je użytkować wiosną 2006r. Zabiegi agrotechniczne i obsianie gruntu przeprowadził najęty przez niego pracownik R. M. Ponadto wskazano, iż w dniu 10 stycznia 2006r. S. K. dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wezwanie otrzymane z Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny w Gnieźnie do uiszczenia kwoty wpisu od przybicia oraz reszty ceny nabycia spornych gruntów z dnia 21 marca 2005r. oraz kopie dowodów wpłaty dokonanej w Sądzie Rejonowym w wysokości określonej w wezwaniu. Z decyzji organu wynika, iż w dniu 15 stycznia 2007r. dostarczył on poświadczony skrócony odpis Księgi Wieczystej nr [...] z dnia 12 stycznia 2006r., z którego wynika, że jest właścicielem spornego gruntu, a wpis w księdze jest zaskarżony. W trakcie rozprawy administracyjnej świadek R. M. potwierdził, iż został wynajęty w charakterze pracownika przez S. K. i za wynagrodzeniem dokonał przedsiewnej uprawy i obsiał sporne grunty własną maszyną. Zdaniem organu I instancji faktycznym użytkowaniem spornego gruntu na dzień składania wniosku był S. K. On poniósł faktyczne koszty uprawy mieszanki zbożowej deklarowane na spornych działkach nr 9 i 13. w [...], tj. przygotowania wiosennego pola pod siew mieszanki zbożowej, obsianie tej mieszanki, wynajęcie pracownika i sprzętu do wymienionych zabiegów. Ponadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że jest płatnikiem podatku rolnego od spornych gruntów. Natomiast opryskanie spornego pola wiosną 2006r. środkiem chemicznym i pozostawienie go bez żadnych zabiegów agrotechnicznych nie wskazuje w ocenie organu I instancji na posiadanie i użytkowanie tego pola tj. działek nr 9 i 13 w [...] jako ugoru przez R. S. W odwołaniu R. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i wypłacenie mu należnych dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 oraz dopłat do cukru, podnosząc, iż zaskarżona decyzja pozbawiająca go wszelkich dopłat i nakładająca karę jest całkowicie bezzasadna i niezgodna ze stanem faktycznym. Podniósł, iż jesienią 2005r. zaorał sporne grunty, a wiosną 2006r. dokonał oprysku przedsiewnego w celu zasiania łubinu. Z powodu przeciągającej się wypłaty dopłat na rok 2005r. (zostały dopiero wypłacone w czerwcu 2006r.) oraz z braku gotówki nie był w stanie obsiać tego pola w roku 2006. Dlatego też we wniosku o dopłaty na rok 2006r. wskazał, że pole to było zaorane i przygotowane do wiosennego siewu. Ponadto wskazał, iż na polecenie pracownika przyjmującego przedmiotowy wniosek zadeklarował do płatności ugór. Decyzją z dnia 04 czerwca 2007r., Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. u. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 5a ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 264 ze zm.) oraz na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż istotną przesłanką decydującą o przyznaniu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych jest rzeczywiste ich posiadanie (użytkowanie), a nie własność spornego gruntu. Zadaniem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie jest rozstrzyganie sporu pomiędzy wnioskodawcami, a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność. W ocenie organu II instancji odwołujący nie udowodnił faktu władania przedmiotowym gruntem a złożone dokumenty świadczą jedynie kto płacił podatek za sporny grunt. Stwierdzić jednak należy, iż dokumenty te są sprzeczne z pismem Urzędu Gminy [...] z dnia 03 stycznia 2007r., w którym wskazano, że podatek od przedmiotowej nieruchomości płaci S. K. Okoliczność ta jednakże nie została wzięta pod uwagę przez organ I instancji w ramach rozważań merytorycznych. Ponadto podkreślono, iż podczas rozprawy administracyjnej R. S. zeznał, iż po opryskach nie dokonał żadnych zabiegów agrotechnicznych, co potwierdza, iż faktycznym użytkownikiem spornych gruntów był S. K. Ponadto odwołujący we wniosku z dnia 14 maja 2006r. zadeklarował do płatności ugór natomiast wszystkie dokumenty złożone w przedmiotowej sprawie wskazują, iż sporne grunty obsiane były jarą mieszanką zbożową. W skardze na powyższą decyzję R. S. podniósł iż zaskarżona decyzja oparta jest nie na zasadzie uczciwego rozpoznania sprawy, a jedynie na fałszywych zeznaniach świadków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2007r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu skarżący podał, że sprawa o ustalenie księgi wieczystej nie została jeszcze zakończona. Nadal także trwa postępowanie przed sądem grodzkim dotyczące zniszczenia zasiewów. Ponadto wskazał, iż w pozycji 10.1 przedmiotowego wniosku z dnia 14 maja 2006r. wpisał słowo ugór, ponieważ tak doradził skarżącemu pracownik ARiMR tłumacząc, że system nie przyjmie tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) producentowi rolnemu tj. osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Chodzi przy tym o posiadanie (faktyczne władanie) przez danego producenta rolnego na obszarach o łącznej powierzchni minimum 1 ha. Płatności obejmują jednolitą płatność obszarową i płatności uzupełniające do powierzchni uprawy. Z powyższych uregulowań prawnych wynika jednoznacznie, iż konieczną przesłanką umożliwiającą przyznanie płatności bezpośrednich stanowi fakt posiadania gruntów rolnych o powierzchni większej od 1 ha. Chodzi o ich faktyczne użytkowanie polegające na wykonywaniu określonych czynności dotyczących produkcji rolnej w rozumieniu przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 07 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 6000 ze zm.) uprawie roślin, koszeniu okrywy roślinnej łąk, czy też wypasaniu zwierząt w przypadku pastwisk. Okoliczność sporną w niniejszej sprawie stanowiła kwestia faktycznego posiadania działek nr 9 i nr 13 położonych w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...], zgłoszonych we wnioskach o dopłaty zarówno przez skarżącego R. S., jak i S. K. W celu wyjaśnienia sprawy organ I instancji wezwał obu wnioskodawców do złożenia wyjaśnień, a następnie w dniu 05 stycznia 2007r. przeprowadził rozprawę administracyjną. Z ustaleń poczynionych przez organ administracji wynika, że właścicielem wieczystoksięgowym spornych działek w 2005r. był R. S. W postępowaniu I instancyjnym ustalono, iż w wyniku licytacji zakupił je S. K., na dowód czego w dniu 15 stycznia 2007r. w siedzibie przedstawił poświadczony skrócony odpis Księgi Wieczystej Nr KW [...] z dnia 12 stycznia 2006r., z której wynika że jest właścicielem spornego gruntu, który to wpis został zaskarżony przez R. S. Z kolei z pisma Urzędu Gminy w [...] z dnia 03 stycznia 2007r. wynika, iż z danych zawartych w ewidencji gruntów właścicielem spornych działek są K. i R. S., natomiast podatek rolny od przedmiotowych gruntów płaci S. K. Z niniejszych ustaleń wynika, że prawo własności do spornych działek nie zostało ostatecznie uregulowane. Zaznaczyć jednak należy, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest przyznanie płatności bezpośrednich nie bada się podstaw prawnych posiadania, lecz wyłącznie stan faktycznego władania gruntami rolnymi przez wnioskodawcę, przyznając płatności osobie, która rzeczywiście uprawia grunt. Bowiem tylko taka osoba jako producent rolny w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2004r. r- "O płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru" utrzymuje grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zgodnie z §1 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r-w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej (Dz.U.Nr 65, poz 600 ze zmianami). Z zebranego materiału dowodowego wynika, że użytkownikiem spornych gruntów na dzień składania wniosku był S. K. W celu uprawy tych gruntów zatrudnił pracownika R. M., aby dokonał zabiegów agrotechnicznych tj. przygotował grunty pod zasiew mieszanki zbożowej i dokonał zasiewu. Tak, więc to S. K. poniósł faktyczne koszty uprawy spornych gruntów. R. M. na rozprawie administracyjnej potwierdził, iż został zatrudniony przez S. K. i wykonał prace agrotechniczne na spornych gruntach swoją maszyną oraz zakupił na koszt pracodawcy siew – mieszankę zbożową i dokonał obsiania. Za wykonaną pracę otrzymał wynagrodzenie. Skarżący natomiast nie przedstawił przeciwdowodu dla ustaleń odnośnie osoby przeprowadzającej zabiegi agrotechniczne na spornym gruncie. Z kolei dokonanie przez skarżącego R. S. w 2005r. głębokiej orki i bronowania w celu przygotowania pola pod zasiew łubinu oraz dokonanie wiosną 2006r. oprysku przedsiewnego, a następnie pozostawienie pola bez żadnych zabiegów agrotechnicznych nie wskazuje w tej sytuacji na posiadanie i użytkowanie przez niego spornych gruntów w dniu złożenia wniosku o dopłaty. Tym bardziej, że na dzień składania wniosku pole obsiane było (przez pracownika S. K.) jarą mieszanką zbożową, co również nie zostało zakwestionowane przez skarżącego. W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo uznały, iż faktycznym posiadaczem spornych działek i użytkownikiem w sensie prowadzenia określonej produkcji rolnej był S. K. Natomiast brak możliwości uznania skarżącego za osobę posiadająca sporne działki w rozumieniu art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy - "O płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru" skutkowało koniecznością orzeczenia o odmowie przyznania mu płatności bezpośrednich za rok 2006. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż odmowa przyznania tych dopłat skarżącemu nie przesądza o spełnieniu przez drugiego z wnioskodawców tj. S. K. przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, których zbadanie jednakże należy do organu administracji w odrębnym postępowaniu. Ponadto za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego, iż nałożenie na niego trzyletniej sankcji było bezzasadne. W ocenie Sądu prawidłowo zastosowano w przedmiotowej sprawie trzyletnią sankcję w stosunku do jednolitej płatności obszarowej, bowiem wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wyniosła 56,74%. Zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004r. ze zm), gdy procentowa różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzony, przekroczy 30% za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy, zaś jeżeli różnica wyniesie ponad 50% powierzchni stwierdzonej producent rolny jest wykluczony z dopłat do kwoty, która odpowiada różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a obszarem stwierdzonym. Ta kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska /-/M. Kwiecińska T.M.d