III SA/Po 660/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-01-11

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Ireneusz Fornalik, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jazda pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony po terenie żwirowni lub placu budowy, w ramach działalności gospodarczej polegającej na transporcie drogowym rzeczy, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń dotyczących tachografów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że każdy przejazd po drogach publicznych pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, należącym do przedsiębiorcy, który nie spełnia przesłanek przewozu na potrzeby własne, należy traktować jako transport drogowy podlegający przepisom ustawy o transporcie drogowym. Argumentacja skarżących o wyłączeniu stosowania przepisów z powodu jazdy po terenie żwirowni lub placu budowy została uznana za gołosłowną i nieznajdującą potwierdzenia w materiale dowodowym. W związku z tym, stwierdzone naruszenia przepisów dotyczących tachografów, ich legalizacji, sczytywania danych oraz zgłoszenia pojazdu do licencji były zasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na wspólników spółki cywilnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia obejmowały nierejestrowanie przez tachograf wskazań prędkości i aktywności kierowcy, wykonywanie przewozu pojazdem bez wymaganego sprawdzenia kontrolnego tachografu, niewczytywanie danych z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego, a także niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdu w wymaganym terminie. Skarżący twierdzili, że pojazd poruszał się po terenie żwirowni lub placu budowy, a nie po drogach publicznych, co miało wyłączać stosowanie przepisów ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi W. W., R. J. - wspólników "[...]" Spółki cywilnej w [...] na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 6 września 2016 roku nr [...] Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), lp. 6.2.1. 6.1.4. 6.3.11, 6.3.12, 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 23, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1-14, z późn.zm.), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. nr. 159, poz. 1128 z późn.zm.), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z 02.07.2010, str. 16), art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn.zm.)- zwanej dalej u.t.d. utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lutego 2016r. nr [...] o nałożeniu na W. W. i R. J., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "[...] s.c. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia z tytułu: 1. nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. 2. wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia kontrolnego, badania kontrolnego lub kalibracji l.p. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. 3. niewczytywania danych z karty kierowcy l.p. 6.3.11. załącznika nr 3 do u.t..d. 4. niewczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd l.p. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. 5. niezgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji zmian danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie l.p. 1.4 załącznika 3 do u.t.d. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Przedstawione powyżej naruszenia zostały stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 9 października 2015r. w miejscowości C. na drodze powiatowej nr [...] pojazdu marki [...] kierowanego przez K. F. i prowadzonego w jej wyniku postępowania administracyjnego. Organ ustalił ,że pojazdem wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy poruszając się po rozładunku z budowy drogi S11 koło miejscowości C. na żwirownie w miejscowości S. w celu załadunku piasku w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę . Analiza karty kierowcy K. F. oraz wydruków z tachografu i danych cyfrowych zabezpieczonych podczas kontroli prowadzi do wniosku, że kierowca w okresie od 9 października 2015r. od ok. godz. 638 do dnia 9 października 2015r. do ok. godz. 958 prowadził pojazd i nie zarejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego w karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, długości przebytej drogi oraz swojej aktywności, co oznacza, że poruszał się pojazdem nie stosując wymaganej karty kierowcy w tachografie, pomimo, że w tym czasie przejechał 54 km. Ustalono także, że we wcześniejszych okresach kontrolowany pojazd również poruszał się bez wymaganej karty kierowcy w tachografie. Organ wyjaśnił ,że zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu , w którym prowadzą pojazd , począwszy od przejęcia pojazdu . nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy , chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów .Konsekwencją nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu , aktywności kierowcy i przebytej drogi jest nałożenie sankcji określonej lp. 6.2.1 zał. Nr .3 do u.t.d. Stwierdzono także , że w samochodzie znajdował się tachograf marki Siemens AG 1381.1070000038 nr [...], którego ostatni przegląd okresowy został wykonany 13 listopada 2013r., a ostatnia kalibracja tachografu została wykonana dla pojazdu o nr rej. PO [...] Kontrolowany pojazd otrzymał zmieniony nr rej. PK 7506C w dniu 10 października 2014r. (data wydania dowodu rejestracyjnego) i pomimo zmiany nr rejestracji pojazd nie został poddany wymaganej kalibracji. Powyższe stanowi naruszenie obowiązku poddawania tachografu regularnym przeglądom , które co do zasady przeprowadza się co dwa lata oraz po naprawie urządzenia lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu opon , lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut lub przy zmianie numeru VRN . ( pkt2 lp. 254 pkt. 4 oraz lp. 256-258 dodatek [...] pkt. 3.6.4. rozporządzenia Komisji (WE) nr. 1360/2002 ) Powyższe zaniechania stanowią naruszenia sankcjonowane- opisane lp. 6.1.4 zał. 3 do u.t.d. Ustalono także, że dane z karty kierowcy K. F. o nr [...] były ostatnio sczytywane w dniu 29 maja 2015r., zaś dane cyfrowe z urządzenia rejestrującego (opisanego powyżej co do tożsamości tachografu) sczytano w dniu 9 października 2013 roku. Organ wskazał , że dane z karty kierowcy winny być pobrane co najmniej raz na 28 dni , a z urządzenia rejestrującego co najmniej raz na 90 dni. Terminy i sytuacje rodzące obowiązek sczytania danych odpowiednio zostały określone w § 4 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 20110 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych ( Dz. U. z 20101 r. nr. 215 poz. 1410 ) .Zaniechanie obowiązku sczytywania danych z karty kierowcy i tachografu jest sankcjonowane zgodnie z treścią zał. nr. 3 do u.t.d. lp.6.3.11 i lp. 6.3.12. Organ wyjaśnił , ze w toku postępowania ustalono także, iż pojazd podlegający kontroli został zgłoszony do udzielonej stronie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w dniu 5 listopada 2015r. t.j. po dacie przeprowadzonej kontroli drogowej (pismo Starosty [...] z dnia 3 grudnia 2015r.).. stanowi to naruszenie obowiązku zgłaszania przez przewoźnika drogowego w terminie 28 dni od dnia powstania wszelkich zmian danych organowi , który udzielili licencji – art. 14 ust. 1 u.t.d. . Strona zatem miał obowiązek zgłosić zmiany w wykazie pojazdów . .Ustalono, że strona użytkował pojazd co najmniej od 18.09. 2015 roku. . Zaniechanie obowiązku powyższego skutkuje nałożenie sankcji określonej l.p. 1.4. zał nr. 3 do u.t.d. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, że kontrolowany pojazd w czasie kiedy zostały popełnione naruszenia poruszał się po żwirowni, a więc nie powinno stosować się do niego przepisów o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił, że samochód został zatrzymany na drodze publicznej (droga powiatowa nr 5332P), a więc oznacza to, że znajdują zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu w czasie kontroli pojazdem wykonywano zarobkowy krajowy przewóz rzeczy , a pojazd posiadał dopuszczalną masę całkowitą większą niż 3,5 tony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 6,7,77,80 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie przez organ stanu faktycznego. Zdaniem skarżących kontrolowany kierowca i pojazd wykorzystywany był na placu budowy, nie korzystał z dróg publicznych, a więc nie podlegał przepisom o transporcie drogowym. W dniu kontroli kierowca wykonywał jazdę w ramach naprawy pojazdu – jazdę próbną. Kierowca nie musiał używać karty kierowcy, a tachograf nie musiał posiadać ważnej legalizacji i nie było tym samym wymogu sczytywania danych w terminach określonych rozporządzeniem . W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a, art. 92e ustawy z dnia 9 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 1414 ze zm.) i l.p. 6.2.1., 6.1.4., 6.3.11., 6.3.12., 1.4, załącznika nr 3 do tej ustawy. Organy orzekające uznały, że kontrolowanym pojazdem był na drodze publicznej wykonywany krajowy zarobkowy przewóz rzeczy, co skutkuje tym, że pojazd poddany kontroli podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym w toku, której i dalszego postępowania administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do sankcjonowania stwierdzonych naruszeń określonych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – l.p. 6.2.1, 6.1.4, 6.3.11, 6.3.12, 1.4. Skarżący podnoszą zarzut, że kontrolowany pojazd poruszał się po terenie żwirowni, a nie po drodze publicznej. Twierdzą, że wykonywał jazdę próbną w ramach naprawy dokonanej w tymczasowym wariancie naprawczym na placu budowy. Był wykorzystywany na plac budowy, a więc nie korzystał z dróg publicznych. Nie powstał zatem, zdaniem skarżących, obowiązek używania karty kierowcy, legalizacji tachografu, wczytywania danych z karty kierowcy i tachografu w terminach określonych prawem. Analiza akt administracyjnych sprawy i zgromadzonego w nich materiału dowodowego w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, że organy dokonały prawidłowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych zaś ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest spójna i logiczna. Należy bowiem zauważyć, że z zapisów protokołu kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 9 października 2015r. (protokół nr [...], zeznań świadka K. F., danych wynikających z zapisów karty pracy kierowcy K. F., odczytu wykresów tachografu i danych cyfrowych zabezpieczonych w toku kontroli wynika, że dnia 9 października 2015 roku w miejscowości C. na drodze powiatowej nr 5332P został zatrzymany do kontroli pojazd marki Mercedes-Benz o numerze rejestracyjnym PK 7506C, którym kierował K. F... [...] poruszał się po drodze po wcześniej dokonanym rozładunku z budowy drogi S11 na żwirownię w miejscowości S. w celu załadunku piasku w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżących. Organy ustaleń tych dokonano na podstawie m.in. zeznań kierowcy złożonych w toku kontroli, że w dniu kontroli:"(...) jechał z wysypu, z budowy drogi nr [...] na żwirownię Strzyżew w celu załadunku piasku". Wcześniej realizowane zadanie przewozowe polegało zaś na: "(...) przewozie piasku z żwirowni Strzyżew do wysypu za Chynową, na budowę drogi nr [...]". Przejechał 54 km i nie stosował karty kierowcy po to:"(...), żeby wystarczyło czasu pracy kierowcy". Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skargi wskazująca na to, że w dniu kontroli pojazdu należącego do skarżących kierowca po naprawie pojazdu na placu budowy – na którym pojazd był wykorzystywany – wykonywał jazdę w ramach naprawy pojazdu, a tym samym wykonywał przewóz drogowy wyłączony ze stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów specjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE LI02 z 11.04.2006). W ocenie Sądu twierdzenia strony są gołosłowne i nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Skarżący na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawili w toku postępowania żadnych dowodów. Na podkreślenie zaś zasługuje to, iż organ w skierowanych do przedsiębiorcy pismach z dnia 14 października 2015r. i dnia 14 stycznia 2016r. informował stronę o przedmiocie prowadzonego postępowania, szczegółowo wskazywał zakres naruszeń, pouczył o prawie przeglądania akt i sporządzania notatek, kopii i odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.), zgłaszania zarzutów i dowodów, złożenia wyjaśnień (art. 10 § 1 k.p.a.). W badanej sprawie skarżący podnoszą , że to rolą organu zgodnie z wynikającym z zasady prawdy obiektywnej i zasady działania organów na podstawie prawa obowiązkiem podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ( art. art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a.) było ustalenie , czy w konkretnym przypadku są przesłanki do zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 . Z argumentacją strony nie można się zgodzić. Sąd rozpatrujący sprawę w całości podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 5 marca 2015 roku sygn. akt II GSK 188/14 ( orzeczenia.nsa.gov.p.) , że " co prawda , w procedurze administracyjnej regułą jest , że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia , jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza , gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków , a udowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań korzystnej ". Może zatem zaistnieć sytuacja ,że to na stronie postępowania ciąży obowiązek udowodnienia określonej okoliczności faktycznej . Nie ulega wątpliwości , na organie spoczywał obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez skarżących przepisów dotyczących obowiązku używania karty kierowcy , okresowych badań tachografu, terminów sczytywania danych z kary kierowcy i tachografu, obowiązku zgłoszenia samochodu do wykazu pojazdów objętych licencją ,co jest penalizowane karami pieniężnymi. Okoliczności objęte hipotezą art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 powinna wykazać strona , czego nie uczyniła W podlegających kontroli sądowej decyzjach organy przedstawiły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego okoliczności faktyczne wskazujące na zasadność przypisania skarżącym opisanych w decyzji naruszeń , wyjaśniły podstawy prawne . Zgodnie z art. 1 u.t.d. ustawa określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3), przy czym przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów m.in. o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Każdy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony) należącego do przedsiębiorcy nie spełniający przesłanek przewozu na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 ustawy) należy traktować jako transport drogowy. Zdaniem Sądu ustalenie organu ,że w trakcie przeprowadzonej kontroli wykonywany był krajowy przewóz drogowy rzeczy jest prawidłowe . Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d.. należy przyjąć , że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 tej ustawy wynika z naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających zarówno z przepisów u.t.d. jak i wskazanych w tym przepisie aktów - m. In. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. L. 370 z 31.12.1985r. str. 21) – obecnie rozporządzenie 165/2014 i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów specjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i WE 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11.04.2006r.). Podstawę wymierzenia stronie skarżącej kary stanowiły przepisy art. 92a u.t.d. zgodnie, z którymi podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie (ust. 1 art. 92a u.t.d.). Suma kar pieniężnych nałożona za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...]złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków i warunków, o których mowa w ust. 1 art. 92a oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lutego 2016 roku odpowiadają prawu . Mając na uwadze powyższe, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło