III SA/Po 660/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-01-11
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Ireneusz Fornalik, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jazda pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony po terenie żwirowni lub placu budowy, w ramach działalności gospodarczej polegającej na transporcie drogowym rzeczy, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń dotyczących tachografów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że każdy przejazd po drogach publicznych pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, należącym do przedsiębiorcy, który nie spełnia przesłanek przewozu na potrzeby własne, należy traktować jako transport drogowy podlegający przepisom ustawy o transporcie drogowym. Argumentacja skarżących o wyłączeniu stosowania przepisów z powodu jazdy po terenie żwirowni lub placu budowy została uznana za gołosłowną i nieznajdującą potwierdzenia w materiale dowodowym. W związku z tym, stwierdzone naruszenia przepisów dotyczących tachografów, ich legalizacji, sczytywania danych oraz zgłoszenia pojazdu do licencji były zasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na wspólników spółki cywilnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia obejmowały nierejestrowanie przez tachograf wskazań prędkości i aktywności kierowcy, wykonywanie przewozu pojazdem bez wymaganego sprawdzenia kontrolnego tachografu, niewczytywanie danych z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego, a także niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdu w wymaganym terminie. Skarżący twierdzili, że pojazd poruszał się po terenie żwirowni lub placu budowy, a nie po drogach publicznych, co miało wyłączać stosowanie przepisów ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi W. W., R. J. - wspólników "[...]" Spółki cywilnej w [...] na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 września 2016 roku nr [...] Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), lp. 6.2.1. 6.1.4. 6.3.11, 6.3.12, 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 23, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1-14, z późn.zm.), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. nr. 159, poz. 1128 z późn.zm.), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z 02.07.2010, str. 16), art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn.zm.)- zwanej dalej u.t.d. utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lutego 2016r. nr [...] o nałożeniu na W. W. i R. J., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "[...] s.c. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia z tytułu:
1. nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
2. wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia kontrolnego, badania kontrolnego lub kalibracji l.p. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.
3. niewczytywania danych z karty kierowcy l.p. 6.3.11. załącznika nr 3 do u.t..d.
4. niewczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd l.p. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
5. niezgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji zmian danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie l.p. 1.4 załącznika 3 do u.t.d.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
Przedstawione powyżej naruszenia zostały stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 9 października 2015r. w miejscowości C. na drodze powiatowej nr [...] pojazdu marki [...] kierowanego przez K. F. i prowadzonego w jej wyniku postępowania administracyjnego. Organ ustalił ,że pojazdem wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy poruszając się po rozładunku z budowy drogi S11 koło miejscowości C. na żwirownie w miejscowości S. w celu załadunku piasku w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę . Analiza karty kierowcy K. F. oraz wydruków z tachografu i danych cyfrowych zabezpieczonych podczas kontroli prowadzi do wniosku, że kierowca w okresie od 9 października 2015r. od ok. godz. 638 do dnia 9 października 2015r. do ok. godz. 958 prowadził pojazd i nie zarejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego w karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, długości przebytej drogi oraz swojej aktywności, co oznacza, że poruszał się pojazdem nie stosując wymaganej karty kierowcy w tachografie, pomimo, że w tym czasie przejechał 54 km. Ustalono także, że we wcześniejszych okresach kontrolowany pojazd również poruszał się bez wymaganej karty kierowcy w tachografie.
Organ wyjaśnił ,że zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu , w którym prowadzą pojazd , począwszy od przejęcia pojazdu . nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy , chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów .Konsekwencją nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu , aktywności kierowcy i przebytej drogi jest nałożenie sankcji określonej lp. 6.2.1 zał. Nr .3 do u.t.d.
Stwierdzono także , że w samochodzie znajdował się tachograf marki Siemens AG 1381.1070000038 nr [...], którego ostatni przegląd okresowy został wykonany 13 listopada 2013r., a ostatnia kalibracja tachografu została wykonana dla pojazdu o nr rej. PO [...] Kontrolowany pojazd otrzymał zmieniony nr rej. PK 7506C w dniu 10 października 2014r. (data wydania dowodu rejestracyjnego) i pomimo zmiany nr rejestracji pojazd nie został poddany wymaganej kalibracji. Powyższe stanowi naruszenie obowiązku poddawania tachografu regularnym przeglądom , które co do zasady przeprowadza się co dwa lata oraz po naprawie urządzenia lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu opon , lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut lub przy zmianie numeru VRN . ( pkt2 lp. 254 pkt. 4 oraz lp. 256-258 dodatek [...] pkt. 3.6.4. rozporządzenia Komisji (WE) nr. 1360/2002 ) Powyższe zaniechania stanowią naruszenia sankcjonowane- opisane lp. 6.1.4 zał. 3 do u.t.d.
Ustalono także, że dane z karty kierowcy K. F. o nr [...] były ostatnio sczytywane w dniu 29 maja 2015r., zaś dane cyfrowe z urządzenia rejestrującego (opisanego powyżej co do tożsamości tachografu) sczytano w dniu 9 października 2013 roku.
Organ wskazał , że dane z karty kierowcy winny być pobrane co najmniej raz na 28 dni , a z urządzenia rejestrującego co najmniej raz na 90 dni. Terminy i sytuacje rodzące obowiązek sczytania danych odpowiednio zostały określone w § 4 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 20110 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych ( Dz. U. z 20101 r. nr. 215 poz. 1410 ) .Zaniechanie obowiązku sczytywania danych z karty kierowcy i tachografu jest sankcjonowane zgodnie z treścią zał. nr. 3 do u.t.d. lp.6.3.11 i lp. 6.3.12.
Organ wyjaśnił , ze w toku postępowania ustalono także, iż pojazd podlegający kontroli został zgłoszony do udzielonej stronie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w dniu 5 listopada 2015r. t.j. po dacie przeprowadzonej kontroli drogowej (pismo Starosty [...] z dnia 3 grudnia 2015r.).. stanowi to naruszenie obowiązku zgłaszania przez przewoźnika drogowego w terminie 28 dni od dnia powstania wszelkich zmian danych organowi , który udzielili licencji – art. 14 ust. 1 u.t.d. . Strona zatem miał obowiązek zgłosić zmiany w wykazie pojazdów . .Ustalono, że strona użytkował pojazd co najmniej od 18.09. 2015 roku. . Zaniechanie obowiązku powyższego skutkuje nałożenie sankcji określonej l.p. 1.4. zał nr. 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, że kontrolowany pojazd w czasie kiedy zostały popełnione naruszenia poruszał się po żwirowni, a więc nie powinno stosować się do niego przepisów o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił, że samochód został zatrzymany na drodze publicznej (droga powiatowa nr 5332P), a więc oznacza to, że znajdują zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu w czasie kontroli pojazdem wykonywano zarobkowy krajowy przewóz rzeczy , a pojazd posiadał dopuszczalną masę całkowitą większą niż 3,5 tony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 6,7,77,80 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie przez organ stanu faktycznego. Zdaniem skarżących kontrolowany kierowca i pojazd wykorzystywany był na placu budowy, nie korzystał z dróg publicznych, a więc nie podlegał przepisom o transporcie drogowym. W dniu kontroli kierowca wykonywał jazdę w ramach naprawy pojazdu – jazdę próbną. Kierowca nie musiał używać karty kierowcy, a tachograf nie musiał posiadać ważnej legalizacji i nie było tym samym wymogu sczytywania danych w terminach określonych rozporządzeniem .
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a, art. 92e ustawy z dnia 9 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 1414 ze zm.) i l.p. 6.2.1., 6.1.4., 6.3.11., 6.3.12., 1.4, załącznika nr 3 do tej ustawy.
Organy orzekające uznały, że kontrolowanym pojazdem był na drodze publicznej wykonywany krajowy zarobkowy przewóz rzeczy, co skutkuje tym, że pojazd poddany kontroli podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym w toku, której i dalszego postępowania administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do sankcjonowania stwierdzonych naruszeń określonych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – l.p. 6.2.1, 6.1.4, 6.3.11, 6.3.12, 1.4. Skarżący podnoszą zarzut, że kontrolowany pojazd poruszał się po terenie żwirowni, a nie po drodze publicznej. Twierdzą, że wykonywał jazdę próbną w ramach naprawy dokonanej w tymczasowym wariancie naprawczym na placu budowy. Był wykorzystywany na plac budowy, a więc nie korzystał z dróg publicznych. Nie powstał zatem, zdaniem skarżących, obowiązek używania karty kierowcy, legalizacji tachografu, wczytywania danych z karty kierowcy i tachografu w terminach określonych prawem.
Analiza akt administracyjnych sprawy i zgromadzonego w nich materiału dowodowego w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, że organy dokonały prawidłowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych zaś ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest spójna i logiczna. Należy bowiem zauważyć, że z zapisów protokołu kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 9 października 2015r. (protokół nr [...], zeznań świadka K. F., danych wynikających z zapisów karty pracy kierowcy K. F., odczytu wykresów tachografu i danych cyfrowych zabezpieczonych w toku kontroli wynika, że dnia 9 października 2015 roku w miejscowości C. na drodze powiatowej nr 5332P został zatrzymany do kontroli pojazd marki Mercedes-Benz o numerze rejestracyjnym PK 7506C, którym kierował K. F... [...] poruszał się po drodze po wcześniej dokonanym rozładunku z budowy drogi S11 na żwirownię w miejscowości S. w celu załadunku piasku w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżących. Organy ustaleń tych dokonano na podstawie m.in. zeznań kierowcy złożonych w toku kontroli, że w dniu kontroli:"(...) jechał z wysypu, z budowy drogi nr [...] na żwirownię Strzyżew w celu załadunku piasku". Wcześniej realizowane zadanie przewozowe polegało zaś na: "(...) przewozie piasku z żwirowni Strzyżew do wysypu za Chynową, na budowę drogi nr [...]". Przejechał 54 km i nie stosował karty kierowcy po to:"(...), żeby wystarczyło czasu pracy kierowcy".
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skargi wskazująca na to, że w dniu kontroli pojazdu należącego do skarżących kierowca po naprawie pojazdu na placu budowy – na którym pojazd był wykorzystywany – wykonywał jazdę w ramach naprawy pojazdu, a tym samym wykonywał przewóz drogowy wyłączony ze stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów specjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE LI02 z 11.04.2006).
W ocenie Sądu twierdzenia strony są gołosłowne i nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Skarżący na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawili w toku postępowania żadnych dowodów. Na podkreślenie zaś zasługuje to, iż organ w skierowanych do przedsiębiorcy pismach z dnia 14 października 2015r. i dnia 14 stycznia 2016r. informował stronę o przedmiocie prowadzonego postępowania, szczegółowo wskazywał zakres naruszeń, pouczył o prawie przeglądania akt i sporządzania notatek, kopii i odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.), zgłaszania zarzutów i dowodów, złożenia wyjaśnień (art. 10 § 1 k.p.a.). W badanej sprawie skarżący podnoszą , że to rolą organu zgodnie z wynikającym z zasady prawdy obiektywnej i zasady działania organów na podstawie prawa obowiązkiem podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ( art. art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a.) było ustalenie , czy w konkretnym przypadku są przesłanki do zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 .
Z argumentacją strony nie można się zgodzić. Sąd rozpatrujący sprawę w całości podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 5 marca 2015 roku sygn. akt II GSK 188/14 ( orzeczenia.nsa.gov.p.) , że " co prawda , w procedurze administracyjnej regułą jest , że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia , jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza , gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków , a udowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań korzystnej ". Może zatem zaistnieć sytuacja ,że to na stronie postępowania ciąży obowiązek udowodnienia określonej okoliczności faktycznej . Nie ulega wątpliwości , na organie spoczywał obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez skarżących przepisów dotyczących obowiązku używania karty kierowcy , okresowych badań tachografu, terminów sczytywania danych z kary kierowcy i tachografu, obowiązku zgłoszenia samochodu do wykazu pojazdów objętych licencją ,co jest penalizowane karami pieniężnymi. Okoliczności objęte hipotezą art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 powinna wykazać strona , czego nie uczyniła W podlegających kontroli sądowej decyzjach organy przedstawiły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego okoliczności faktyczne wskazujące na zasadność przypisania skarżącym opisanych w decyzji naruszeń , wyjaśniły podstawy prawne .
Zgodnie z art. 1 u.t.d. ustawa określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3), przy czym przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów m.in. o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Każdy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony) należącego do przedsiębiorcy nie spełniający przesłanek przewozu na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 ustawy) należy traktować jako transport drogowy. Zdaniem Sądu ustalenie organu ,że w trakcie przeprowadzonej kontroli wykonywany był krajowy przewóz drogowy rzeczy jest prawidłowe .
Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d.. należy przyjąć , że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 tej ustawy wynika z naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających zarówno z przepisów u.t.d. jak i wskazanych w tym przepisie aktów - m. In. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. L. 370 z 31.12.1985r. str. 21) – obecnie rozporządzenie 165/2014 i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów specjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i WE 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11.04.2006r.).
Podstawę wymierzenia stronie skarżącej kary stanowiły przepisy art. 92a u.t.d. zgodnie, z którymi podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie (ust. 1 art. 92a u.t.d.). Suma kar pieniężnych nałożona za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...]złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków i warunków, o których mowa w ust. 1 art. 92a oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lutego 2016 roku odpowiadają prawu .
Mając na uwadze powyższe, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło