III SA/Po 662/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-02
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, jeśli skarżący jest ustawowo zwolniony z tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący jest z mocy prawa zwolniony z tych opłat na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie, niezależnie od sytuacji majątkowej skarżącego. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący A. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wraz z żoną prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, a ich sytuacja materialna jest trudna, co potwierdzają korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej, niska renta żony oraz znaczące zaległości finansowe. Sprawa dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla A. Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 02 grudnia 2011 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 grudnia 2011 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2011 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne; postanawia 1. ustanowić dla A. Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżący A. Ś. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na podstawie przekazanych informacji oraz dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy sądowej i administracyjnej ustalono, że Wnioskodawca wraz z żoną prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkują w budynku o powierzchni 110mkw. Nieruchomość jest obciążona hipoteką kaucyjną.
Rodzina wnioskodawcy korzysta ze świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej (okresowe zasiłki pieniężne oraz bony żywnościowe). Zobowiązany nie osiąga żadnego dochodu, a jego żona pobiera świadczenie rentowe w wysokości 501,05zł (kwota wolna od egzekucji to 297,70zł). Miesięczne wydatki na leki i energię wynoszą 175zł. Rodzina wnioskodawcy posiada zaległości w terminowym regulowaniu należności za wodę (500zł), wywóz śmieci (200zł) oraz usługi telefoniczne (3.761,49zł). Ponadto posiada także szereg zaległych zobowiązań kredytowych na łączną kwotę około 370.000zł.
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych (wpis, opłata kancelaryjnej oraz zwrotu wydatków) – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawcy, należało odmówić mu prawa pomocy w tym zakresie.
Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wysokość dochodów rodziny nie przewyższa kosztów jej utrzymania koniecznego. Zatem odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, stosownie do treści art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 239 pkt 1 lit e oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło