III SA/Po 662/13

Dnia 23 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi Ł. J. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007, po wznowieniu postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał Ł. J. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości [...] zł, w tym Jednolitą Płatność Obszarową w kwocie [...] zł oraz Uzupełniającą Płatność Obszarową w kwocie [...] zł. W dniu 14 września 2010 r. Ł.J. przedłożył w Biurze Powiatowym w G. własne oświadczenie, trzy oświadczenia syna D.J. oraz akt notarialny, z których wynika, że w dniu 26 stycznia 2005 r. Ł.J. przekazał D.J. działkę ewidencyjną [...] o powierzchni [...] ha i od tego czasu użytkownikiem tej działki jest D.J. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania Ł.J. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007 zakończonej powyższą decyzją ostateczną z dnia [...] ze względu na nowe dowody i okoliczności w sprawie ujawnione przez Ł.J. w dniu [...]. W dniu 15 października 2010 r. Ł.J. złożył kolejne oświadczenie, że po przekazaniu ww. działki ewidencyjnej zaprzestał ją rolniczo użytkować. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. uchylił własną decyzję z dnia [...] r. i przyznał Ł.J. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości [...] zł, w tym Jednolitą Płatność Obszarową w kwocie [...] zł oraz Uzupełniająca Płatność Obszarową w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...], Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Poznaniu uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał Ł.J. płatność bezpośrednią na rok 2007 do zadeklarowanych we wniosku powierzchni w łącznej wysokości [...] zł, w tym Jednolitą Płatność Obszarową w kwocie [...] zł oraz Uzupełniającą Płatność Obszarową w kwocie [...] zł. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w 2007 roku działka nr [...] nie była w faktycznym posiadaniu (użytkowaniu) Ł.J. z uwagi na przekazanie jej synowi – D.J. w dniu 26 stycznia 2005 r. W związku z powyższym nie jest możliwe przyznanie Ł.J. płatności bezpośrednich do tej działki z uwagi na niespełnienie przesłanki posiadania (rolniczego użytkowania) tej działki określonego w z art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). W konsekwencji organ odwoławczy potwierdził trafność wyliczeń organu I instancji co do różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną dla płatności, a także zasadność odstąpienia od nałożenia sankcji w przedmiotowej sprawie, ponieważ to sam Ł.J. poinformował organ I instancji, że nie był faktycznym użytkownikiem działki nr [...] w 2007 roku. W skardze na powyższą decyzję Ł.J. wniósł o jej uchylenie, podnosząc, że zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca z uwagi na to, że skarżący uzyskane dopłaty w należnej części oddawał synowi D.J. , a zatem nie doszło do wypłaty nienależnej. Ł.J. potrzymał stanowisko, że dopłaty obszarowe, które Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. niesłusznie pomniejszył oddawał natychmiast synowi D. w należytej mu części i nie doszło w tym względzie do jakiegokolwiek oszustwa lub wypłaty nienależnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną wznowienia postępowania w sprawie przyznania Ł.J. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007, zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], był art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Wzruszenie decyzji ostatecznej w oparciu o powyższą podstawę wznowienia jest możliwe, gdy: 1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania, 2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, 3) dowód lub okoliczność musi istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nie może być znana organowi, który wydał ostateczną decyzję. W niniejszej sprawie zasadnie uznano w zaskarżonej decyzji, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Sam skarżący ujawnił bowiem nową w stosunku do postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] okoliczność, że w 2007 roku nie był on faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) działki nr [...] i na potwierdzenie tej okoliczności przedstawił jednocześnie nowe dowody w postaci: - własnego oświadczenia z dnia 14 września 2010 r. o przekazaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. działki nr [...] synowi – D., - oświadczenia D.J. z dnia 12 września 2010 r., że jest właścicielem i użytkownikiem działki nr [...], - oświadczenia D.J. z dnia 14 września 2010 r. o użytkowaniu działki nr [...] od dnia 26 stycznia 2005 r., - oświadczenia z dnia 12 września 2010 r. D.J. jako właściciela działki nr [...], - aktu notarialnego z dnia 26 stycznia 2005 r., na mocy którego Ł.J. darował swojemu synowi D.J. działkę nr [...]. Powyższa okoliczność została także potwierdzona kolejnym oświadczeniem Ł.J. z dnia [...], że nie użytkuje działki nr [...] od momentu jej przekazania synowi, tj. od 26 stycznia 2005 r., Trafnie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, że posiadanie gruntów rolnych, rozumiane jako faktyczne rolnicze ich użytkowanie, jest warunkiem przyznania płatności wynikającym z art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) W konsekwencji, wobec ujawnienia, że przesłanka ta w odniesieniu do działki nr [...] w 2007 roku nie była przez skarżącego spełniona, nie ulega wątpliwości, że bezpodstawnie przyznano skarżącemu decyzją ostateczną z dnia [...] płatności bezpośrednie również do tej działki. Powyższe, w świetle art. 151 § 1 pkt 2 kpa uzasadnia uchylenie decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez przyznanie płatności w pomniejszonej wysokości, tj. z pominięciem działki nr [...]. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że płatności uzyskane do tej działki przekazywał synowi D.J. jako właścicielowi i faktycznemu użytkownikowi tej działki. Przedmiotem badania w sprawie przyznania płatności są bowiem określone przepisami prawa przesłanki, których w odniesieniu do działki nr [...] skarżący nie spełnił. Przyznanie płatności skarżącemu w tym zakresie jest zatem wykluczone, ponieważ oznaczałoby to przyznanie płatności na rzecz osoby nieuprawnionej. W omawianej sprawie zasadne było odstąpienie od sankcji (stosowanych w przypadku określonej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną), ponieważ to sam skarżący poinformował organ o nieprawidłowościach we wniosku o płatności co do działki nr [...], polegających na tym, zadeklarowana przez niego we wniosku działka nr [...] nie była przez niego faktycznie użytkowana. Stosownie bowiem do art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.2004.141.18) obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów i twierdzeń skarżącego, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a więc jest związany granicami sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie ogranicza się zatem wyłącznie do badania legalności decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania oraz decyzji ostatecznej w przedmiocie płatności w zakresie wyznaczonym stwierdzoną przesłanką wznowienia postępowania. Zarówno z punktu widzenia podstaw wznowienia, jak i warunków przyznania płatności podniesione przez skarżącego okoliczności dotyczące ewentualnych błędnych informacji przekazanych skarżącemu w zakresie możliwości ubiegania się o płatności nie mają znaczenia, dlatego nie mogły być w ogóle rozważane na gruncie niniejszego postępowania jako wykraczające poza jego ramy. Podnieść jednak należy, że zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji sformułowana z naruszeniem art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a. Wydając po wznowieniu postępowania nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy organ I instancji winien był uchylić decyzję dotychczasową t.j. decyzję z [...]. Zarówno organ odwoławczy jak i Sąd w niniejszym wyroku, nie dostrzegli powyższej wady decyzji organu I instancji i mimo istnienia wskazanej wady Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).