III SA/Po 665/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie Protokolant po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2009 r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... r. nr ... w przedmiocie płatności do gruntów rolnych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/M. Górecka WSA/post.1 – sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 10.09.2009r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu, odmawiając przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skrzący nie skorzystał z prawa wniesienia sprzeciwu, natomiast po wezwaniu o uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 200 zł wystąpił ponownie z żądaniem zwolnienia go od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25.11.2009r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił mu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uznając, iż jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie uległa zasadniczej zmianie od chwili oddalenia jego wniosku o zwolnienie od kosztów w dniu 10.09.2009r. Postanowienie to utraciło moc wskutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu do tut. Sądu, który rozpoznaje złożony wniosek na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmian.). Biorąc pod uwagę dane zawarte we wniosku skarżącego oraz treść sprzeciwu, Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 - § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych w określonym zakresie, bądź też ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest z kolei uzależnione od wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy). Ze złożonego przez skarżącego wniosku wynikało, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest właścicielem 18,35 ha gruntów rolnych i budynku mieszkalnego o pow. 80 m kw. Jego miesięczny dochód wynosi ... zł brutto. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na ciężki stan zdrowia, szkody wywołane suszą i szkody łowieckie (wywoływane przez zwierzynę leśną) oraz konieczność uiszczania zaciągniętych zobowiązań kredytowych (... zł). W sprzeciwie podkreślono natomiast szkody łowieckie i wywołane działalnością kopalni węgla brunatnego oraz zły stan jego nieruchomości budynkowej. W ocenie Sądu fakt posiadania stałego źródła dochodu w zadeklarowanej wysokości (przewyższającego wyliczone koszty utrzymania) oraz majątku nieruchomego uzasadnia tezę, iż skarżący jest w stanie wygospodarować odpowiednie środki pieniężne na sfinansowanie swojego udziału w przedmiotowej sprawie, m. in. poprzez uiszczenie wpisu od skargi. Opisywane przez niego szkody nie zmniejszają przy tym jego stałego źródła utrzymania. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż zwolnienie od kosztów i ogólnie instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od powszechnego obowiązku ponoszenia przez stronę kosztów postępowania sądowego, wobec czego te przywileje winny być stosowane jedynie w tych przypadkach, gdy strona nie jest w stanie w żaden sposób opłacić swojego udziału w sprawie, m. in. ze względu na całkowity brak majątku. Z tego względu na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/M. Górecka