III SA/Po 665/19

Dnia 27 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...] lipca 2019 roku, nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 roku, nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Rozstrzygnięcie zapadło w poniższych okolicznościach. W dniu [...] kwietnia 2016 roku funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę lokalu o nazwie "[...]", położonym w [...], przy ul. [...], stanowiącym miejsce wykonywania działalności gospodarczej M. D.. W lokalu ujawniono [...] automaty o nazwach [...] nr [...], [...] o nr [...] oraz [...] o nr [...], wszystkie podłączone do sieci elektrycznej. Następnie funkcjonariusze przeprowadzili gry kontrolne, w wyniku których ustalono, że gry mają charakter losowy i urządzane są o wygrane pieniężne. Organ wskazał, że M. D. w dniu [...] marca 2016 r. zawarł z D. G. umowę dzierżawy lokalu użytkowego na podstawie którego wszedł w posiadanie lokalu, w którym prowadził działalność gospodarczą następnie zawarł dwie umowy - jedną z firmą [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., na podstawie których w wynajętym od D. G. lokalu umieszczono automaty. Analizując poszczególne zapisy umów oraz przesłuchując stronę postępowania organ doszedł do wniosku, że strona zamierzała wstawić automaty w wynajętym lokalu i urządzać na nich gry. Organ podkreślił, że z zapisów umów wynika, że rola strony nie miała ograniczać się jedynie do udostępnienia powierzchni pod lokalizację automatów, ale także do sprawowania pieczy nad nimi. Z treści umowy dnia [...] kwietnia 2016 r. wynika też wprost, że skarżący czerpał zyski z działalności hazardowej. Z treści zeznań strony wynika natomiast, że działanie M. D. ukierunkowane było na zapewnienie możliwości działania automatów, przy czym – co podkreślił organ - strona w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. wyraziła pogląd, że prowadziła działalność w zakresie urządzania gier hazardowych. Ostatecznie organ uznał, że M. D. wypełnił przesłanki pozwalające uznać go za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i wymierzył M. D. karę [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Adresat decyzji skorzystał z prawa do odwołania. Zaskarżył decyzję w całości. Zarzucił organom naruszenie art.89 ust.1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wydzierżawienia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania w sprawie żadnych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego dyspozycją w/w przepisów. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną Naczelnika Urzędu Celnego. Pełnomocnik skarżącego skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. W ocenie skarżącego kwestionowane decyzje zostały wydane: - z naruszeniem art. 89 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego dyspozycją tego przepisu, naruszenie art. 36 pkt 6 u.g.h poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie przez organ, że sama czynność zawarcia umowy cywilnoprawnej dzierżawy lokalu powoduje, iż należy ją traktować jako "urządzanie gier "na automatach, podczas gdy z brzmienia tego przepisu wynika, że wniosek o koncesje na kasyno gry powinien zwierać "odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku lub lokalu, w którym będą urządzane gry", co wskazuje na brak tożsamości pomiędzy urządzaniem gier, a zawarciem umowy zobowiązaniowej, oddającej prawo do korzystania z lokalu, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art.77 i 80 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane w toku postępowania przeprowadzonego w sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2017, poz. 201 ze zm.) w związku z art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U. 2015, poz. 612 ze zm.). Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w sprawie, nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ustalenia faktyczne zostały przyjęte z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz poparte przekonującą argumentacją. Dowody zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że gry urządzane na spornych urządzeniach miały charakter komercyjny, bo odpłatny, a także losowy, bo ich wynik był nieprzewidywalny dla grającego. Automaty wypłacały wygrane pieniężne. Sąd przyjmuje, że kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło po ustaleniu materialnoprawnie istotnych okoliczności faktycznych, a ustalenia przyjęte przez organ za podstawę rozstrzygnięcia są zgodne z prawdą materialną. Właściwie odniesiono się też do całości zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie stwierdzono naruszeń 122, 125 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych ustawodawca ukonstytuował odpowiedzialność administracyjną za popełnienie deliktu opisanego jako "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry". Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry - i to nawet wówczas, gdy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna nie mająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Opis zachowania "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry" obejmuje działania polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, czynności związane z obsługą urządzenia, zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył (podejmował działania) w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności w procesie udostępniania gier na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, co obejmuje dostarczenie i obsługę automatów, a także stwarzanie technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone używanie urządzenia do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Tak było w niniejszym postępowaniu. Skarżący władał lokalem "[...]" w [...] ,wydzierżawionym zresztą wyłącznie w celu zainstalowania urządzeń do gier. On też osobiście zawierał umowy iż firmą [...] i [...] .Z tej ostatniej umowy, z jej zapisu § 1 wynikało, że M. D. zobowiązuje się wydzierżawić tej firmie salon gier w celu prowadzenia w tym miejscu działalności, przy czym działalność ta prowadzona miała być w lokalu pod nazwą "[...]". Z kolei umowa ze spółką [...] Sp. z o.o. zawiera zapis w pkt 1, że przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na których dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą. Skarżący otrzymywał z tego tytułu czynsz dzierżawny w wysokości [...] zł płatny od chwili uruchomienia urządzeń. Miał także bezzwłocznie informować spółkę w razie włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń, natomiast dzierżawca zapewnić miał wydzierżawiającemu obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie. Analiza powyższych umów i całość zebranego materiału dowodowego dowodzi, iż działalność skarżącego nakierowana była wyłącznie na udostępnienie grającym automatów i czerpanie z tego z zysku. Przesłuchany w charakterze świadka R. D., zatrudniony w lokalu "[...]" zeznał, że miał pilnować lokalu i nikomu nie otwierać drzwi. Następnie dodał, że właściciel lokalu miał przyjechać z powodu kontroli, ale ostatecznie zadzwonił, że nie przyjedzie i jest w trasie. Świadek zeznał, że wyświadcza tylko przysługę i nie poda nr telefonu do właściciela. W ocenie sądu- uwzględniając następujące dowody stwierdzić należy, że to właśnie skarżący realnie umożliwiał gry na automatach, zabezpieczał się nawet przed potencjalną kontrolą nakazując pracownikom nie otwieranie drzwi. To w istocie od niego zależało udostępnienie lokalu, zasilenie go energią elektryczną czy sprawowanie nadzoru nad automatami. Rację ma więc organ twierdząc, że strona musiała być świadoma odpowiedzialności i ewentualnych skutków urządzania gier na automatach, natomiast bezspornie stworzyła warunki do wstawienia, uruchomienia, eksploatacji i ochrony przedmiotowych urządzeń. Przeprowadzony w toku kontroli eksperyment wykazał, że urządzenia oferowały gry losowe. Wynik gry nie zależał od umiejętności uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych. Po wniesieniu odpowiedniej opłaty i uruchomieniu mechanizmu, grający nie miał już żadnego wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji. Uruchomienie automatu (gry) było odpłatne. Automaty wypłacały wygrane pieniężne. W świetle powyższego Sąd uznaje, że organ nie naruszył przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd nie dopatrzył się również uchybień procesowych. Podjęto w toku postępowania wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302), skarga podlegała oddaleniu.