III SA/Po 666/16

Dnia 3 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2015 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę W dniu 19 maja 2014r. M. K. za pośrednictwem ojca M. J. złożyła wniosek o przyznanie płatności jednolitej oraz ONW na rok 2014; zadeklarowała do płatności obszar 26,03 ha. Także w dniu 19 maja 2014r. Ł. K., mąż skarżącej, reprezentowany również przez M. J. złożył wniosek o przyznanie płatności jednolitej oraz ONW na rok 2014. W dniu 7 maja 2014 roku Ł. K., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o wpis do ewidencji producentów i o nadanie numeru identyfikacyjnego. Decyzją z dnia [...] maja 2014r. odmówiono Ł. K. wpisu do ewidencji, bowiem już żona wnioskodawcy M. K. uzyskała status producenta i nr ewidencyjny. W dniu 17 czerwca 2014r. M. J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR pismo, w którym informuje organ o złożeniu korekty wniosku M. K., korekta ta obejmuje działki zadeklarowane we wniosku złożonym przez Ł. K.. Organ dokonując kontroli wniosku M. K. dwukrotnie wzywa ja do usunięcia braków formalnych, zostają one uzupełnione w terminie i M. K. wycofuje w części wniosek. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014r. organ I instancji uznaje za dowody w postępowaniu następujące dokumenty: wniosek o przyznanie płatności dla Ł. K., pełnomocnictwo udzielone przez Ł. K. oraz decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności Ł. K.. Decyzją tą, w dniu [...] czerwca 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. orzekł o odmowie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego Ł. K.. Jako przyczynę odmowy wskazano niespełnienie przez wnioskodawcę warunku posiadania numeru identyfikacyjnego. Decyzją z dnia [...] marca 2015r. o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. orzekł o przyznaniu M. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie 20 732,06 zł w ramach jednolitej płatności obszarowej oraz 264,55 zł tytułem zwrotu dyscypliny finansowej. W uzasadnieniu wyjaśnił przyczyny nie uwzględnienia korekty i wskazał, że zmiany do wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej można składać do dnia 2 czerwca 2014r. Formularz zmiany do wniosku można także złożyć w terminie do dnia 9 czerwca 2014r., ale zmiana ta spowoduje zmniejszenie kwoty płatności o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia. Organ wskazał wyjątki od ostatecznego terminu na składanie wniosków, takie jak przypadki siły wyższej i innych okoliczności nadzwyczajnych, które nie miały w niniejszej sprawie miejsca. Wyjaśnił, że poza w/w okolicznościami złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie określonym w art.14 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcie ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L. z 2.12.2009) uwzględni się wyłącznie jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków. Jeżeli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne po terminie określonym w art. 14 ust. 2. Dalej organ wyjaśnił przyczyny pomniejszenia kwoty przyznanej płatności jednolitej w wysokości 1985,04 zł. W tym zakresie wskazał i uzasadnił stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną, a także zastosowanie współczynnika korygującego wraz ze stosownym wyliczeniem. Podobnie wyczerpująco uzasadnił stanowisko w części zwrotu dyscypliny finansowej. M. J. skorzystał z prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Następnie złożył odwołanie i skierował osobne pismo do organu. W piśmie wskazał, że organ wydając decyzję nie uwzględnił opinii radcy prawnego organu, która to opinia w jego ocenie przeczy stanowisku organu. W odwołaniu zaś zarzucił organowi, że skoro wniosek Ł. K. spełniał wymagania co do formy, treści oraz terminu to winien być uznany za korektę wniosku, tym bardziej, że Ł. K. nie miał możliwości uzyskania wpisu do ewidencji. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w dniu [...]06.2015r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W decyzji podkreślono, że to wnioskodawcy ponoszą odpowiedzialność za informacje podane we wniosku. Wniosek M. K. został rozpatrzony o dane podane we wniosku. Natomiast płatność na rok 2014 dla Ł. K. nie została przyznana, bowiem nie spełnił on wymogów uprawniających do płatności. Podkreślono, że o tym kto nabywa uprawnienia i jest adresatem odpowiadających im obowiązków decyduje każdorazowo treść normy wspólnotowej, a przede wszystkim jej podmiotowy zakres stosowania, a wnioskodawca składając podpis pod wnioskiem potwierdza, że normy te są mu znane. Nawet więc jeśli wniosek wypełniły osoby trzecie, to końcową weryfikację wniosku powinien przeprowadzić sam producent rolny i to on odpowiada ostatecznie za dane w nim zawarte. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze powielił argumenty odwołania, a dodatkowo wskazał, że organ winien wezwać Ł. K. do usunięcia baku formalnego wniosku. Ponadto skoro miał wątpliwości co do treści wniosku, to winien zasięgnąć opinii radcy prawnego, a nie czyniąc tego nie wyjaśnił w sposób dostateczny stanu faktycznego i prawnego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2016, poz. 718 ) -dalej: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania podstawą uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny jest zawsze stwierdzenie przez organ naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania, natomiast inne naruszenie przepisów postępowania stwierdzone przez sąd, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi tylko wówczas, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto należy podkreślić, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a więc sąd ma obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet w takim zakresie, który nie został podniesiony w skardze. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. - O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015, poz.308 ze zm.) z zastrzeżeniem zasad warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przepisami przywołanymi w ustawie krajowej jest m.in. rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 13 grudnia 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L. 316/65 z 2.12.2009 ze zm.). Z art. 11 ust. 1 i 2 powyższego rozporządzenia wynika jednoznacznie, że rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej może złożyć tylko jeden pojedynczy wniosek na rok. Pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja. W art. 14 dopuszcza się też składanie poprawek do pojedynczego wniosku po wygaśnięciu terminu składania wniosku przewidując, że można po tym terminie dodać do wniosku poszczególne działki lub indywidualne uprawnienia do płatności, pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Na takich samych warunkach można dokonać zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub uprawnień do płatności. Ostateczny termin na ich złożenie wynika z treści art. 23 ust. 2 Rozporządzenia i nie może przekroczyć 31 maja danego roku, a w roku 2014 termin ten minął 2 czerwca 2014r. Na podstawie tego przepisu możliwe było także złożenie zmiany do wniosku po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, który wynosił 25 dni od 15 maja 2014 roku, czyli upływał w dniu 9 czerwca 2014 roku. Z tym, że pomiędzy 2 a 9 czerwca zmiana powodowała zmniejszenie płatności o 1 %. Reasumując, strona pomiędzy 2 a 9 czerwca 2014 roku miała jeszcze możliwość zmiany wniosku, ale już objętego obniżeniem płatności. Ma więc rację organ twierdząc, że wniosek M. K. z dnia 17 czerwca 2014r. został złożony po terminie. I prawidłowa jest ocena w tym zakresie tylko jej wniosku, gdyż wyłącznie on jest przedmiotem niniejszego postępowania. Natomiast w kwestii wniosku Ł. K. ubocznie tylko stwierdzić należy, że istotnie organ wobec braku we wniosku pomocowym nr identyfikacyjnego producenta rolnego winien wezwać Ł. K. do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 Kpa. Niemniej nawet gdyby strona wezwana została do jego uzupełnienia, to i tak nie miałoby to wpływu na ocenę wniosku M. K.. Uruchomienie bowiem procedury usunięcia braków formalnych wniosku doprowadziłoby do pozostawienia go bez rozpoznania, gdyż z przyczyn oczywistych strona nie byłaby w stanie uzupełnić tego braku.Co więcej, skoro wniosek ten zawierał braki formalne (co zresztą pozostaje zgodne z argumentacją strony), to jako wniosek nieprawidłowy nie mógłby w żaden sposób automatycznie stanowić korekty innego wniosku. Przyjmujący wnioski organ nie miał obowiązku badać na tym etapie, czy wniosek Ł. jest zmianą wniosku jego żony, czy samodzielnym wnioskiem, zwłaszcza że oba składane były w terminie otwartym na złożenie pojedynczych wniosków. Był w istocie zobowiązany do zbadania jego poprawności formalnej, a nie badania czy wniosek to wniosek, czy korekta, bo to należy już do części merytorycznej wniosku, za którą odpowiada beneficjent. Wnioski wpłynęły ponadto do różnych Biur Powiatowych, jeden w P., drugi w K.. Także decyzja od odmowie dokonania wpisu wydana została w K., o czym osobiście poinformował BP w P. M. J.. Organ nie mógł też niejako "z urzędu" zakwalifikować wniosku Ł. K. jako korekty wniosku M. K.. Rację ma też organ twierdząc, że strona miała czas na złożenie zmiany wniosku, bo decyzję o odmowie wpisu do ewidencji strona otrzymała osobiście w dniu 2 czerwca 2014r., a jej pełnomocnik 5 czerwca 2014 roku. Dla oceny wniosku M. K. i to jest przedmiotem sporu istotna jest data zgłoszenia jego zmiany. Aby dokonać tej zmiany M. K. nie musiała oczekiwać na decyzje w sprawie płatności Ł. K., bowiem miała już wiedzę, że nie jest on producentem rolnym, a stanowisko organu w tej sprawie nie było kwestionowane. Sam pełnomocnik skarżącej przyznaje w piśmie z dnia 17 czerwca 2014r., że wnosi o zmianę wniosku "ze względu na fakt, iż Ł. K. mąż M. K. nie uzyskał wpisu do ewidencji". M. J. miał więc świadomość, że zięć numeru producenta i w konsekwencji płatności nie otrzyma, stąd konieczna jest zmiana wniosku. Pisze do organu wręcz, że korekta wniosku związana jest z decyzją [...], którą zresztą załącza. Obowiązkiem organu było więc korektę złożoną w Biurze Powiatowym w P. ocenić zgodnie z wymogami art.11, 14 i 23 dyrektywy nr 1122/2009, co w konsekwencji doprowadziło do słusznego wniosku, że złożona ona została po terminie. Wbrew zarzutom skargi organ nie miał obowiązku zwracać się do radcy prawnego organu o opinię w sprawie wniosku Ł. K., zwłaszcza iż pismo z dnia 17 czerwca 2014r. zakwalifikowano zgodnie z wolą strony jako korektę wniosku M. K.. Ponadto do organu należy, dokonanie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do określonej normy prawnej; to organ orzekający dokonuje wykładni przepisów mających zastosowanie w rozstrzyganej sprawie, a kontrola tej wykładni dokonuje się wpierw na etapie postępowania odwoławczego, a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Opinia radcy prawnego nie ma przymiotu dokumentu urzędowego, nie jest dowodem w sprawie, nie jest więc załączana do akt sprawy. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.