III SA/Po 667/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-10-23
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) może zostać utrzymana, gdy skarżący nie był faktycznym użytkownikiem działki w roku objętym pomocą?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest zasadne, gdy ujawnione zostaną nowe, istotne dla sprawy dowody lub okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. W przypadku, gdy skarżący nie spełnia warunku faktycznego posiadania i użytkowania działki rolnej, decyzja przyznająca płatność ONW do tej działki jest niezasadna i powinna zostać uchylona. Przyznanie płatności osobie nieuprawnionej jest wykluczone, niezależnie od tego, że środki były przekazywane faktycznemu użytkownikowi działki.Stan faktyczny
L. J. otrzymał decyzję przyznającą płatność ONW za rok 2009, jednak ujawnił nowe dowody, że działka rolna została przekazana synowi D. J. w 2005 roku i to on ją użytkował. Organ wznowił postępowanie i uchylił pierwotną decyzję, przyznając płatność pomniejszoną o działkę, której L. J. nie użytkował. Skarżący zaskarżył decyzję, twierdząc, że przekazywał środki synowi, jednak sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi Ł. J. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2013 rok nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, po wznowieniu postępowania oddala skargę
Decyzją z dnia 16 października 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał L. J. płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł.
Postanowieniem z dnia 29 września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie w powyższej sprawie powołując się na nowe dowody i okoliczności w sprawie ujawnione przez L. J. w dniu 14 września 2010 r.
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił własną decyzję z dnia 16 października 2009r. i przyznał L. J. płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł.
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z dnia 21 czerwca 2011 r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 30 kwietnia 2012 r. przyznał ponownie L. J. płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w 2009 r. L. J. nie był faktycznym posiadaczem i nie prowadził działalności rolniczej na działce nr [...], wobec czego nie spełnił warunku przyznania płatności ONW do tej działki określonego w § 2 i § 3 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jednocześnie jednak, zgodnie ze wskazaniem organu odwoławczego, organ I instancji odwołał się do art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 i na jego podstawie odstąpił od naliczenia sankcji.
Zaskarżoną decyzją z 28 lutego 2013 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał w mocy powyższą decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 30 kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w 2009 roku działka nr [...] nie była w posiadaniu L. J. i nie była przez niego użytkowana rolniczo. Z poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wynika, że aktem notarialnym z dnia 26 stycznia 2005 r. L. J. przekazał ją synowi – D. J. i od tego czasu działkę tę użytkował rolniczo D. J. Podstawę powyższych ustaleń stanowiła m.in. kserokopia aktu notarialnego z 26. 01. 2005 r. nr [...] Kancelarii Notarialnej w G. oraz oświadczenia skarżącego z 14. 09.2010 r. i jego syna D. z 14.09.2010, 12.09.2010 zawarte w aktach administracyjnych. W świetle powyższych ustaleń organy obu instancji stwierdziły, że L. J. nie spełniał warunków do przyznania płatności ONW dla działki ewidencyjnej nr [...] na 2007 rok.
W związku z badaniem możliwości przyznania L. J. płatności ONW do tej działki z uwagi na niespełnienie przesłanki jej posiadania (rolniczego użytkowania), określonego w § 2 i § 3 Rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, powierzchnia, do której naliczono płatność w ramach ONW wynosiła [...] ha. Odstąpiono także od nałożenia sankcji, ponieważ to sam L. J. poinformował organ I instancji, że nie był faktycznym użytkownikiem działki nr [...] w 2006 roku.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. J. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc, że jest ona niesprawiedliwa i krzywdząca z uwagi na to, że skarżący uzyskane dopłaty w należnej części oddawał synowi D. J., a zatem nie doszło do wypłaty nienależnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę wznowienia postępowania w sprawie przyznania L. J. płatności ONW na rok 2009 zakończonej decyzją ostateczną z dnia 16 października 2009r. był art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Wzruszenie decyzji ostatecznej w oparciu o powyższą podstawę wznowienia jest możliwe, gdy:
1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania,
2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie,
3) dowód lub okoliczność musi istnieć w dniu wydania decyzji,
4) nie może być znana organowi, który wydał ostateczną decyzję.
W niniejszej sprawie zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Sam skarżący ujawnił bowiem nową w stosunku do postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 16 października 2009r. okoliczność, że w 2009 roku nie był on faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) działki nr [...] i na potwierdzenie tej okoliczności przedstawił jednocześnie nowe dowody w postaci:
- własnego oświadczenia z dnia 14 września 2010 r. o przekazaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. działki nr [...] synowi – D.,
- oświadczenia D. J. z dnia 12 września 2010 r., że jest właścicielem i użytkownikiem działki nr [...],
- oświadczenia D. J. z dnia 14 września 2010 r. o użytkowaniu działki nr [...] od dnia 26 stycznia 2005 r.,
- oświadczenia z dnia 12 września 2010 r. D. J. jako właściciela działki nr [...],
- aktu notarialnego z dnia 26 stycznia 2005 r., na mocy którego L. J. darował swojemu synowi D. J. działkę nr [...].
Powyższa okoliczność została także potwierdzona dalszymi dowodami zebranymi w sprawie, a mianowicie:
- kolejnym oświadczeniem L. J. z dnia 15 października 2010 r., że nie użytkuje działki nr [...] od momentu jej przekazania synowi, tj. od 26 stycznia 2005 r.,
Jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji, posiadanie gruntów rolnych i prowadzenie na nich działalności rolniczej jest warunkiem przyznania płatności wynikającym z § 2 i § 3 Rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.). W konsekwencji, wobec ujawnienia, że przesłanka ta w odniesieniu do działki nr [...] w 2009 roku nie była przez skarżącego spełniona, nie ulega wątpliwości, że decyzja ostateczna z dnia 16 października 2009r. przyznająca skarżącemu płatności ONW również do tej działki była niezasadna.
Powyższe, w świetle art. 151 § 1 pkt 2 kpa uzasadnia uchylenie decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez przyznanie płatności w pomniejszonej wysokości, tj. z pominięciem działki nr [...]. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że uzyskane do tej działki płatności były przez niego przekazywane synowi D. J. jako właścicielowi i faktycznemu użytkownikowi tej działki. Przedmiotem badania w sprawie przyznania płatności są bowiem określone przepisami prawa przesłanki, których w odniesieniu do działki nr [...] skarżący nie spełnił. Przyznanie płatności skarżącemu w tym zakresie jest zatem wykluczone, ponieważ oznaczałoby to przyznanie płatności na rzecz osoby nieuprawnionej.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów i twierdzeń skarżącego, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a więc jest związany granicami sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie ogranicza się zatem wyłącznie do badania legalności decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania oraz decyzji ostatecznej w przedmiocie płatności w zakresie wyznaczonym stwierdzoną przesłanką wznowienia postępowania. Zarówno z punktu widzenia podstaw wznowienia, jak i warunków przyznania płatności podniesione przez skarżącego okoliczności dotyczące ewentualnych błędnych informacji przekazanych skarżącemu w zakresie możliwości ubiegania się o płatności nie mają znaczenia, dlatego nie mogły być w ogóle rozważane na gruncie niniejszego postępowania jako wykraczające poza jego ramy.
Podnieść jednak należy, że zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji sformułowana z naruszeniem art. 151 § 1pkt 2 k.p.a. Wydając po wznowieniu postępowania nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy organ I instancji winien był uchylić decyzję dotychczasową t.j. decyzję z 16 października 2009r. Zarówno organ odwoławczy jak i Sąd w niniejszym wyroku nie dostrzegli powyższej wady decyzji organu I instancji i mimo istnienia wskazanej wady Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło