III SA/Po 669/17

Dnia 16 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Szymon Widłak ( spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia J. K. (dalej: "strona", "zobowiązany") od postanowienia Dyrektora [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z [...] lutego 2017 r., nr [...], o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] kwietnia 2005 r., decyzją nr [...], nałożono na stronę opłatę dodatkową w związku z niewywiązywaniem się z obowiązku płacenia składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w P. [...] stycznia 2009 r. wydał decyzję nr [...] określającą stronie wysokość zadłużenia z tytułu składek. Decyzję tę doręczono w trybie zastępczym [...] lutego 2009 r. Dyrektor [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. [...] maja 2009 r. wystawił tytuły wykonawcze nr [...] – [...] Tytuły te doręczone zostały w dniu [...] czerwca 2009 r. – odebrane zostały przez małżonkę zobowiązanego. W reakcji na zastosowane w 2016 roku środki egzekucyjne zobowiązany pismem z [...] grudnia 2016 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] – [...] z uwagi na przedawnienie. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. postanowieniem z [...] lutego 2017 r. odmówił umorzenia prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, nie stwierdzając przesłanek, które uzasadniałyby to umorzenie. W zażaleniu zobowiązany, wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucił naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. – w związku z zaległościami wynikającymi z nieopłacenia przez zobowiązanego składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres czerwiec, lipiec, październik, grudzień 2003 roku do lipca 2005 roku wraz z dodatkową opłata oraz kosztami upomnienia – podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania należności w drodze egzekucji administracyjnej. Prawomocna decyzja wymierzająca opłatę dodatkową, a także prawomocna decyzja określająca wysokość zadłużenia stały się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nr [...] – [...] z [...] maja 2009 r. Jak podał w dalszej kolejności organ II instancji do wszczęcia postępowania egzekucyjnego doszło w dniu wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych, to jest [...] maja 2009 r. Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło z chwilą doręczenia ich odpisów. W ocenie tego organu tytuły wykonawcze zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2009 r. – odbiór potwierdziła małżonka zobowiązanego. Odnosząc się do wskazanej w zażaleniu kwestii przedawnienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przywołał art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym zawieszenie terminu przedawnienia następuje w przypadku podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, od dnia podjęcia tej czynności do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Pierwszą czynnością w rozpatrywanym przypadku było wystawienie tytułów wykonawczy [...] maja 2009 r., które zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu [...] czerwca 2009 r. Od tego dnia bieg terminu przedawnienia należności, który rozpoczął się w 2003 roku uległ zawieszeniu. W konsekwencji nie upłynął 10 letni termin przedawnienia obowiązku, a należności pozostają wymagalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 44, art. 77 i art. 107 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez niewłaściwe zbadanie stanu faktycznego i błędne ustalenie, że decyzja z [...] stycznia 2009 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, 2) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 107 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez niewłaściwe zbadanie stanu faktycznego i błędne ustalenie, że tytuły wykonawcze z [...] maja 2009 r. zostały skutecznie doręczone skarżącemu, 3) art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przez jego zastosowanie i uznanie, że bieg terminów przedawnienia należności skarżącego uległ zawieszeniu w 2009 roku podczas, gdy nie zostały spełnione ku temu przesłanki, bowiem skarżący nie został zawiadomiony o pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, 4) art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez uznanie, że postępowanie egzekucyjne może być dalej prowadzone pomimo przedawnienia zobowiązania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] czerwca 2017 r. nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Istota sporu do jakiego doszło pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się do stwierdzenia, czy względem biegu terminu przedawnienia spoczywających na skarżącym należności z tytułu składek, w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm., dalej: "u.s.u.s."), znajduje zastosowanie art. 24 ust. 5b tej ustawy, a w konsekwencji, czy nie doszło do przedawnienia rzeczonych należności i prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne zmierzające do ich zaspokojenia nie powinno podlegać umorzeniu stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: "u.p.e.a."). Art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przewiduje bowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie jest przez skarżącego kwestionowane ani nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że czynnością, która na gruncie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., może doprowadzić do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek jest wystawienie tytułu wykonawczego. Nie jest jednocześnie podważane, że Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. w dniu [...] maja 2009 r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmujące należności skarżącego z tytułu składek. Bezsprzecznie przy tym, mając na względzie datę wystawienia tych tytułów wykonawczych, nastąpiło to przed upływem terminu przedawnienia dochodzonych należności, który wynosił wówczas 10 lat (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.). Dla przyjęcia, że doszło do zawieszenia biegu tego przedawnienia konieczna pozostaje zatem ocena, czy skarżący został zawiadomiony o wskazanej powyżej pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania spoczywających na nim należności z tytułu składek, to jest czy został zawiadomiony o wystawieniu wspomnianych tytułów wykonawczych. W ocenie Sądu podnoszone w powyżej sprecyzowanym zakresie zarzuty skarżącego i prezentowana na ich poparcie argumentacja nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zauważyć należy w szczególności, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "K.p.a.") przyjął, że przywołane tytułu wykonawcze odebrane zostały przez małżonkę skarżącego w dniu [...] czerwca 2009 r., na co stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. wskazał także w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Twierdzenie to znajduje bezpośrednie potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki zawierającej ów tytuły wykonawcze w dniu [...] czerwca 2009 r. pozostawiono ją do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym. W dniu [...] czerwca 2009 r. nastąpił odbiór tej przesyłki przez małżonkę skarżącego. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, ani na etapie postępowania przed organem egzekucyjnym, ani na etapie postępowania przed tut. Sądem w żaden sposób nie ustosunkował się do powyższych okoliczności. Skarżący nie stara się nawet wykazać konkretnych okoliczności mających świadczyć o tym, że jego małżonka nie była osobą upoważnioną do odbioru adresowanej do niego przesyłki, ograniczając się do prostego zanegowania skuteczności samego doręczenia. Co więcej, z żadnych twierdzeń skarżącego nie wynika, aby odebrane przez jego małżonkę tytuły wykonawcze nie zostały mu ostatecznie faktycznie przekazane. Wobec tego nie sposób organowi egzekucyjnemu zarzucić, by z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, czy art. 107 § 3 K.p.a. nie poczynił dostatecznych wyjaśnień na okoliczność zawiadomienia skarżącego o wystawieniu tytułów wykonawczych z [...] maja 2009 r., a w dalszej kolejności nieprawidłowo uznał potrzebę zastosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Bez znaczenia na gruncie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. pozostaje natomiast akcentowana przez skarżącego okoliczność okresu jaki upłynął do zastosowania wobec niego określonych środków egzekucyjnych. Samo wystawienie tytułów wykonawczych było bowiem w tym względzie wystarczające do przyjęcia, że podjęte zostały czynności zmierzające do wyegzekwowania spoczywających na nim należności. Ponadto, za chybiony uznać trzeba zarzut skarżącego odnoszący się do kwestii doręczenia decyzji organu rentowego określającej zadłużenie. Ta ostatnia okoliczność także pozostaje obojętna dla zastosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i uznania, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W tej sytuacji uznać trzeba, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo przyjął, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności skarżącego na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., a w konsekwencji nie można uznać, do czego zmierza skarżący, aby spoczywający na nim obowiązek wygasł i postępowanie egzekucyjne – w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – powinno zostać umorzone. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.