III SA/Po 67/13

Dnia 23 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2012 roku nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej; postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P., w piśmie z dnia 30 kwietnia 2016 roku, w prawem przewidzianej formie, ponownie wystąpił z żądaniem przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 250 akt sądowych). W uzasadnieniu zgłoszonego żądania Wnioskodawca powołał ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej, na które wskazywał już w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 47 akt sądowych). Pierwotne żądanie przyznania prawa pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 09 września 2014 roku oddalił zażalenie Wnioskodawcy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej oraz nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (zarządzenie z dnia 05 listopada 2013 roku). Odpowiedź na wezwanie (pismo z dnia 01 grudnia 2013 roku) nie zawierała jakichkolwiek rzetelnych informacji dotyczących sytuacji materialnej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 roku, zatem w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie - art. 260 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 - dalej P.p.s.a.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015, poz. 658). Występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych. Wnioskodawca nie wykonał także wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego skierowanego do niego w dniu 08 listopada 2013 roku (k. 51 akt sądowych). Uznać zatem należy, że Skarżący ma świadomość tego, że kolejnemu żądaniu w zakresie tzw. prawa ubogich nie towarzyszy niezbędny element wniosku o przyznanie prawa pomocy, a mianowicie oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym. Wskazać przy tym należy, że niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że występowanie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy, które wspiera tożsama argumentacja, co żądanie już prawomocnie załatwione orzeczeniem o odmowie przyznania prawa pomocy, a przy tym składanie kolejnego żądania przyznania prawa pomocy w kontekście nadal niezrealizowanego wezwania do uzupełnienie oświadczenia majątkowego nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym. Taka postawa strony postępowania dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy, ale bez wykonania wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego skierowanego do strony przy pierwotnym wniosku o prawo pomocy, ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie wykonuje wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, to brak jest ustaleń faktycznych objętych orzeczeniem sądowym, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania. W takiej sytuacji kolejne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku sądu w zakresie ponownego uruchamiania trybu z art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015, poz. 658), orzeczono jak w sentencji postanowienia.