III SA/Po 67/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-05-07
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Izabela Paluszyńska, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP, FS, FGŚP i FEP za okres od marca do maja 2020 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych była zasadna, gdy spółka wykazała, że jej niepokryte straty przewyższały 50% kapitału zarejestrowanego na dzień 31 grudnia 2019 r. i w dniu złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zwolnienia z opłacania składek była zasadna, ponieważ zgodnie z art. 15zzzh w zw. z art. 31zo ustawy COVID-19, uwzględniając odesłanie do Komunikatu Komisji Europejskiej i art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, pomoc taka może być przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji w rozumieniu ww. rozporządzenia na dzień 31 grudnia 2019 r. i nadal się w niej nie znajdują, lub znalazły się w niej później z powodu epidemii COVID-19. Skoro spółka sama oświadczyła, że jej niepokryte straty przekraczały 50% kapitału zarejestrowanego na oba te daty, spełniła kryterium przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji, co wykluczało przyznanie zwolnienia.Stan faktyczny
Spółka A. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Wnioskodawca zaznaczył, że jego niepokryte straty przewyższały 50% kapitału zarejestrowanego na koniec 2019 r. ZUS odmówił zwolnienia, uznając spółkę za podmiot znajdujący się w trudnej sytuacji. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. Spółka zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości oraz błędną wykładnię przepisów ustawy COVID-19.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2021 roku sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r. oddala skargę
Spółka A. z s. w P. jako płatnik składek [...] maja 2020r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Poznaniu o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020r. W wniosku w pkt III.2.A. Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc publiczna (wg stanu na 31.12.2019r.), zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej (2020/C 91 1/01 z 20.03.2020r.): "Czy, w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego? zaznaczono odpowiedź: TAK.
ZUS decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS), Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) oraz Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP) za okres od marca do maja 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 31zo ust. 1a ustawy COVID-19 i wskazał, że we wniosku skarżąca odpowiedziała twierdząco na pytanie, czy jako sp. z o.o. wysokość jej niepokrytych strat przewyższała na koniec 2019 r. 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. W związku z tym – zdaniem ZUS - istnieje podstawa do odmowy zwolnienia z opłacania należności, albowiem Spółka A na dzień [...] grudnia 2019 r. znajdowało się w trudnej sytuacji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka podniosła, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa), albowiem nie zawiera uzasadnienia prawnego odnoszącego się do powodów odmowy udzielenia zwolnienia. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że odmawia zwolnienia z opłacania należności, gdyż przedsiębiorstwo [...] grudnia 2019 r. znajdowało się w trudnej sytuacji. Nie powołano przepisów prawa, które definiują pojęcie podmiotu znajdującego się w trudnej sytuacji, ani przepisów, z których wynika zakaz przyznania podmiotowi znajdującemu się w trudnej sytuacji zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 31zo ustawy COVID-19. Tymczasem ZUS oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stoją na stanowisku, że samo udzielenie twierdzącej odpowiedzi na pytanie znajdujące się w polu III.2.A wniosku nie stanowi wyłącznej podstawy do odmowy zwolnienia. Samo uznanie, że przedsiębiorca znajdował się w trudnej sytuacji w grudniu 2019 r. nie stanowi podstawy do odmowy udzielenia zwolnienia, ponieważ łącznie z tym warunkiem musi co najmniej wystąpić sytuacja, w której wnioskujący nie regulował należności, w tym składek pobieranych przez ZUS. W Spółce A pomimo, że wysokość niepokrytych strat nieznacznie przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego na dzień [...].12.2019 r., od chwili wystąpienia stanu zagrożenia epidemiologicznego nie doszło do obniżenia wymiaru czasu pracy, wynagrodzeń pracowników, czy wprowadzenia przestoju ekonomicznego. Spółka nie posiada zaległości w opłatach skarbowych i zobowiązaniach z wynagrodzeń, ani nie występują przesłanki skierowania spółki na drogę postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego.
Decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] ZUS utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] czerwca 2020 r.
Po powołaniu treści art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 organ stwierdził, że w tego rodzaju sprawach nie miał obowiązku stosowania przepisów Kpa, lecz specjalny tryb postępowania przewidziany w ustawie COVID-19. Ustawa ta, dopiero w przypadku wniesienia do Prezesa Zakładu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nakłada obowiązek stosowania przepisów Kpa dotyczących odwołań od decyzji (art. 31 zq ust. 8 ustawy COVID-19). Zgodnie z art. 15zzzh ustawy COVID-19 zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi, że zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji -Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20.03.2020). Komunikat Komisji wskazuje, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014) w dniu [...] grudnia 2019 r. W oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 18 ww. rozporządzenia Komisji (UE) uznaje się, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
- w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczona odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo - akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Warunek jest spełniony, jeśli po odjęciu wartości skumulowanych strat od sumy kapitałów o charakterze rezerwowym (takich jak kapitał zapasowy, rezerwowy oraz kapitał z aktualizacji wyceny) uzyskano wynik ujemny, którego wartość bezwzględna przekracza połowę wartości kapitału zarejestrowanego, tj. akcyjnego lub zakładowego;
- w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki;
- podmiot spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym.
ZUS zwrócił uwagę, iż spółka podtrzymała stanowisko, że na dzień [...].12.2019r. wysokość niepokrytych jej strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Aby uznać, że podmiot znajduje się w trudnej sytuacji finansowej wystarczy, że zostanie spełniona, choćby jedna z wyżej wymienionych przesłanek, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Na wezwanie ZUS skarżąca spółka w formularzu o informacjach dotyczących pomocy publicznej związanej z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków, celem pozyskania dodatkowych informacji niezbędnych do ustalenia sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc publiczna, w pkt B.1. ppkt a zaznaczyła odpowiedź TAK na pytanie "Czy, w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego?". Tym samym wskazała, że na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek tj. [...] maja 2020r., znajdowała się w trudnej sytuacji. Znaczenie ma stanowisko zawarte w Komunikacie Komisji Europejskiej z dnia 20.03.2020r., które dotyczy tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii. Zaleca się w nim, aby pomoc dotyczyła przedsiębiorców, którzy nie znajdowali się w trudnej sytuacji. Uznając zalecenia Komisji za wiążące brak było podstaw do zmiany rozstrzygnięcia.
Spółka A. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję ZUS z [...] października 2020 r., zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1. rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa poprzez naruszenie przepisów o właściwości, tj. wydanie decyzji ponownie przez ZUS [...] Oddział w P., zamiast przez Prezesa Zakładu,
2. błędną wykładnię art. 15 zzzh ustawy COVID-19 poprzez jego zastosowanie podczas, gdy nie dotyczy on art. 31 zq ww. ustawy,
3. błędną wykładnię art. 31 zq ust. 2 ustawy COVID-19, w sytuacji gdy do zwolnień przedsiębiorców z opłacania składek ZUS zastosowanie ma wykładnia Prezesa ZUS.
Skarżąca wniosła o stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z powodu wydania ich przez ten sam organ administracyjny, ewentualnie uchylenia decyzji obu instancji z powodu ich niezgodności z prawem - ustawą COVID-19. Nadto wniesiono o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Podniesiono, że w świetle art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 ZUS [...] Oddział w P. nie miał uprawnień wynikających z Kpa, by wydać zaskarżoną decyzję. Winien przekazać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezesowi ZUS. W ten sposób naruszył w sposób rażący przepisy o właściwości, co powoduje, że zaskarżona decyzja jest nieważna z mocy prawa ze względu na wydanie jej przez organ nieuprawniony (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa).
Zarzucając organowi błędną wykładnię art. 15zzzh ustawy COVID-19 wskazano, że pomoc publiczna odnosi się do Komunikatu Komisji - Tymczasowe Ramy Pomocy Państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Covid-19 ( Dz. Urz. UE C 911 z 20.03.2020 r.), lecz nie ma w tym stanie faktycznym zastosowania wprost literalnie rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014. Stanowi o tym wprost art. 15 zzzh ust. 2 i 3 ustawy COVID-19, a także Komunikaty przedstawione przez Prezesa ZUS oraz interpretacja Sekretarza Stanu w MRPiPS S. S. z [...].05.2020 r. nr [...]. Zgodnie z wykładnią Prezesa ZUS (przedstawianą w wywiadach w Gazecie Prawnej oraz komunikatach publikowanych na stronie ZUS) przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji w związku z umorzeniem składek ZUS spowodowaną pandemią Covid-19, jeżeli kwota zadłużenia z tytułu składek na [...].12.2019 r. jest równa lub wyższa od sumy przypisów składek za 2019 r. Ze zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek mogą skorzystać tylko ci przedsiębiorcy, którzy na [...].12.2019 r. nie zalegali z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy. Prezes ZUS nie odnosiła się do Komunikatów Komisji Europejskiej, w tym art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji UE nr [...]. Rozporządzanie to powstało w innym stanie faktycznym i nie może dotyczyć przedmiotowych zwolnień. Prezes ZUS uzyskał wykładnię przepisów ze strony Komisji, która trudną sytuację przedsiębiorcy odnosi tylko i wyłącznie do przypisów składek za 2019 r.
Skarżąca przytoczyła również stanowisko ZUS na pytanie: "Czy jeżeli na pytanie z wniosku RDZ dotyczące przewyższenia niepokrytych start 50% wysokości kapitału, zarejestrowany przedsiębiorca odpowie twierdząco, to, czy to dyskwalifikuje go z ubiegania się o zwolnienie ze składek ? Wszystkie inne wymogi są spełnione." ZUS odpowiedział, że "We wniosku konieczne jest podanie tej informacji. Nie oznacza to jednak, że dyskwalifikuje to z ubiegania się o zwolnienie z opłacania składek." Również S. S. - sekretarz stanu w MRPiPS w odpowiedzi na interpelację poselską [...] maja 2020 r. wyjaśnił, że przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji, jeżeli na [...].12.2019 r. zalegał z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy, nie wymaga przy tym podawania przez wnioskodawców takich informacji. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedsiębiorca wprawdzie miał na [...].12.2019 r. zadłużenie za okres równy lub dłuższy niż 12 miesięcy, ale realizuje zawartą z Zakładem umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek zawartą przed [...].12.2019 r." Zdaniem skarżącej samo uznanie, iż przedsiębiorca znajdował się w trudnej sytuacji w grudniu 2019 r. nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy udzielenia zwolnienia, ponieważ łącznie z przedmiotowym warunkiem musi co najmniej wystąpić sytuacja, w której podmiot wnioskujący nie regulował przez czas dłuższy niż 12 miesięcy należnych składek.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie sąd stwierdza nieważność decyzji, gdy stwierdzi jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).
Mając na uwadze wskazany zakres kognicji Sąd uznał, że skarga Spółki A. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności Sąd ustosunkuje się do najdalej idącego zarzutu skarżącej spółki – wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa), który w razie jego zasadności prowadziłby do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa).
Zważywszy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest odmowa zwolnienia przedsiębiorstwa z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie za okres marzec – maj 2020 r. zastosowanie w zakończonym, a kontrolowanym przez tutejszy Sąd postępowaniu miały przepisy ustawy COVID-19 (pełna nazwa i publikator ustawy podano na wstępie).
Zgodnie z jej art. 31zq ust. 2 Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). W myśl art. 31zq. ust. 7 ww. ustawy odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Jak stanowi zaś art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z literalnego brzmienia powołanych przepisów wynika, że to Zakład zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek i informuje o tym płatnika składek, jak również Zakład wydaje decyzję odmawiającą prawa do przedmiotowego zwolnienia. Od decyzji odmownej – jak wynika z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 – przysługuje prawo wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei to Prezes Zakładu jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie na skutek wniosku płatnika składek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tyt. składek.
Sąd pragnie zauważyć, że problem zasygnalizowany przez skarżących dotyczący właściwości organu do wydania decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ZUS był już uprzednio podnoszony i został rozstrzygnięty na gruncie analogicznie brzmiących przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 3 usus Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących między innymi ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. Z kolei w art. 83 ust. 4 usus ustawodawca przewidział, że od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Sąd zauważa, iż w zakresie ustanowienia środka zaskarżenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) i ustalenia właściwości organu właściwego do załatwienia sprawy (tegoż wniosku) zdanie drugie i trzecie powołanego art. 83 ust. 4 usus odpowiada treści art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19. Tak w powołanym przepisie usus, jak i ustawy COVID-19 wedle literalnego ich brzmienia od decyzji ZUS stronie przysługuje wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na uwagę zasługuje, że w literalnym brzmieniu tych przepisów zawarta jest pewna wewnętrzna sprzeczność – ustawodawca właściwym do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ZUS czyni inny organ – Prezesa ZUS. Tymczasem postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - cechujące się brakiem dewolutywności - jest ponownym rozpoznaniem sprawy przez ten sam organ administracyjny, który wydał zaskarżoną decyzję. Już zatem sama wskazana antylogia pozwala na uznanie, że nieco szerzej należy spojrzeć na zagadnienie właściwości organów ZUS przy rozpoznawaniu spraw z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Na gruncie powołanych przepisów usus w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawarte w art. 83 ust. 4 usus sformułowanie dotyczące adresata wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, jakim jest Prezes Zakładu, ma charakter przepisu technicznego, regulującego organizacyjną kwestię na czyje ręce kierowany jest wniosek. Przepis ten nie jest natomiast źródłem kompetencji Prezesa Zakładu, jako organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z 12 września 2013 r., sygn. II GSK 782/12 dostępny j.w.). Mimo zatem, że przepis art. 83 ust. 4 usus określa jako adresata wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezesa ZUS, to nie zmienia ogólnej reguły, iż decyzje wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w imieniu którego mogą działać prawidłowo umocowani pracownicy poszczególnych oddziałów (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 października 2019 r., sygn. I SA/Ke 319/19, dostępny j.w.).
Na uwagę zasługuje również, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 statutu ZUS (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 13.01.2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – Dz. U. Nr 18, poz. 93) Prezes Zakładu może upoważnić pracowników Zakładu do wydania decyzji w określonych przez niego sprawach. Przepis § 2 ust. 4 statutu ZUS stanowi, że Prezes Zakładu realizuje należące do zakresu jego działania za pomocą m.in. terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu. Jak wynika zaś z § 10 ust. 1 pkt 2 wspomnianego statutu zakres rzeczowy działania terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu obejmuje w szczególności (...) ustalanie uprawnień do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń zleconych Zakładowi. Powołane rozporządzenie znajduje bezpośrednio oparcie w ustawie (art. 74 ust. 5 usus) i służy jej wykonaniu. Przepis art. 74 ust. 5 usus stanowi, że Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, na wniosek Prezesa Zakładu, zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje, w drodze rozporządzenia, statut Zakładowi, w którym określa w szczególności:
1) strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu;
2) tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.
W powołanym przepisie określono organ właściwy do wydania rozporządzenia i podstawowy zakres spraw przekazanych do uregulowania. Mieści się w nim określenie kompetencji organów Zakładu. Z treści przepisów usus regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66-79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. W ramach prowadzonej działalności posługuje się środkami prawnymi właściwymi organom administracji publicznej, a więc przede wszystkim wydaje decyzje administracyjne (art. 66 ust. 4). Z przepisów ustawy określających podmiotowość publicznoprawną ZUS-u oraz zakres i sposób wykonywania podstawowych jego zadań wynika konieczność daleko posuniętej, wewnętrznej dekoncentracji kompetencji do działania w charakterze organu administracji publicznej. Jeżeli dodatkowo uwzględni się skalę działania ZUS mierzoną liczbą ubezpieczonych i liczbą pracowników zajmujących się załatwianiem ich spraw, to trudno byłoby uznać za racjonalne takie rozwiązanie, które wymaga aby Prezes ZUS udzielał bezpośrednio każdemu pracownikowi zajmującemu się załatwianiem spraw ubezpieczonych upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu (vide: wyrok NSA z 24 maja 2007 r., sygn. II GSK 16/07).
Mając to wszystko na uwadze należy uznać, że przepis § 2 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS z 2011 r. jako wydany na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie mógł stanowić właściwą podstawę prawną do udzielania pracownikom ZUS upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu.
Podkreślenia wymaga, że Prezes ZUS nie jest jedyną osobą personifikującą ZUS jako organ administracji publicznej. Prezes ZUS kieruje działalnością Zakładu i reprezentuje Zakład na zewnątrz (art. 73 ust. 1 usus), lecz z przepisu tego nie wynika, że wyłącznie Prezes może udzielać innym pracownikom upoważnień do działania w imieniu Zakładu, ponieważ ustawa stanowi w art. 75 ust. 5, że kompetencje organów Zakładu określa statut Zakładu. Tym samym dopuszcza możliwość ograniczenia kompetencji Prezesa jako piastuna organu na rzecz innych pracowników Zakładu. Prezes ZUS udzielając danemu pracownikowi upoważnienia, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 statutu nie upoważnia go do działania w swoim imieniu (imieniu Prezesa) lecz w imieniu Zakładu jako organu. Ten zaś staje się, na podstawie upoważnienia udzielonego przez Prezesa, podmiotem personifikującym ZUS jako organ, a nie pełnomocnikiem Prezesa ZUS (analogicznie NSA w powołanym wyżej wyroku o sygn. II GSK 16/07 na gruncie art. 74 ust. 5 usus i § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS z 1999 r. – Dz. U. z 1999 r. Nr 80, poz. 914).
W świetle powyższego również na gruncie przepisów ustawy COVID-19 (art. 31zq ust. 8) należy uznać, że właściwym organem do wydania decyzji w I instancji jest Zakład (jedna z jego jednostek terenowych), a decyzji wydanych na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – Zakład działający z upoważnienia Prezesa Zakładu (np. działający z up. Prezesa ZUS pracownik jednostki terenowej). Brak jest więc uzasadnionych podstaw dla uwzględnienia zarzutu skarżącej spółki wydania zaskarżonej decyzji przez ten sam organ (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa) [...] Odział ZUS w P. zamiast Prezesa Zakładu. W niniejszej sprawie obie decyzje zostały wydane przez ZUS [...] Oddział w P.. W obu decyzjach przy podpisie wskazano "Z upoważnienia Prezesa ZUS", a zostały podpisane przez różnych pracowników ZUS. Decyzja z [...] czerwca 2020 r. - przez st. inspektora I. S.-S., a decyzja z [...] października 2020r. – przez Naczelnika Wydziału [...] W. K.. W świetle wcześniejszych rozważań i brzmienia art. 31zq ust. 2, 7 i 8 ustawy COVID-19 jedynym uchybieniem organu, którego jednak nie można uznać za naruszenie przepisów o właściwości, było to, że ZUS [...] Oddział w P. wydając decyzję w I instancji wskazał przy podpisie składanym przez umocowanego pracownika, że wydaje się ją "z upoważnienia Prezesa ZUS". Taki sam zapis powtórzono w zaskarżonej decyzji. W tym zakresie uchybienie organu polegało nie na wydaniu decyzji przez organ niewłaściwy, lecz na błędnym wskazaniu przy podpisie decyzji z [...] czerwca 2020 r., że wydano ją z upoważnienia Prezesa ZUS, podczas gdy została ona wydana przez ZUS [...] Oddział w P.. Nie doszło przy tym również do naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, który nakazuje wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Decyzje z [...] czerwca 2020 r. i z [...] października 2020 r. zostały bowiem podpisane przez dwóch różnych pracowników ZUS [...] Oddział w P. - decyzja z [...] czerwca 2020 r. - przez st. inspektora I. S.-S., a decyzja z [...] października 2020r. – przez Naczelnika Wydziału [...] W. K..
Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej naruszenia przez ZUS przepisów prawa materialnego - art. 15zzzh w zw. z art. 31zg ustawy COVID-19.
Zgodnie z art. 15zzzh ustawy COVID-19 wsparcie:
1) o którym mowa w art. 15m, art. 15p, art. 15q, art. 15za ust. 2, art. 15zzb-15zze, art. 31zo oraz art. 31zy10,
2) udzielone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w związku z COVID-19
- zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.
Komunikat Komisji natomiast wskazuje, że pomoc:
- może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji (w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu - Dz.Urz. UE L 187 z 26.06.2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.;
- może być przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji lub
- przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019r., ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014, "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 45 , a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;
b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;
c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;
d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzuję i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;
e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.
Przywołanym powyżej przepisom odpowiadała treść formularzy: 1) wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r. oraz następnie przedłożonego przez spółkę 2) informacji dotyczących pomocy publicznej związanej z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków.
Zgodnie z punktem III.4.2 wniosku ubiegający się o pomoc musiał podać informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc (wg stanu na dzień 31.12.2019 r.) zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej (2020/C 91 I/01 z 20.03.2020 r.):
A. Czy, w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego? TAK NIE
B. Czy, w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki? TAK NIE
C. Czy podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postepowaniem upadłościowym? TAK NIE.
Z kolei w formularzu informacji dotyczących pomocy publicznej związanej z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków należało podać wielkość podmiotu, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (mikroprzedsiębiorca, mały przedsiębiorca, średni przedsiębiorca, inny przedsiębiorca), a także m.in. odpowiedzieć na pytania:
1. Czy na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek:
- w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego? tak nie
- czy podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym? tak nie
- czy na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek podmiot był objęty postępowaniem upadłościowym? tak nie
- czy podmiot otrzymał pomoc na ratowanie, która nie została spłacona, lub pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacji? tak nie
Na tak sformułowane pytania w obu formularzach Spółka A. odpowiedziała, że wg stanu na dzień [...].12.2019 r. i wg stanu na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej (2020/C 91 I/01 z 20.03.2020 r.), wysokość jej niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że Komunikat Komisji Europejskiej nie jest źródłem prawa stwierdzić należy, że krajowy ustawodawca w powołanym przepisie art. 15zzzh ustawy COVID-19 zawarł jedynie odesłanie do ww. Komunikatu Komisji Europejskiej chcąc z jednej strony podkreślić, że udzielane niniejszą ustawą instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 są zgodne z warunkami określonymi dla wszystkim krajów członkowskich UE w powołanym Komunikacie Komisji (UE), z drugiej zaś, by wskazać, że owe wsparcie stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Zważywszy na treść tego przepisu nie można uznać, że to Komunikat Komisji, o którym mowa w tym przepisie stanowi źródło prawa, a jedynie, że polski ustawodawca odsyła - w zakresie dookreślenia jakim podmiotom i w jakim zakresie można w czasie trwające epidemii COVID-19 udzielić wsparcia - do jednolitego dla wszystkich krajów członkowskich UE Komunikatu Komisji.
Ów legislacyjny zabieg podyktowany był tym, iż art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm, dalej: TFUE) upoważnia Komisję do stwierdzenia zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli pomoc ta ma na celu "zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego". Jak wskazuje się zaś w pkt 2.18 omawianego Komunikatu Komisji (UE) "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej w pkt 2.19 wskazuje się, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione."
Przepis art. 15zzzh ustawy COVID-19 zawiera podwójne odesłanie, albowiem wskazując m.in., że wsparcie, o którym mowa w art. 31zo ma być zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) w zakresie rozumienia pojęcia "przedsiębiorstwo będące w trudnej sytuacji" odsyła dalej - do definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. L 187 z 26.6.2014, s. 1). Rozporządzenie to zaś stosownie do art. 288 TFUE - ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Zważyć dalej należy, iż w rozdziale 3 Komunikatu zatytułowanym "Tymczasowe środki pomocy państwa" określono, że: "Poza możliwościami wynikającymi z art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE tymczasowe ograniczone kwoty pomocy dla przedsiębiorstw, które znajdują się w sytuacji nagłego niedoboru lub nawet braku płynności, mogą stanowić w obecnych okolicznościach odpowiednie, konieczne i ukierunkowane rozwiązanie. Dalej w pkt 3.23 wskazuje się, że Komisja uzna taką pomoc państwa za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, o ile spełnione zostaną wszystkie wymienione poniżej warunki, w tym m.in., że (lit. c) pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych [zgodnie z definicją w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. L 187 z 26.6.2014, s. 1] w dniu 31 grudnia 2019 r.; może być ona przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji lub przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019 r., ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19.
W świetle powyższego Sąd uznaje, iż rację miał ZUS przyjmując w zaskarżonej decyzji, że nie jest możliwe udzielenie skarżącej spółce wsparcia, o którym mowa w art. 31zo ustawy COVID-19 (zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie za zatrudnionych ubezpieczonych) w sytuacji, gdy Spółka A. oświadczyła, że tak w stanie na dzień [...] grudnia 2019 r., jak i w stanie na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek ([...].05.2020 r.) wysokość niepokrytych strat spółki przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Zgodnie bowiem z art. 15zzzh w zw. z art. 31zo ustawy COVID-19, uwzględniwszy odesłanie do ww. Komunikatu Komisji i art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 wsparcie w formie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek może być przyznana przedsiębiorstwom, które 1) nie znajdowały się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w dniu 31 grudnia 2019 r., 2) nie znajdują się nadal w trudnej sytuacji lub 3) znajdowały się trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019r., ale później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19.
Jak wynika z art. 2 pkt 18 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 do uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo będące w trudnej sytuacji wystarczy by spełniało jedną z przesłanek określoną w tym przepisie. Jedną z takich przesłanek jest zaś w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, że ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Skarżąca w złożonych oświadczeniach z [...] maja 2020 r. i [...] września 2020 r. potwierdziła zaś, że zarówno na dzień [...] grudnia 2019 r., jak i w dacie złożenia wniosku ([...].05.2020r.) wysokość niepokrytych strat spółki przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Skoro więc spółka potwierdziła, że zarówno [...] grudnia 2019 r. znajdowała się w trudnej sytuacji, jak i nadal (tj. [...] września 2020 r.) znajduje się w trudnej sytuacji, ZUS na gruncie powołanych przepisów zobowiązany był odmówić jej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.
Odnosząc się zaś do argumentacji strony, która powołuje się na odmienne od zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji stanowiska Prezesa ZUS i sekretarza stanu w MRPiPS stwierdzić należy, iż powołane źródła informacji nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP i w żaden sposób nie były wiążące przy wydaniu zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło