III SA/Po 67/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-05-09
Skład orzekający: Marek Sachajko, Walentyna Długaszewska, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o odmowie objęcia przedsięwzięcia wsparciem finansowym w ramach Krajowego Programu Odbudowy i Zwiększenia Odporności, wydana przez Fundację, podlega kontroli sądu administracyjnego, a jeśli tak, to czy ocena wniosku pod kątem spełnienia kryterium posiadania niezbędnych praw i pozwoleń była prawidłowa?Ratio decidendi
Informacja o odmowie objęcia przedsięwzięcia wsparciem finansowym, wydana przez Fundację w ramach Krajowego Programu Odbudowy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, podlegający kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Ocena wniosku pod kątem kryterium A.4 (posiadanie niezbędnych praw i pozwoleń) była prawidłowa, ponieważ wnioskodawca na dzień składania wniosku nie posiadał wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków, co było warunkiem koniecznym do spełnienia tego kryterium, mimo późniejszych zmian w procedurze składania dokumentów.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wsparcie finansowe w ramach Krajowego Programu Odbudowy, wskazując m.in. na konieczność zgłoszenia robót budowlanych związanych z budową stacji ładowania pojazdów elektrycznych oraz drobnych prac remontowych w budynku objętym nadzorem konserwatora zabytków. Fundacja odmówiła objęcia przedsięwzięcia wsparciem, uznając, że nie spełniono kryterium A.4 (posiadanie niezbędnych praw i pozwoleń), ponieważ wnioskodawca nie posiadał wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków na dzień składania wniosku. Po ponownej ocenie, Fundacja podtrzymała negatywną decyzję, mimo że wnioskodawca uzyskał pozwolenie konserwatora zabytków już po złożeniu wniosku. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na informację Fundacji [...] Inkubator Przedsiębiorczości w [...] z dnia 23 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem oddala skargę.
[...] S. A. w [...] 10 października 2024 r. wniosła o udzielenie wsparcia finansowego przedsięwzięcia "Rozwój oraz dywersyfikacja działalności [...] poprzez wprowadzenie nowych usług, skorzystanie z usługi doradczej oraz szkoleniowej" w ramach Krajowego Programu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO), Priorytet: "Odporność i konkurencyjność gospodarki - część grantowa", Działanie: A1.2.1. Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności".
We wniosku (str. 5/7) wskazano m. in., że "w ramach planowanego przedsięwzięcia zachodzi konieczność zgłoszenia robót budowlanych związanych z postawieniem stacji ładowania pojazdów elektrycznych. Stacja zostanie postawiona na przygotowanym wcześniej fundamencie. Dokument zostanie złożony do starostwa przed wykonaniem prac i dostarczony do umowy. Oprócz tego zaplanowano inwestycję obejmującą (...) drobne prace remontowe (malowanie ścian, cyklinowanie podłogi) wymagające zgłoszenia robót do konserwatora zabytków. Inwestycja zostanie zrealizowana w budynku stanowiącym własność spółki. Budynek jest objęty nadzorem konserwatorskim. Prace konserwatorskie obejmujące odświeżenie ścian i podłóg wymagają zgody. Stosowny wniosek został złożony.".
Pismem z 27 listopada 2024 r. Fundacja [...] w [...] poinformowała wnioskodawcę, że w wyniku przeprowadzonej oceny wniosek nie został wybrany do objęcia wsparciem, gdyż nie spełnił kryterium wyboru A.4. Do powyższego pisma załączono treść kart ocen wniosku, w których eksperci oceniający wskazali uzasadnienie negatywnej oceny kryterium A.4 "Wnioskodawca posiada prawa i pozwolenia niezbędne do realizacji przedsięwzięcia MŚP". W pierwszej karcie oceny wniosku wskazano, że do realizacji przedsięwzięcia jest wymagana zgoda konserwatora zabytków, której wnioskodawca nie posiada (art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ze zm., dalej: "ustawa o ochronie zabytków"), a w drugiej karcie podniesiono ponadto, że zgodnie z wytycznymi [...], jeżeli dokumentem niezbędnym do wykonania robót budowlanych jest zgoda starosty, taki dokument należy dołączyć do wniosku, czego wnioskodawca nie uczynił i jednocześnie nie uzasadnił, że zgoda nie jest wymagana.
Pismem z 10 grudnia 2024 r. wnioskodawca wniósł o ponowną ocenę przedsięwzięcia kwestionując stanowisko organu o niespełnieniu kryterium A.4. Wskazał , że we wniosku o wsparcie zaznaczono, że pozwolenie konserwatora zabytków jest wymagane, a stosowny wniosek został złożony. Ponadto podniósł, że od 1 sierpnia 2024 r. zrezygnowano na etapie składania wniosków o wsparcie z obowiązku składania pozwoleń dotyczących realizacji przedsięwzięcia. Obowiązek ten został przeniesiony na etap podpisania umowy w przypadku, gdy wnioskodawca zadeklaruje, że takie pozwolenia są konieczne, co potwierdza komunikat PARP z 30 września 2024 r. umieszczony na stronie internetowej PARP i § 10 ust. 3 lit. j regulaminu wyboru przedsięwzięć na dzień złożenia wniosku o wsparcie.
Pismem z 12 grudnia 2024 r. wnioskodawca poinformował organ, że uzyskał pozwolenie konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych (kopię pozwolenia załączył do pisma) i podtrzymał stanowisko, że na etapie składania wniosku o wsparcie wystarczające było zadeklarowanie wystąpienia do starosty o stosowne pozwolenie, co we wniosku o wsparcie uczyniono.
Pismem z 23 stycznia 2025 r. organ poinformował wnioskodawcę, że w wyniku ponownej oceny wniosek nie został wybrany do objęcia wsparciem z uwagi na niespełnienie kryterium A.4.
Wskazano, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków prowadzenie prac budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków, wymagane jest pozwolenie konserwatora zabytków. Wnioskodawca w tresci wniosku winien był zadeklarować ich posiadanie. W przypadku braku formalnej deklaracji w dokumentacji wniosku, Komisja nie mogła uwzględnić tego w ocenie.
Ponadto, organ wskazał również na art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z którego wynika, że prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymaga , przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora. W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Organ wskazał również, ze jakkolwiek moment przedłożenia wymaganych zgód i pozwoleń został przeniesiony na moment podpisania umowy, tak obowiązek ich posiadania na moment składania wniosku, jest obowiązkiem wynikającym z regulaminu konkursu.
Wnioskodawca na moment składania wniosku nie posiadał wymaganych pozwoleń, co jest warunkiem koniecznym do spełnienia kryterium A 4.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowna ocenę, organ wyjaśnił, że Komisja uznaje, ze wnioskodawca złożył wniosek o uzyskanie pozwolenia konserwatora zabytków. Niemniej jednak, w momencie oceny wniosku, brak było formalnego potwierdzenia uzyskania tego pozwolenia, co uniemożliwiło uznanie spełnienia kryterium A 4. Wskazano także, ze Komisja jest świadoma zmian wprowadzonych od 1 sierpnia 2024 r. , które zniosły obowiązek załączania dokumentów dotyczących pozwoleń na etapie składania wniosków, jednakże, dla pozytywnej oceny konieczne jest formalne zadeklarowanie, że pozwolenia zostaną dostarczone przed podpisaniem umowy. Wnioskodawca nie dostarczył takiej deklaracj.
[...] S. A. w [...] wniosła skargę na informację z 23 stycznia 2025 r. zarzucając:
1. naruszenie art. 30b ustawy polegające na niezastosowaniu tego przepisu wskutek nie pouczenia skarżącej o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy taki obowiązek spoczywa na organie administracji publicznej;
2. sporządzenie regulaminu, będącego podstawą realizacji projektu, niezgodnie z przepisami ustawy, tj. ograniczenie wszczęcia procedury odwoławczej tylko do złożenia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia, gdy tymczasem zasady procedury odwoławczej, w tym możliwość wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wnioskodawcę uregulowano w ustawie, która nie ogranicza prawa wnioskodawcy do złożenia wniosku o ponowną ocenę;
3. naruszenie art. 30b ust. 1 ustawy przez przyjęcie, na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że projekt należy ocenić negatywnie;
4. dokonanie oceny złożonego wniosku w sposób naruszający prawo, a mianowicie:
a) przeprowadzenie badania i oceny wniosku w sposób dowolny, przekraczający granice uznania administracyjnego,
b) pominięcie istotnych dowodów i okoliczności związanych z realizacją przedsięwzięcia, co miało wpływ na negatywną ocenę wniosku,
c) lakoniczne przedstawienie uzasadnienia odmowy przyznania wsparcia,
d) wskazanie na brak posiadania przez skarżącego wymaganych pozwoleń i praw, w tym pozwolenia konserwatora zabytków w sytuacji gdy zgodnie z aktualnymi wytycznymi wymagane pozwolenia mogły zostać dostarczone na późniejszym etapie podpisywania umowy o dofinansowanie;
5. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a.", przez ich niewłaściwe zastosowanie i brak rozważenia wszystkich niezbędnych i istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym w szczególności nieuwzględnienie faktu, że dostarczenie wymaganych pozwoleń mogło nastąpić na późniejszym etapie realizacji projektu, jak również nieuwzględnienia spełnienia przez skarżącego kryterium A.4;
6. naruszenie art. 107 § 1 pkt 7 K.p.a. przez wydanie decyzji nie zawierającej obligatoryjnego pouczenia skarżącego o przysługującym odwołaniu i trybie jego wniesienia, co istotnie narusza przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając skarżącemu skuteczną realizację uprawnień procesowych, w szczególności wniesienia odwołania w terminie i we właściwej formie;
7. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 11 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez brak precyzyjnego i dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej kwestionowanej decyzji i wskazania okoliczności ją uzasadniających, uniemożliwiającej właściwe i pełne zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumieniem tych motywów, a w rezultacie, ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.
Skarżąca wniosła o:
1. stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo;
2. uchylenie decyzji Fundacji [...] z 23 stycznia 2025 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; względnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Wbrew stanowisku organu zawartym w odpowiedzi na skargę sprawa ze skargi na informację udzieloną stronie skarżacej należy do właściwości sądu administracyjnego. Sama ustawa nie zawiera podstaw do objęcia sprawy właściwością sądu administracyjnego, gdyż skarżący nie był ostatecznym odbiorcą wsparcia w rozumieniu art. 14la pkt 6 ustawy, gdyż taki status przysługiwał organowi, który realizował przedsięwzięcie na podstawie umowy zawartej z [...] S. A., zaś skarżący wnioskował o przyznanie pomocy finansowej przez organ. Jako podmiot występujący o pomoc w ramach realizacji tego przedsięwzięcia, nie miał więc prawa zaskarżyć odmowy objęcia takim wsparciem na podstawie art. 14 lzf ust. 1 i 2 ustawy. Nie oznacza to jednak, że informacja nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
W myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej: "Konstytucja", każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie wskazywano na konieczność wykładni zmierzającej do objęcia kontrolą sądową możliwie najszerszego zakresu spraw (por.: wyrok o sygn. akt K 28/97, P 6/00 i K 36/00). Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji obejmuje swym zakresem nie tylko sprawy cywilne i karne (por.: wyrok TK o sygn. akt SK 63/05). Prawo do sądu dotyczy zatem również spraw z obszaru prawa administracyjnego, a skierowanie określonej kategorii spraw pod władztwo administracyjne (publiczne) w zakresie kształtowania uprawnień bądź obowiązków jednostki uzasadnia oczekiwanie stworzenia podstawy prawnej zapewniającej możliwość zakwestionowania i weryfikacji rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie (postanowienie NSA o sygn. akt I GSK 139/21).
Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", przewidują szeroki zakres spraw poddanych kontroli sądowej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 324 ze zm.), tyle, że - o czym była już tu mowa - nie przewiduje ona kontroli sądowej działania podmiotów udzielających pomocy, będących ostatecznymi odbiorcami wsparcia w rozumieniu art. 14la pkt 6 ustawy. Oznacza to, że podstawy prawnej dla właściwości sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można upatrywać w art. 3 § 3 p.p.s.a., ponieważ brak jest przepisu ustawy szczególnej przewidującego kontrolę sądową w takich sprawach.
Tym niemniej właściwość sądu w kontrolowanej sprawie wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stanowiącego, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona informacja nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. i że nie stanowi aktu ani czynności podjętej w ramach postępowania toczącego się na podstawie przepisów K.p.a., o.p. ani ustawy o KAS. Należy jednak uznać, że działanie organu wynika z przepisów prawa.
Zasady i tryb dystrybuowania pomocy, o którą wystąpiła skarżąca, regulowały bowiem przepisy rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 23 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2024 r. poz. 678), dalej: "rozporządzenie". W myśl § 1 rozporządzenia określa ono szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania mikroprzedsiębiorcom, małym lub średnim przedsiębiorcom, w ramach inwestycji A1.2.1. "Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności" wskazanej w komponencie A "Odporność i konkurencyjność gospodarki" w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, pomocy de minimis, a także podmioty udzielające tej pomocy.
Z dalszych, a istotnych dla oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., przepisów rozporządzenia wynika, że:
(a) podmiotami udzielającymi pomocy są ostateczni odbiorcy wsparcia realizujący przedsięwzięcia w rozumieniu art. 14la pkt 8 ustawy (§ 4 ust. 1 rozporządzenia),
(b) pomoc jest udzielana w formie dotacji, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2023/2831 (§ 6 rozporządzenia),
(c) przedsiębiorca ubiegający się o pomoc składa wniosek o udzielenie pomocy do podmiotu udzielającego pomocy (§ 9 rozporządzenia),
(d) podmiot udzielający pomocy przeprowadza ocenę wniosku uwzględniając cel pomocy, koszty kwalifikowane oraz wartość dopuszczalnej pomocy, której udziela na podstawie umowy (§ 10 pkt 1 i 2 rozporządzenia).
Dystrybuowana pomoc pochodzi przy tym ze środków publicznych, gdyż są to środki wydawane w ramach realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (§ 1 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 maja 2023 r. w sprawie udzielania przez [...] pomocy finansowej na przedsięwzięcia związane z udzielaniem pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności; Dz. U. z 2023 r. poz. 932). Jednocześnie pomoc przyznawana jest jako - co do zasady - bezzwrotna dotacja. Uznać zatem należy, że rozstrzygnięcie w indywidualnym przypadku o przyznaniu pomocy lub odmowie jej przyznania stanowi akt administracyjnoprawny. Jeżeli podmiot udzielający pomocy dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że wniosek spełnia warunki do przyznania pomocy, zawiera umowę z beneficjentem. Natomiast w działaniu (rozstrzygnięciu), jakim jest odmowa w formie pisemnej zawarcia umowy, należy dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma pomoc, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzenie przez podmiot udzielający pomocy, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia, stanowi podjęcie rozstrzygnięcia z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. Podmiot udzielający pomocy, rozstrzygając o odmowie w formie pisemnej zawarcia z przedsiębiorcą umowy wydaje więc akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa (prawo do zawarcia umowy o dofinansowanie), zaskarżalny do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por.: postanowienia NSA o sygn. akt I GSK 549/21 i I GSK 917/21).
Z tych względów należało uznać, że akt z którego wynikała odmowa udzielenia skarżącej pomocy, podlega kontroli sądu administracyjnego.
Mimo to jednak Sąd ocenił, że sama skarga nie jest zasadna, ponieważ ocena wniosku nie naruszała prawa.
Z § 10 ust. 1 rozporządzenia wynika, że podmiot udzielający pomocy przeprowadza ocenę wniosku uwzględniając: (1) cel pomocy, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia; (2) koszty kwalifikowane; (3) wartość dopuszczalnej pomocy. Choć ustawa, rozporządzenie ani regulamin wyboru przedsięwzięć MŚP współstanowiący normatywną podstawę przeprowadzenia naboru i oceny wniosków nie przewidywały innych kryteriów oceny wniosków, nie można uznać, że organu nie obowiązywały określone standardy oceny. Zważywszy, że organ, jako ostateczny odbiorca wsparcia, został na podstawie umowy z [...] umocowany do dystrybuowania pomocy w ramach realizacji powziętego przedsięwzięcia należy uznać, że działał jako podmiot realizujący zadania z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, że normatywnej wskazówki co do określonego standardu działania szeroko rozumianych organów administracji publicznej dostarczają zapisy Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, dalej: "KPPUE", stanowiącej składnik Traktatu Reformującego, podpisanego w Lizbonie w dniu 13 grudnia 2007 r., która w art. 41 statuuje tzw. prawo do dobrej administracji, rozumiane jako prawo każdego do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez administrację (tu: przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii). Prawo to obejmuje w szczególności obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji (art. 41 ust. 2 lit. c KPPUE). Standardy "dobrej administracji" szerzej reguluje Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej, dalej: "EKDPA", przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r., w którym eksponuje się obowiązek należytego uzasadniania przez organy administracji swych rozstrzygnięć. Przepis art. 18 ust. 1 EKDPA stanowi bowiem, że w odniesieniu do każdej wydanej przez instytucję decyzji, która może mieć negatywny wpływ na prawa lub interesy jednostki, należy podać powody, na których opiera się wydana decyzja; w tym celu należy jednoznacznie podać istotne fakty i podstawę prawną podjętej decyzji. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 2 EKDPA urzędnik odstępuje od wydania decyzji, które opierałyby się na niewystarczających lub niepewnych podstawach i które nie zawierałyby indywidualnej argumentacji. Jak trafnie podkreślił WSA w Poznaniu w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 209/20, choć przytoczone regulacje odnoszą się wprost do urzędników i innych funkcjonariuszy unijnych (por.: art. 2 ust. 4 lit. b EKDPA), to w istocie kodyfikują pewne ogólne zasady (standardy), których winny przestrzegać organy administracji publicznej każdego demokratycznego państwa prawnego.
Zważywszy też, że organ realizował przedsięwzięcie polegające na przyznawaniu dotacji podmiotom z grupy małych i średnich przedsiębiorstw, zaś podstawą do zawarcia umowy o dofinansowanie był wniosek podlegający ocenie przez organ, kształt postępowania w istocie wykazywał istotne podobieństwa do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Uprawnia to do odwołania się w ramach analogii do kryteriów oceny wniosków wynikających z art. 14lza ust. 1 ustawy, w którym mowa, że: instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Takie kryteria oceny są zresztą wspólne licznym procedurom wyboru projektów przewidzianych również w przepisach regulujących zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020; Dz. U. z 2020 r. poz. 818; art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027; Dz. U. z 2022 r. poz. 1079).
Zasady przeprowadzenia postępowania określały również przepisy regulaminu, który, choć nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji, to jednak spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Mając na uwadze normatywny charakter regulaminu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji przedsięwzięcia powinien stanowić podstawę oceny legalności aktu rozstrzygającego w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy. Można to czynić jednak tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez organ są przepisy prawa powszechnie obowiązującego i Regulamin Wyboru Przedsięwzięć MŚP.
Oceniając już zaskarżony akt według tak określonych wzorców kontroli Sąd stwierdził, że przy jego wydaniu nie naruszono zasad procedury oceny wniosku, a dokonana ocena była bezstronna, przejrzysta i rzetelna.
Zgodnie z regulaminem o wsparcie na realizację przedsięwzięć MŚP mogą ubiegać się mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, które spełniają kryteria wyboru przedsięwzięć, wskazane w załączniku nr 1 do regulaminu, dalej: "kryteria". Ocena przedsięwzięć dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP, na podstawie informacji zawartych we wniosku oraz załącznikach do wniosku (§ 7 ust. 1 regulaminu). Ocena spełnienia kryteriów wyboru przedsięwzięć jest jednoetapowa (§ 7 ust. 2 regulaminu) i jest dokonywana w formie niezależnej oceny przez co najmniej dwóch członków oceniających w oparciu o kryteria (§ 7 ust. 3 regulaminu). Zgodnie z § 8 ust. 1 regulaminu przedsięwzięcie MŚP może zostać wybrane do wsparcia, jeżeli jednocześnie:
a) spełniło kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP, w tym uzyskało minimalną liczbę wymaganych punktów w każdym obligatoryjnym kryterium merytorycznym;
b) miejsce na liście przedsięwzięć MŚP uszeregowanych wg liczby uzyskanych punktów w ramach danej rundy naboru uprawnia do uzyskania wsparcia;
c) kwota przeznaczona na wsparcie przedsięwzięć MŚP w naborze, o której mowa w § 3 ust. 4 i 5 nie jest przekroczona i pozwala na udzielenie wsparcia we wnioskowanej kwocie.
Jeśli przedsięwzięcie MŚP nie zostało wybrane do objęcia wsparciem, w terminie do 7 dni od dnia opublikowania wyników naboru, o których mowa w ust. 3, operator informuje wnioskodawcę o wyniku oceny wraz ze wskazaniem kryteriów, które ocenione zostały negatywnie, uzasadnieniem negatywnej oceny oraz pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP, bądź informuje o braku zamieszczenia na liście przedsięwzięć MŚP, które otrzymały możliwość uzyskania wsparcia (§ 8 ust. 5 regulaminu).
Stosownie do § 9 ust. 1 regulaminu jeśli przedsięwzięcie MŚP nie zostało wybrane do objęcia wsparciem, wnioskodawcy przysługuje prawo do złożenia, w terminie 7 dni od doręczenia informacji, o której mowa w § 8 ust. 5 regulaminu, wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia.
Zgodnie z § 9 ust. 4 regulaminu operator rozpatruje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP, weryfikując prawidłowość oceny przedsięwzięcia MŚP w zakresie kryteriów i zarzutów.
Postępowanie organu nie naruszało tych zasad, gdyż stronę skarżącą powiadomiono w formie pisemnej (pismem z 27 listopada 2024 r.) o tym, że przedsięwzięcie nie zostanie objęte wsparciem. Przedstawiono również karty oceny dwóch ekspertów, które stanowiły podstawę sformułowanej oceny wniosku. Jednocześnie w piśmie pouczono o możliwości złożenia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia.
Odnosząc się do oceny wniosku strony skarżącej sformułowanej przez organ należy wskazać, że zgodnie z opisem kryterium A.4. zawartym w kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP: Wnioskodawca posiada prawa lub pozwolenia niezbędne do realizacji przedsięwzięcia MŚP.
Zgodnie z opisem spornego kryterium A.4. zawartego w kryteriach wyboru przedsięwzięć wskazano, że:
- kryterium jest spełnione w przypadku, gdy wnioskodawca posiada dokumentację oraz prawa i pozwolenia, niezbędne do realizacji przedsięwzięcia;
- informację o posiadanej dokumentacji oraz prawach i pozwoleniach wnioskodawca zamieszcza we wniosku; w przypadku, gdy do realizacji przedsięwzięcia nie są wymagane prawa i pozwolenia, wnioskodawca powinien uzasadnić tę okoliczność lub wskazać podstawę prawną, z której wynika brak konieczności posiadania dokumentacji, praw czy pozwoleń.
W kontrolowanej sprawie sporne między stronami było to, czy przedsięwzięcie spełnia kryterium A.4.
Skarżąca twierdzi, że od 1 sierpnia 2024 r. nie ma potrzeby załączania do wniosku o wsparcie wymaganych pozwoleń i można je przedstawić na etapie podpisywania umowy, natomiast organ wskazuje, że choć rzeczywiście nie jest to konieczne, to jednak w dniu złożenia wniosku o wsparcie wnioskodawca powinien posiadać wymagane pozwolenia i zadeklarować jego przedstawienie na etapie podpisywania umowy.
W tym sporze, w ocenie Sądu, rację należy przyznać organowi.
We wniosku (str. 5/7) skarżąca wskazała, że "w ramach planowanego przedsięwzięcia zachodzi konieczność zgłoszenia robót budowlanych związanych z postawieniem stacji ładowania pojazdów elektrycznych. Stacja zostanie postawiona na przygotowanym wcześniej fundamencie. Dokument zostanie złożony do starostwa przed wykonaniem prac i dostarczony do umowy. Oprócz tego zaplanowano inwestycję obejmującą (...) drobne prace remontowe (malowanie ścian, cyklinowanie podłogi) wymagające zgłoszenia robót do konserwatora zabytków. Inwestycja zostanie zrealizowana w budynku stanowiącym własność spółki. Budynek jest objęty nadzorem konserwatorskim. Prace konserwatorskie obejmujące odświeżenie ścian i podłóg wymagają zgody. Stosowny wniosek został złożony.".
Powyższy opis planowanego przedsięwzięcia, w związku z jego realizacją na terenie objętym ochroną konserwatora zabytków, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2. Stosownie do tych przepisów pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: 1) prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z opisem spornego kryterium A.4. zawartego w kryteriach wyboru przedsięwzięć wskazano, że kryterium jest spełnione w przypadku, gdy wnioskodawca posiada dokumentację oraz prawa i pozwolenia, niezbędne do realizacji przedsięwzięcia, a informację o posiadanej dokumentacji oraz prawach i pozwoleniach wnioskodawca zamieszcza we wniosku.
Opis tego kryterium oznacza, że już w dniu złożenia wniosku o wsparcie (10 października 2024 r.) wnioskodawca powinien posiadać pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, co w sprawie nie miało miejsca, gdyż pozwolenie takie uzyskał 12 grudnia 2024 r. (k. 38), już po złożeniu wniosku o wsparcie i po dokonaniu oceny z 27 listopada 2024 r. Prawidłowo zatem uznano, że nie zostało spełnione kryterium A.4, co przesądza o negatywnej ocenie (str. 9 kryteriów wyboru przedsięwzięć).
W ocenie Sądu nie zmienia tego pismo PARP z 30 września 2024 r. zamieszczone na stronie internetowej tej instytucji, w którym wskazano, że:
"W związku z pojawiającymi się wątpliwościami i pytaniami dotyczącymi stosowania w ocenie wniosków o wsparcie HoReCa dla MŚP kryterium A.4 Wnioskodawca posiada prawa i pozwolenia niezbędne do realizacji przedsięwzięcia MŚP, przedstawiamy informacje wyjaśniające, które mają na celu pomóc Wnioskodawcom właściwie rozumieć sposób oceny, który prowadzony jest dla tego kryterium.
W ramach kryterium A.4 Wnioskodawca posiada prawa lub pozwolenia niezbędne do realizacji przedsięwzięcia MŚP, badane jest czy Wnioskodawca jest gotowy do realizacji opisanego we wniosku zakresu przedsięwzięcia MŚP. Intencją zmiany w kryterium A.4, która została wprowadzona w naborze ogłoszonym 18 lipca 2024 r. jest wprowadzenie możliwości przedstawienia decyzji, praw lub pozwoleń niezbędnych do realizacji inwestycji przed podpisaniem umowy. Nie ma konieczności załączania tych dokumentów do wniosku o wsparcie.
Informujemy, że obowiązek posiadania (ale nie załączenia) dokumentacji na dzień złożenia wniosku o wsparcie dotyczy przede wszystkim pozwolenia na budowę. Fakt posiadania tego pozwolenia musi być wyraźnie potwierdzony w treści wniosku. W przypadku braku odpowiednich informacji potwierdzających posiadanie pozwolenia na budowę, wniosek zostanie oceniony negatywnie.
W odniesieniu do innych dokumentów, pozwoleń lub zgłoszeń, które można uzyskać w krótkim czasie i które co do zasady pozyskuje się bezpośrednio przed rozpoczęciem realizacji inwestycji, dla uzyskania pozytywnej oceny wniosku o wsparcie wystarczy, że Wnioskodawca zadeklaruje we wniosku, że wystąpił o te dokumenty i że będzie gotowy je przedłożyć wraz z dokumentacją niezbędną do zawarcia umowy.".
Powyższe pismo wskazuje, że we wniosku powinna być zawarta informacja o posiadaniu pozwolenia na budowę. Jest ono uzyskiwane po udzieleniu pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego). Oznacza to, że pozwolenie właściwego do spraw ochrony zabytków organu inwestor musi uzyskać zanim wystąpi o pozwolenie na budowę. Ochrona obiektów budowlanych lub obszarów wpisanych do rejestru zabytków polega zatem na nałożeniu na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych wydanego przez właściwego konserwatora zabytków jeszcze przed wydaniem pozwolenia na budowę.
Również § 10 ust. 3 pkt j regulaminu nie wskazuje, aby w dniu złożenia wniosku o wsparcie nie było konieczne posiadanie stosownego pozwolenia. Przepis ten stanowi, że przed zawarciem umowy operator dokona weryfikacji, czy wnioskodawca może otrzymać wsparcie, w tym w szczególności zweryfikuje na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, że wnioskodawca posiada zadeklarowane we wniosku o wsparcie prawa i pozwolenia niezbędne do realizacji przedsięwzięcia. W kontrolowanej sprawie zaś wnioskodawca nie zadeklarował we wniosku o wsparcie, że posiada stosowne pozwolenia, lecz wskazał, że o nie wystąpił.
W kontekście wyżej wskazanych przepisów obowiązujących organ do uzasadnienia wydanej informacji Sąd uznał, że jest ona uzasadniona wyczerpująco, odnosi się do zarzutów strony i wyjaśnia przyczynę niespełnienia kryterium A.4.
Wobec tego uznając, że nie naruszono wskazanych w skardze przepisów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło