III SA/Po 670/06
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-03-16
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczne oszczędności, nieruchomości rolne i budowlane, a także otrzymała wysokie odszkodowanie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej miesięczne dochody z emerytur pokrywają bieżące wydatki, w tym koszty leków?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż uiszczenie kosztów sądowych nastąpi z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jej lub jej rodziny. Pomimo dodatkowych wydatków na leki, pozostałe do uiszczenia koszty nie przekraczają miesięcznego dochodu netto i stanowią niewielki procent posiadanych oszczędności. Ponadto, posiadane nieruchomości oraz wysokość ustalonego odszkodowania stanowią dodatkowe uzasadnienie dla odmowy udzielenia prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca D.J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie w kwocie 777.938,00 zł. Skarżąca, 80-letnia osoba, utrzymuje się wraz z 78-letnim mężem z emerytur w łącznej kwocie ok. 2.840,00 zł netto miesięcznie, ponosząc dodatkowe wydatki na leki (ok. 650,00 zł). Posiadają oszczędności bankowe w kwocie 10.000,00 zł, nieruchomość o pow. 70m², ok. 2ha nieruchomości rolnych oraz działkę budowlaną o pow. 1.400m².Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
|Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu | | , po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2007 r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] w przedmiocie : ustalenia i wypłaty odszkodowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy /-/S. Michalski
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 listopada 2006r. oddalił skargę D.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2006r., którą ustalono na rzecz skarżącej odszkodowanie w kwocie 777.938,00 złotych. Skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 4.162,00zł.
Przy skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych – wpisu od skargi kasacyjnej.
Zgodnie z §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193 ze zm.) wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, czyli w przedmiotowej sprawie 2.081,00zł.
Uzasadniając żądanie zwolnienia od kosztów sądowych wnioskodawczyni wskazała, że ma 80 lat i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem - 78 lat. Podniosła, że z uwagi na wiek i stan zdrowia wraz z mężem zmuszeni są ponosić dodatkowe wydatki na leki - około 650,00zł miesięcznie.
Utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie około 2.840,00zł netto miesięcznie. Posiadają oszczędności na rachunku bankowym - 10.000,00zł.
Zamieszkują w budynku o zabudowie bliźniaczej i powierzchni 70m². Ponadto posiadają około 2ha nieruchomości rolnych oraz działkę budowlaną o pow. 1.400m² położone w P.
Stosownie do przepisu art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym warunkuje jedynie uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny. Dlatego strona ubiegająca się o ten rodzaj wsparcia z budżetu Skarbu Państwa, a przy tym posiadająca stałe dochody i zgromadzony majątek, powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Tylko wówczas uzasadnione jest twierdzenie, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu.
Skarżąca nie wykazała, iż uiszczenie kosztów sądowych nastąpi z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jej lub jej rodziny. Nawet przy uwzględnieniu dodatkowych wydatków na poratowanie zdrowia oraz już poniesionych kosztów postępowania stwierdzić należy brak przesłanek dla udzielenia prawa pomocy. Pozostałe do uiszczenia koszty nie przekraczają wysokość miesięcznego stałego dochodu netto w gospodarstwie domowym i stanowią około 20% posiadanych oszczędności.
Zatem w sprawie brak uzasadnienia nawet dla tezy, iż skarżąca nie posiada wolnych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Natomiast zasadności wniosku w przedmiocie prawa pomocy oceniana jest z punktu widzenia całości stosunków majątkowych wnioskodawcy. Dlatego posiadane nieruchomości oraz wysokość ustalonego ostateczną decyzją odszkodowania stanowią dodatkowe uzasadnienie dla odmowy udzielenia prawa pomocy.
W okolicznościach niniejszej sprawy oddziaływanie kosztów postępowania nie wykracza poza pożądane funkcje, które w założeniu ustawodawcy mają przeciwdziałać pieniactwu, prowadzeniu postępowań w celu ochrony fikcyjnej sfery prawnej, czy szkodzeniu interesom innych podmiotów.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.
/-/S. Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło