III SA/Po 670/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-06-09
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Małgorzata Górecka, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi może zostać nałożona na osobę, która nie jest właścicielem nośnika reklamowego, ale wynajęła go i umieściła na nim plakaty reklamowe?Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi może zostać nałożona na osobę, która faktycznie dokonała samowolnego zajęcia pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy, nawet jeśli nie jest właścicielem nośnika reklamowego. Kluczowe jest ustalenie, kto dysponował nośnikiem i dokonał jego umieszczenia w pasie drogowym, a nie kto jest jego formalnym właścicielem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na Ł F za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi. Organ I instancji nałożył karę, stwierdzając zajęcie pasa drogowego przez reklamę bez zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucał, że reklama znajdowała się poza pasem drogowym i kwestionował sposób ustalenia przebiegu pasa drogowego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi Ł F na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zarząd Dróg Miejskich decyzją z dnia [...] r. nałożył na Ł F karę pieniężną w kwocie 3.680,00 zł za zajęcie pasa drogowego w P przy ul. T w okresie 32 dni.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że kontrola w dniu 26.04.2011 r. stwierdziła zajęcie pasa drogowego przez reklamę o pow. 11,50 m kw. bez wymaganego zezwolenia. Pracownicy organu dokonali oględzin reklamy w dniu 27.05.2011 r. Do akt sprawy załączono mapę zasadniczą z zaznaczoną lokalizacją reklamy i z wyznaczoną granicą pasa drogowego. Plakaty należące do sp. z o.o. zostały umieszczone przez Ł F na konstrukcji nie będącej jego własnością. sp. z o. o. potwierdziła, że sporna tablica został wynajęta od firmy "A" Ł F. W dniu 24.05.2013 r. dokonano dowodu z oględzin z udziałem uprawnionego geodety. Ustalono, że reklama znajdowała się na działce [...] obręb G . Był to pas drogowy ul. T, co jest widoczne ze zdjęć lotniczych załączonych do protokołu oględzin. Organ I instancji stwierdził, że nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego będącą w jego trwałym zarządzie na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych ( art. 19 i art. 22 ust. 1 ).
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 10, 7, 28, 77, 80, 81 i 107 kpa poprzez wymierzenie kary za reklamę znajdującą się poza pasem drogowym. W dokonywaniu ustaleń faktycznych oparto się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów, z których wynika jedynie oznaczenie przedmiotowej działki symbolem "dr", który to zapis nie może być podstawa ustalenia przynależności całej nieruchomości do pasa drogowego oraz nie ustalono, przez ile dni na konstrukcji reklamowej znajdował się plakat zawieszony przez stronę. Strona twierdziła, że plakaty znajdowały się na tablicy reklamowej w okresie 26-30.04 2011r. i 20-27.05.2011r.
Po rozpatrzeniu odwołania strony SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy, podzielając jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że organ I instancji zasadnie wyznaczył pas drogowy ul. T w P. Działka nr [...] jest oznaczona w ewidencji jako droga, której właścicielem jest Skarb Państwa. Droga jest w zarządzie trwałym organu I instancji. Sporna reklama była zamieszczona przez stronę bez zgody zarządcy w pasie drogowym, co uzasadniało nałożenie odpowiedniej kary pieniężnej. Nie naruszono art. 10 kpa, gdyż strona i jej pełnomocnik mogli wielokrotnie uczestniczyć w czynnościach procesowych przedmiotowego postępowania.
W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie :
- art. 7, 8, 77, 80, 81, 107 i 140 kpa poprzez wydanie decyzji dotyczącej reklamy umieszczonej poza pasem drogowym i nieustalenie przebiegu pasa drogowego ul. T w P
- art. 4 pkt. 1 i art. 34 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie że pas drogowy obejmuje całą działkę oznaczoną w ewidencji gruntów jako droga
- art. 2 a ust. 1 i art. 4 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez wymierzenie kary za reklamę na nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, która nie może być pasem drogowym drogi powiatowej, gdyż tego rodzaju droga może był własnością wyłącznie jednostek samorządu terytorialnego.
Strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że dane z ewidencji gruntów nie są wiążące przy ustalaniu istnienia pasa drogowego i jego zasięgu. Organ nie dokonał wobec tego jednoznacznego ustalenia przebiegu pasa drogowego, co naruszało art. 7 i 77 kpa. Geodeta również miał stwierdzić zlokalizowanie reklamy poza granicą pasa drogowego. Strona nie była właścicielem urządzenia reklamowego na którym zamieszczono sporne plakaty. Miała one wisieć tylko w dniach 26-30 kwietnia i 20-27 maja w trakcie realizowanych kampanii reklamowych.
Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015r. pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący nie
wiedział do kogo należał nośnik reklamowy, na którym zawieszał przedmiotowe plakaty,
skorzystał z tego, że konstrukcja stoi "pusta" więc zawiesił na niej plakaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje :
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust.1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 ( m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam ) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m 2 pasa drogowego ( ust. 6 ).
Wynika z powyższego, że przesłankami do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie, że w pasie drogowym została umieszczona reklama i nastąpiło to bez zezwolenia zarządcy drogi.
Pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 cyt. ustawy o drogach publicznych). Reklamę zaś stanowi nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi (art. 4 pkt 23 cyt. ustawy). Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową , przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 1 ustawy).
W niniejszej sprawie kontrola w dniu 26.04.2011 r. stwierdziła zajęcie pasa drogowego przez reklamę o pow. 11,50 m kw. bez wymaganego zezwolenia. Pracownicy organu dokonali oględzin reklamy w dniu 27.05.2011 r. Do akt sprawy załączono mapę zasadniczą z zaznaczoną lokalizacją reklam i z wyznaczona granicą pasa drogowego ( k. 98 akt ).
W dniu 24.05.2013 r. dokonano dowodu z oględzin z udziałem uprawnionego geodety. W jej trakcie zasadnie ustalono, że reklama znajdowała się na działce [...] obręb G. Był to pas drogowy ul. T, co jest widoczne ze zdjęć lotniczych załączonych do protokołu oględzin. Uprawniony geodeta zaznaczył na wyciągu z mapy zasadniczej kolorem żółtym pas drogowy przy ul. T oraz miejsce lokalizacji urządzenia reklamowego – prostokąt kolorem żółtym ( k. 35, 40, 43-44 akt ). Te same czynności na mapie zasadniczej wykonał uprawniony pracownik organu I instancji ( kolorem zielonym ). Ustalenia organu wynikają ponadto ze szkicu geodezyjnego, wydruku z I oraz zdjęcia lotniczego i satelitarnego ( k. 35, 45 ). W tym zakresie niezasadne były zatem zarzuty skargi dotyczące nieustalenia lub błędnego ustalenia przebiegu pasa drogowego ul. T.
Organ I i II instancji trafnie stwierdził, że nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego będącą z mocy prawa w jego trwałym zarządzie co wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o drogach publicznych ( art. 2 a, art. 19 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ) oraz zamieszczonego w aktach administracyjnych wypisu z rejestru gruntów. Działka nr [...] jest oznaczona w ewidencji jako droga ( k. 6 ). Nietrafne były wobec tego zarzuty skargi dotyczące tego, że sporna nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa i nie może stanowić drogi powiatowej.
Okolicznością bezsporną było to, że reklama została umieszona przez Ł F. sp. z o. o. potwierdziła, że przedmiotowa tablica została wynajęta od firmy "x" Ł F. Skarżący twierdził, że konstrukcja, na której umieścił plakaty należące do firmy sp. z o.o. nie należała do niego a jedynie skoro pozostawała "pusta" skorzystał z niej.
Otóż nie ulega najmniejszej wątpliwości, że umieszczenie w pasie drogowym reklamy wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi. W omawianej sprawie zarządca drogi nie udzielił zezwolenia, zaś w pasie drogowym ul. T skarżący zawiesił plakaty z reklamą sp. z o.o. na konstrukcji, która umieszczona była na działce należącej do Skarbu Państwa we władaniu miasta. Trudno więc uznać, że skarżący nie jest podmiotem wobec którego powinna być skierowana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej. W konkretnym stanie faktycznym to skarżący jest osobą, która faktycznie dokonała samowolnego zajęcia pasa drogowego bowiem w tym przypadku nawet gdyby okazało się, ze w istocie właścicielem nośnika reklamowego jest inna aniżeli skarżący osoba, to okoliczności sprawy nie pozwalałyby na obciążenie właściciela odpowiedzialnością za działalność skarżącego. Sąd stwierdza, że prawidłowo organ administracyjny uznał, że skarżący wynajął przedmiotowy nośnik reklamowy firmie sp. z o.o. i to on winien zostać obciążony karą pieniężną.
Stwierdzić należy, że podmiotem zobowiązanym jest właściciel reklamy, który nie musi być jednocześnie właścicielem nieruchomości, na jakiej posadowiono tę reklamę ( wyrok WSA w Łodzi z dnia 14.08.2014 r., III SA/Łd 314/14, lex nr 1502814 ). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Skoro skarżący wynajął nośnik aby zawiesić na nim plakaty to uznać należy, że nośnik był w jego posiadaniu skoro nim zadysponował.
Ostatecznie w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że sporna reklama była zamieszczona przez stronę bez zgody zarządcy w pasie drogowym, co uzasadniało nałożenie odpowiedniej kary pieniężnej.
W ocenie Sądu organ przyjął też prawidłowo ilość dni według których obliczono karę – od daty pierwszego do daty ostatniego wykonania zdjęcia reklamy ( 26 kwietnia – 27 maja 2011 r. ). Pozostawanie plakatów na nośniku reklamowym w żaden sposób nie wpływa na to, że w pasie drogowym przez cały czas uwzględniony przy obliczeniu kary pieniężnej pozostawał nośnik reklamowy( konstrukcja reklamowa).
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie naruszono art. 10 kpa, gdyż strona i jej pełnomocnik mogli wielokrotnie uczestniczyć w czynnościach procesowych przedmiotowego postępowania.
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło