III SA/Po 671/07

Dnia 28 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Maria Kwiecińska WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Wojewody z dnia 19 lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi M. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług. /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kwiecińska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku W dniu 12 kwietnia 2007 roku T. T. złożyła do Prezydenta Miasta [...] wniosek o wymeldowanie byłego męża Z. T. z mieszkania, przy ul. [...] w P. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż Z. T. opuścił przedmiotowe mieszkanie w 1991 roku z własnej woli i nie przebywał w nim do roku 2000. Po powrocie do lokalu przebywał w nim kilka miesięcy, w trakcie tego pobytu znęcał się nad rodziną i nadużywał alkoholu. W 2001 roku ponownie dobrowolnie opuścił mieszkanie i zamieszkał z inną kobietą w P., przy ulicy [...]. Dopiero we wrześniu 2004 roku ponownie powrócił do miejsca zameldowania, w którym to miejscu, w styczniu 2005 roku został zatrzymany i osadzony w zakładzie karnym. Przeprowadzona wizja lokalowa dowiodła, iż oprócz kilku starych ubrań w mieszkaniu nie znajdują się żadne rzeczy osobiste Z. T. Wobec powyższego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], o sygn. [...] orzeczono o wymeldowaniu Z. T. z lokalu przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż w świetle wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 października 2006 roku Z. T. nie ma możliwości powrotu do lokalu, gdyż wyrok ten pozbawił go takiego prawa. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. T. podnosząc szereg kwestii osobistych i majątkowych związanych ze swoją sytuacją życiową. Kwestionował też zapadłe w swoich sprawach wyroki sadów cywilnych, a także działalność organów Prokuratury w P. i w P. W kwestii związanej z przedmiotem postępowania podniósł, iż nie mógł mieszkać w spornym mieszkaniu, bo groziło mu to utratą zdrowia, albo nawet życia i nie mógł mieszkać z byłą żoną, jak określił – "przyszłą morderczynią". Odwołujący się podkreślił, iż przeprowadził remonty 3 mieszkań w P. stanowiących jego własność oraz ponosił koszty ich utrzymania. W związku z powyższym od byłej małżonki domaga się zwrotu tych kosztów, a roszczeń tych dochodzi przed sądem powszechnym. Organ II instancji decyzją z dnia [...], o sygn. [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], a w uzasadnieniu podniósł, iż począwszy od 1991 roku Z. T. w mieszkaniu przebywał jedynie chwilowo w różnym czasie, czemu nie zaprzecza on sam w swoich obszernych pismach do organów administracyjnych. Wojewoda [...] podniósł, iż obowiązkiem organu jest czuwać nad prawidłową i zgodną ze stanem faktycznym ewidencją osób, wskazując, iż zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu, a postępowanie to nie wykazało, aby Z. T, w mieszkaniu tym przebywał. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. T. w znakomitej części powtórzył kwestie wskazane już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, obszernie i szczegółowo opisując swoje życie rodzinne i zawodowe oraz związane z problemami rodzinnymi sprawy cywilne i karne. Kwestionował okoliczności osadzenia go w Zakładzie Karnym, także zasadność wyroków wydanych przez sądy powszechne w jego sprawach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 87 z 2001 r., poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W przepisie tym wskazano, iż opuszczenie lokalu jest podstawową przesłanką, której zaistnienie rodzi obowiązek danej osoby zainicjowania postępowania o wymeldowanie z lokalu lub też może doprowadzić do wymeldowania na skutek wniosku złożonego przez inną osobę, a nawet z urzędu. Brak ustawowej definicji pojęcia opuszczenia lokalu spowodował, iż należy przyjąć, że dla zaistnienia opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy badać przede wszystkim zamiar osoby, która ma być wymeldowana, trwałość tego zamiaru i dobrowolność podjęcia decyzji o opuszczeniu lokalu. W niniejszym postępowaniu niespornym było, iż skarżący pozostaje w konflikcie z żoną i synami i w różnych okresach, począwszy od 1991 roku zamieszkiwał w różnych miejscach, w tym także w spornym lokalu. Niekwestionowane były także ustalenia organów, iż niemożliwym było wspólne zamieszkiwanie byłych małżonków, a także iż w mieszkaniu przy ul. [...] od wielu już lat nie koncentrowała się działalność życiowa i zawodowa skarżącego. Sam skarżący w żaden sposób nie podnosił zamiaru stałego pobytu w tym mieszkaniu, przeciwnie podkreślał, iż nie był w stanie mieszkać z rodziną i przyznał, że z nią nie mieszkał, a co za tym idzie – nie stanowiło ono centrum jego życiowej działalności. Miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w którym koncentruje się jej życie rodzinne i zawodowe, miejsce w którym w którym realizują się sprawy osobiste, towarzyskie, sąsiedzkie. Nie ulega wątpliwości, że lokal przy ul. [...] takim miejscem koncentracji życia codziennego skarżącego nie był, a nawet zgodnie z jego twierdzeniami być nie mógł. Wskazywał on przecież w środkach zaskarżenia, jak i pozostałych pismach przyczyny, dla których nie mógł przebywać w tym lokalu i powodu których całokształt działań zameldowanego realizował się w różnych miejscach. Gdyby nawet przyjąć, iż niemożność zamieszkiwania wywołana została presją członków rodziny, w tym także byłej małżonki, to zauważyć należy, iż skarżący nie podjął działań prawnych, które wskazywałyby na zamiar powrotu do spornego mieszkania po opuszczeniu zakładu i skoncentrowania swoich interesów życiowych w tym miejscu. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej nie sprzeniewierzyły się zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 Ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, gdy kierując się podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego przyjęły, iż w przedmiotowym mieszkaniu zamieszkiwał jedynie chwilowo. Podkreślenia wymaga też okoliczność, iż wyrokiem Sądu Okręgowego w P., sygn. [...] rozwiązano małżeństwo T. T. i Z. T. przez rozwód z winy pozwanego, jednocześnie nakazano w tym wyroku, aby opuścił lokal mieszkalny położony w P. przy ul. [...] i wydał go powódce. Sąd w wyroku tym uznał, iż to znęcanie się nad T. T. było podstawą eksmisji i w związku z tym nie przyznał eksmitowanemu prawa do lokalu wspólnego. W tym miejscu należy podkreślić, iż orzeczenia sądów powszechnych na mocy art. 365 Ustawy z dnia 17 listopada 1964r-Kodeks postępowania cywilnego(Dz.U 64.43.296 ze zmianami) wiążą organy administracyjne, jak i sąd administracyjny; w postępowaniu administracyjnym nie może być zatem kontrolowana prawidłowość postępowania cywilnego, czego zdaje się domagać skarżący. W konsekwencji nie można oceniać trafności tego wyroku. Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W odniesieniu do skarżącego taka sytuacja nie zaistniała, a nadto gdyby przyjąć, że wykonanie wyroku eksmisyjnego zastałoby skarżącego w spornym lokalu, to i tak nastąpiłoby ono na skutek zastosowania określonego prawem środka egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, jakim był przedmiotowy wyrok. Natomiast po wydaniu prawomocnego wyroku nakazującego eksmisję Z. T. nie przysługiwała już ochrona posesoryjna, nie mógł się on zatem skutecznie domagać przywrócenia naruszonego posiadania, a tylko takie działanie mogłoby zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych obalić domniemanie dobrowolności opuszczenia zajmowanego dotychczas lokalu. Wobec powyższego odmienne orzeczenia organów meldunkowych doprowadziłoby w istocie do sytuacji, gdy osoba eksmitowana ze swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w miejscu, w którym już przebywać nie może. Takie rozwiązanie pozostawałoby w sprzeczności z ewidencyjno - porządkowym charakterem przepisu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na marginesie wskazać należy, iż nieuregulowane kwestie majątkowe skarżącego i uczestniczki postępowania nie mają znaczenia w niniejszym postępowaniu, a wymeldowanie nie wywiera jakiegokolwiek skutku w sferze prawnej, w tym w zakresie uprawnień właścicielskich podmiotu, którego dotyczą. Także tytuł do lokalu stanowi okoliczność zupełnie odrębną, nie pozostającą w związku z zameldowaniem, czy też wymeldowaniem z lokalu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska D.W.d