III SA/Po 674/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-19
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli strona skarżąca jest już zwolniona z tych kosztów na mocy przepisów szczególnych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona skarżąca jest już zwolniona z tych kosztów na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji sąd rozpoznaje wniosek jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, oceniając, czy sytuacja finansowa strony uzasadnia jego przyznanie.Stan faktyczny
J. S. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Mimo że był już zwolniony z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych, podtrzymał wniosek. Wnioskodawca, 72-letni emeryt, wskazał na trudną sytuację finansową wynikającą z niskiej emerytury, obciążenia kredytami i zajęcia części świadczenia, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów postępowania i pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla J.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, i oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 października 2011 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2011 roku wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział II Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia ustanowić dla J.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
J. S. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na informację Sądu, że wnioskodawca jest zwolniony od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., J.S. podtrzymał swój wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu przesłał natomiast wypełniony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku J. S. wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni 30,00 m² oraz nieruchomość gruntową o powierzchni 264,00 m² (nieużytki w gminie R.). Nie posiada natomiast żadnych zasobów finansowych (oszczędności, papierów wartościowych i.t.p.), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury o wysokości 2.171,00 zł brutto. Jednocześnie wskazał, że emerytura stanowi jego jedyne źródło utrzymania, gdyż z uwagi na jego wiek (72 lata) i zły stan zdrowia (postępująca zaćma i niedosłuch), nie ma możliwości uzyskania dodatkowych przychodów. Wnioskodawca wyjaśnił również, że z uwagi na obciążenie jego emerytury spłatami zaciągniętych kredytów w łącznej kwocie 27.422,00 zł, oraz zajęcie części jego emerytury w kwocie 542,63 zł, nie jest on w stanie opłacić kosztów sądowych oraz kosztów pomocy prawnej, ponieważ pozostała część emerytury nie wystarcza na bieżące wydatki.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W niniejszej sprawie na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jednoosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawca jest utrzymywane z łącznych dochodów w kwocie 2.171,00 zł brutto. Wnioskodawca jest jednak znacznie obciążony dodatkowymi zobowiązaniami finansowymi, które negatywnie wpływają na jego wysokość jego rzeczywistych dochodów, które wynoszą 1.256,67 zł netto. Jego sytuacja nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru, co sprawia, że uzasadniony jest jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło