III SA/Po 678/12

Dnia 21 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi J M na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia ... roku nr .... w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości na 2011 rok, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G z dnia 16 stycznia 2012r. nr ... , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L na rzecz skarżącej kwotę 357,- zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Burmistrz G decyzją z dnia 16.01.2012 r. uchylił na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 i art. 245 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej w całości swoją ostateczną decyzję z dnia 25.01.2011 r. ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2011 r. oraz ustalił J M wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. na 6.697 zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten wyjaśnił, że decyzją z 25.01.2011 r. ustalono łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r. na kwotę 442 zł. Po otrzymaniu informacji z PINB w G i wezwaniu podatniczki złożyła ona w dniu 21.07.2011 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego wraz z dokumentami do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie uchwały Rady Miejskiej nr XX/154/2004 z dnia 6 lutego 2004 r., zwalniającej z podatku od nieruchomości nowo pobudowane budynki stanowiące własność przedsiębiorcy służące do prowadzenia działalności produkcyjnej lub usługowej. Postanowieniem z dnia 25.07.2011r. organ działając na podstawie art. 216 §1 , art. 243 §1, art. 241 §1 i art. 244 11 Ordynacji podatkowej wznowił postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją Burmistrza G z dnia 25.01.2011r.. W uzasadnieniu postanowienia powołano się na otrzymaną przez organ informację PINB o oddaniu do użytkowania przebudowanego budynku mieszkalno- usługowego w G na działce nr ... . Uzasadniając decyzje z dnia 16.01.2012r. organ I instancji podkreślił, że uchwała , na którą powoływała się podatniczka nie dotyczyła budynków do prowadzenia działalności handlowej, a oględziny z dnia 07.09.2011 r. potwierdziły, że cały parter przedmiotowej nieruchomości jest zajęty pod działalność handlową. Zwolnieniu podlega pow. 157,55 m kw. na piętrze, zajęta przez szkołę tańca. Jako podstawę wznowienia postępowania organ wskazał art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 2, 7 i 8 Konstytucji RP, art. 7 ust. 3 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1 pkt. 1 uchwały Rady Miejskiej nr XX/154/2004 z dnia 6 lutego 2004 r. poprzez jego błędne zastosowanie. W ocenie strony zwolnienie podatkowe dotyczyło nieruchomości związanych również z prowadzeniem działalności handlowej, a nie tylko działalności produkcyjnej czy usługowej. Handel jest przy tym specyficznym rodzajem usługi. SKO w L decyzją z dnia 2.04.2012 r. utrzymało decyzję I instancji w mocy, podzielając argumenty organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że okolicznością nową, nieznaną organowi w dacie wydania decyzji był fakt rozpoczęcia przez podatnika użytkowania budynku mieszkalno – usługowego. Z treści § 1 uchwały Rady Miejskiej nr XX/154/2004 z dnia 6 lutego 2004 r. wynika, że zwolnieniem objęto budynki przeznaczone do działalności produkcyjnej i usługowej, z wyraźnym pominięciem działalności handlowej. Taka interpretacja wynikać ma również z dokumentacji dotyczącej procesu przygotowania powyższej uchwały. W skardze na decyzję organu II instancji strona podniosła zarzut naruszenia art. 2, 7, 8, 9, 87 Konstytucji RP, art. 120 Ordynacji podatkowej i § 1 pkt. 1 uchwały Rady Miejskiej nr XX/154/2004 z dnia 6 lutego 2004 r. poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty dotyczące tego, że zwolnienie podatkowe wskazane w powyższej uchwale dotyczy również budynków związanych z prowadzeniem działalności handlowej. Wykonywanie czynności handlowych jest ponadto zaliczane w regulacjach przepisów wspólnotowych do szeroko rozumianego segmentu usług. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga okazała się uzasadniona. Wskazać należy na wstępie, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej, stąd też zastosowanie wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał w dniu 25 maja 2011 r. decyzję ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości na 2011 rok w kwocie 442 zł. Po wydaniu powyższej decyzji organ I instancji wznowił z urzędu postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r. postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu tego postanowienia organ powołał się na podstawę wznowieniową określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazując, że po wydaniu decyzji wymiarowej organ podatkowy otrzymał od PINB informacje o użytkowaniu przez podatnika przebudowanego budynku mieszkalno – usługowego znajdującego się w G na działce nr ... , którego nie zgłoszono do opodatkowania za 2011 rok. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika więc, że o zaistnieniu omawianej podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji (zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 733). Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że organy obu instancji zasadnie uznały, iż fakt użytkowania przez podatnika przedmiotowego budynku w 2010 roku może być uznany za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (jako warunkującą bezpośrednio kwestię prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok ). Jednocześnie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organów obu instancji nie wyjaśniono jednak, dlaczego powyższa okoliczność dotycząca użytkowania obiektu była nieznana organowi I instancji w dacie wydawania przez niego zakwestionowanej decyzji z dnia 25.01.2011 r. Jak wynika z oświadczenia samego organu I instancji z dnia 18.09.2012 r. wykaz o budynkach oddanych do użytkowania w 2010 roku wpłynął do niego w dniu 7.01.2011 r., czyli przed wydaniem decyzji wymiarowej w I instancji. W poz. 44 tego wykazu wskazano inwestycję J M przy ul. ... , polegającą na przebudowie budynku mieszkalnego na mieszkalno – usługowy ( o pow. 458,50 m kw. ) Organ II instancji i I instancji nie zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących tego, dlaczego pomimo wiedzy o nowym obiekcie budowlanym oddanym podatnikowi w użytkowanie w 2010 roku, fakt ten miał być okolicznością nieznaną organowi I instancji w dacie podejmowania decyzji o zobowiązaniu podatkowym za 2011 rok. Brak wyjaśnień organów w tym zakresie uniemożliwia praktycznie sądową kontrolę zasadności wznowienia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie wiadomo bowiem w istocie, czy organ miał faktyczne podstawy do skorzystania z tego nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego i w konsekwencji uchylenia decyzji o zobowiązaniu podatkowym. Powyższe zaniechania procesowe organów oznaczały naruszenie art. 120 (zasady wyjaśniania stanu faktycznego sprawy), art. 121 § 1 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz art. 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej. Jak już wskazano powyżej, zastosowanie nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Obowiązek ten dotyczy m. in. wszechstronnego wyjaśniania przyczyn wznowienia, które może prowadzić ostatecznie do negatywnych dla strony skutków materialnoprawnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą uwzględnić powyższe wskazania. Biorąc pod uwagę wskazane wyższej okoliczności Sąd uznał, iż decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 120, 121 § 1, 210 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej ) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) orzekł o uchyleniu skarżonej decyzji i decyzji I instancji. O zwrocie stronie skarżącej kosztów postępowania oraz o wykonalności decyzji Sąd postanowił zaś w oparciu o art. 200 w zw. z §3 ust. 1 pkt2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153) i art. 152 cytowanej ustawy.