III SA/Po 678/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-24
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. i czy w związku z tym jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W związku z tym, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, ponieważ nie ma ona interesu prawnego w uzyskaniu takiego orzeczenia. Sąd może jednak rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
K.S. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia postępowania w części należności z tytułu nieopłaconych składek. W ramach skargi K.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Analiza jego sytuacji finansowej wykazała niskie dochody, egzekucję administracyjną z wynagrodzenia, wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz problemy zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla K.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 maja 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w części należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla K. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W skardze z dnia 5 marca 2013 K.S. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata, a na wezwanie Sądu złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro, a także żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). K. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H.D., u której zamieszkuje. Jest ono utrzymywane z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości [...] zł brutto oraz z emerytury H. D. w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Jednocześnie prowadzona jest egzekucja administracyjna z wynagrodzenia wnioskodawcy, co powoduje, że w rzeczywistości jego dochody miesięczne wynoszą 1.190,0 zł netto. Do dnia 31 stycznia 2013 roku wnioskodawca posiadał świadczenie rentowe, które nie zostało ponownie przyznane. Wnioskodawca powołuje się na zły stan zdrowia oraz związane z tym dodatkowe koszty zakupu lekarstw. Koszty miesięczne wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawca oszacował następująco: czynsz – [...] zł, energia – [...] zł, telefon – [...] zł, gaz – [...] zł, telefon – [...] zł, kablówka – [...] zł, dojazd do pracy [...] zł, kredyt hipoteczny – [...] zł, dojazd na rehabilitację – [...] zł, leki – [...] zł, spłata kart kredytowych – [...] zł.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W rozpoznawanej sprawie na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawca, dysponuje miesięcznymi dochodami na utrzymanie, które nie przekraczają [...] zł netto. Problemy zdrowotne wnioskodawcy dodatkowo komplikują jego sytuację oraz generują podwyższone koszty bieżącego utrzymania. Ogranicza to możliwości swobodnego wydatkowania posiadanych środków finansowych. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Jego sytuacja nie pozwala bowiem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Za uzasadniony należy zatem uznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło