III SA/Po 679/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-24
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, biorąc pod uwagę zwolnienie ustawowe, i czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy z uwagi na ustawowe zwolnienie strony skarżącej od ponoszenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest uzasadniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co potwierdza trudna sytuacja finansowa i zdrowotna wnioskodawcy.Stan faktyczny
K. S. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W ramach skargi wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Analiza jego sytuacji finansowej wykazała niskie dochody, egzekucję administracyjną z wynagrodzenia, wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz problemy zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla K. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., a wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 maja 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla K. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W skardze z dnia 5 marca 2013 K. S. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata, a na wezwanie Sądu złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro, a także żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). K. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. D., u której zamieszkuje. Jest ono utrzymywane z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości [...] zł brutto oraz z emerytury H.D. w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Jednocześnie prowadzona jest egzekucja administracyjna z wynagrodzenia wnioskodawcy, co powoduje, że w rzeczywistości jego dochody miesięczne wynoszą [...] zł netto. Do dnia 31 stycznia 2013 roku wnioskodawca posiadał świadczenie rentowe, które nie zostało ponownie przyznane. Wnioskodawca powołuje się na zły stan zdrowia oraz związane z tym dodatkowe koszty zakupu lekarstw. Koszty miesięczne wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawca oszacował następująco: czynsz – [...] zł, energia – [...] zł, telefon – [...] zł, gaz – [...] zł, telefon – [...] zł, kablówka – [...] zł, dojazd do pracy [...] zł, kredyt hipoteczny – [...] zł, dojazd na rehabilitację – [...] zł, leki – [...] zł, spłata kart kredytowych – [...] zł.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W rozpoznawanej sprawie na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawca, dysponuje miesięcznymi dochodami na utrzymanie, które nie przekraczają [...] zł netto. Problemy zdrowotne wnioskodawcy dodatkowo komplikują jego sytuację oraz generują podwyższone koszty bieżącego utrzymania. Ogranicza to możliwości swobodnego wydatkowania posiadanych środków finansowych. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Jego sytuacja nie pozwala bowiem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Za uzasadniony należy zatem uznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło